Prowadzisz działalność gospodarczą i spodziewasz się dziecka? Sprawdź, jakie dokumenty złożyć do ZUS po porodzie, aby otrzymać zasiłek macierzyński, jakie terminy mają znaczenie dla wysokości świadczenia oraz jak rozliczyć składki w czasie jego pobierania. Wyjaśniamy też, kiedy możesz ubiegać się o 800+, becikowe i inne świadczenia dla rodziców oraz jakie formalności załatwić po zakończeniu zasiłku.
Przedsiębiorczyni po porodzie – instrukcja
Sprawdź, czy w dniu porodu podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu
Prawo do zasiłku macierzyńskiego z ZUS przysługuje przedsiębiorczyni, która w dniu porodu podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Przy tym świadczeniu nie obowiązuje okres wyczekiwania.
Po porodzie złóż do ZUS wymagane dokumenty
W pierwszej kolejności przygotuj wniosek ZAM oraz zaświadczenie Z-3b. ZUS może również wymagać aktu urodzenia dziecka. Dokumenty można przekazać elektronicznie przez eZUS.
Dopilnuj terminu 21 dni, jeśli chcesz wybrać wariant 81,5%
Jeżeli chcesz otrzymywać zasiłek w uśrednionej wysokości 81,5% podstawy wymiaru za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu i rodzicielskiemu, odpowiedni wniosek złóż w ciągu 21 dni od porodu. Przekroczenie tego terminu nie odbiera prawa do zasiłku, ale wpływa na sposób jego obliczania.
Uporządkuj zgłoszenia do ubezpieczeń
Od początku pobierania zasiłku macierzyńskiego co do zasady wyrejestruj się z ubezpieczeń społecznych na formularzu ZUS ZWUA, a następnie zgłoś z działalności wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego na ZUS ZZA. Po zakończeniu pobierania zasiłku ponownie zgłoś się do ubezpieczeń na ZUS ZUA, uwzględniając dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, jeśli chcesz je kontynuować.
Sprawdź dodatkowe świadczenia po urodzeniu dziecka
Po porodzie możesz ubiegać się m.in. o 800+, a po spełnieniu wymaganych warunków także o becikowe, zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu urodzenia dziecka. W późniejszym okresie warto również sprawdzić świadczenia z programu Aktywny Rodzic oraz ewentualne lokalne zapomogi oferowane przez gminę.
Ogłoszono nowy tekst jednolity rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków. Tekst jednolity został opublikowany w Dz. U. z 2026 r., poz. 890 i wszedł w życie 2 lipca 2026 r.
Zmiany wprowadza ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2026 r., poz. 441). Ich istotą jest modyfikacja zasad dotyczących składania wniosków o świadczenia z ubezpieczenia chorobowego ZUS.
Pracownica chce wrócić do pracy zaraz po urlopie macierzyńskim, choć wcześniej złożyła wniosek także o rodzicielski? Sprawdź, czy możesz się na to zgodzić, jak udokumentować rezygnację z urlopu rodzicielskiego oraz kiedy nie korygujesz wypłaconego zasiłku i deklaracji ZUS, a jedynie rozliczasz ewentualne wyrównanie do 100% podstawy wymiaru.
Szykują się zmiany w dokumentach potrzebnych do wypłaty zasiłków. Sprawdź, które dane ZUS ustali sam, kiedy nie trzeba będzie składać dodatkowych zaświadczeń i jak nowe przepisy uproszczą korzystanie z zagranicznych dokumentów stanu cywilnego. Dzięki temu łatwiej przygotujesz wnioski i unikniesz braków w dokumentacji po wejściu rozporządzenia w życie.
Zmiany wynikają z ustawy z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 26) i dotyczą nowych zasad udzielania zwolnień lekarskich oraz kontroli tych zwolnień
Po przeczytaniu tekstu dowiesz się:
Zmianę wprowadza ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r., poz. 1083). Zmiana wynika z wprowadzenia obowiązkowego ubezpieczenia społecznego w ZUS dla marynarzy.
Zasiłek macierzyński może być wypłacany w różnych wysokościach – w zależności od rodzaju urlopu, momentu złożenia wniosku i sytuacji pracownicy lub pracownika. Kluczowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie podstawy wymiaru zasiłku oraz znajomość zasad obliczeń wynikających m.in. z art. 30a ustawy zasiłkowej. Sprawdź, jak krok po kroku wyliczyć wysokość zasiłku macierzyńskiego z uwzględnieniem urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego i uzupełniającego – również w przypadku pracy na część etatu czy zmiany rodzica.
W ostatnich dniach sierpnia rząd skierował do konsultacji społecznych projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach chorobowych i macierzyńskich. Przepisy dotyczące składania wniosków mają ulec uproszczeniu, ale czy rzeczywiście oznacza to mniej formalności dla płatników składek i ubezpieczonych? Sprawdź, co może się zmienić i jakie konsekwencje niosą za sobą projektowane regulacje.
Z tekstu dowiesz się, czy:
Zmianę wprowadza rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków (Dz.U. z 2025 r., poz. 969). Mają one na celu poszerzenie i doprecyzowanie dokumentów pozwalających na realizację praw do zasiłku macierzyńskiego w przypadku urodzenia martwego dziecka.
Nawet 30 tys. kobiet rocznie mierzy się z poronieniem – wynika z danych resortu pracy. Dotychczasowe przepisy zbyt często zmuszały kobiety, które straciły dziecko, do konfrontacji z biurokratycznymi absurdami – jak konieczność ustalenia płci martwo urodzonego dziecka, by móc skorzystać z należnego urlopu macierzyńskiego czy zasiłku pogrzebowego. Od 6 sierpnia 2025 r. to się zmienia. Dla pracodawców oznacza to konieczność uznania nowej formy dokumentacji, która potwierdza prawo do skróconego urlopu macierzyńskiego (8 tygodni) i wypłaty zasiłku w wysokości 100% podstawy wymiaru. Niedopełnienie tych obowiązków – np. nieudzielenie urlopu lub odmowa wypłaty świadczeń ze względu na brak aktu urodzenia – może zostać uznane za naruszenie przepisów prawa pracy i skutkować odpowiedzialnością pracodawcy przed Państwową Inspekcją Pracy.
Nowe przepisy zrównują uprawnienia matek dzieci martwo urodzonych w dostępie do urlopu macierzyńskiego i świadczeń związanych z martwym urodzeniem dziecka (zasiłku macierzyńskiego i zasiłku pogrzebowego), bez względu na kryterium możliwości ustalenia płci takich dzieci.
Do 5 sierpnia 2025 r. kobiety nie mogą skorzystać ze skróconego urlopu macierzyńskiego oraz zasiłku pogrzebowego, jeżeli nie zdążą poznać płci dziecka. Tymczasem w przypadku poronienia przed 16. tygodniem ciąży jest to praktycznie niemożliwe bez badań DNA, a i one nie zawsze są jednoznaczne. Badanie nie jest refundowane, cena wykonania go prywatnie to średni koszt od 400 do 700 zł.
Z komentarza eksperta Portalu FK dowiesz się:
@ Wiedza i Praktyka Sp. z o.o. \\ Wszystkie prawa zastrzeżone.
/WiedzaiPraktyka
/wip
/WiedzaiPraktyka
/wip