Dodatek do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej przysługuje każdemu pracownikowi, który wykonuje obowiązki służbowe w godzinach nocnych określonych przez pracodawcę. Choć Kodeks pracy definiuje tę porę jako 8-godzinny przedział pomiędzy 21.00 a 7.00, ostateczny zakres godzin nocnych może zostać określony w regulaminie wewnętrznym. W artykule pokazujemy, jak krok po kroku prawidłowo obliczyć wysokość dodatku na podstawie minimalnego wynagrodzenia – wraz z praktycznym przykładem liczbowym.

Pytanie: Proszę o informację, kiedy muszę przejść na duży ZUS? Założyłem działalność 08.02.2023 r., ale zawiesiłem ją już 28.04.2023 r. (byłem na kodzie 054000). Obecnie wznowiłem działalność z dniem 01.07.2025 r. i w ZUS powiedziano, że mogę być jeszcze na 057000, ale od 1.09.2025 r. muszę być na dużym ZUS. Czy to prawda?

Pytanie: Od 1 lipca 2025 r. zostało złożone zgłoszenie do ZUS na formularzu ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia 241000, obejmujące dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne. Z tego co się orientuję, w takiej sytuacji należy również złożyć deklarację rozliczeniową ZUS DRA. Uprzejmie proszę o informację, jak powinna być prawidłowo wypełniona taka deklaracja – mam z tym trudności i nie udało mi się jej poprawnie przygotować. Czy oprócz formularza ZUS ZZA oraz deklaracji ZUS DRA wymagane są jeszcze inne dokumenty?

Pytanie: Przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą od 12.10.2022 roku. Na początku skorzystał z ulgi na start. Od 01.05.2023 r. do 30.04.2025 r. wykorzystał prawo do składek od preferencyjnej podstawy przez 24 miesiące. Od 01.05.2025 roku nie zgłosił się do żadnych ubezpieczeń. Obecnie ZUS domaga się zgłoszenia do ubezpieczeń. Czy przedsiębiorca może obecnie zgłosić się do Małego ZUS Plus (spełnia dwa kluczowe warunki, żeby otrzymać ulgę), po terminie? Czy jednak przedsiębiorca musi zgłosić się do Dużego ZUS? Czy jeśli zawiesi działalność gospodarczą na okres 30 dni, to czy będzie miał prawo po wznowieniu działalności do skorzystania z Małego ZUS PLUS?

Pytanie: Osoba fizyczna, nieprowadząca działalności gospodarczej, będąca córką osób wymagających opieki, posiada kwalifikacje zawodowe opiekuna medycznego oraz jest zarejestrowana w bazie zawodów medycznych. Mieszka wraz z rodziną w jednym gospodarstwie domowym, w skład którego wchodzą: brat posiadający orzeczenie o niepełnosprawności, oboje rodzice w podeszłym wieku – nieposiadający orzeczeń o niepełnosprawności, ale z objawami demencji i choroby Alzheimera (we wczesnym stadium), syn (26 lat) – również z orzeczoną niepełnosprawnością (upośledzenie w stopniu lekkim). Wszyscy członkowie rodziny otrzymują renty. Córka, jako osoba wykwalifikowana, chciałaby legalnie świadczyć opiekę nad swoimi rodzicami i bliskimi, najlepiej w formie zatrudnienia (np. umowy zlecenia lub innej formy cywilnoprawnej), tak by móc uzyskiwać z tego tytułu choćby minimalne wynagrodzenie. Według informacji uzyskanej w ZUS, taka forma zatrudnienia nie jest możliwa – nawet jeśli opieka nad osobami bliskimi jest sprawowana stale i ma charakter zawodowy. Czy córka – jako osoba posiadająca kwalifikacje zawodowe – może być legalnie zatrudniona jako opiekunka własnych rodziców lub niepełnosprawnego brata/syna i otrzymywać z tego tytułu wynagrodzenie z instytucji publicznej (np. NFZ, MOPS, PCPR, ZUS)? Czy istnieją inne formy wsparcia (np. świadczenia pielęgnacyjne, dodatki opiekuńcze, świadczenie wspierające, zasiłek dla opiekuna), które mogłaby otrzymywać jako osoba sprawująca faktyczną opiekę nad osobami zależnymi? Gdzie konkretnie powinna się zgłosić, by uzyskać kompleksową pomoc – prawną, zawodową i finansową – bez konieczności przechodzenia przez tradycyjną ścieżkę pomocy społecznej?

Pytanie: Przez jaki okres można korzystać z preferencyjnych składek ZUS wyliczanych od przychodu, jeżeli wcześniej przedsiębiorca skorzystał najpierw z ulgi na start (6 miesięcy), a następnie przez 24 miesiące z małego ZUS?

Pytanie: Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której zajmuję się montażem instalacji solarnych, paneli fotowoltaicznych oraz wykonuję usługi elektryczne. Obecnie działalność jest zawieszona – pobieram świadczenie rehabilitacyjne, które potrwa do końca roku. Chciałbym jednak odwiesić działalność na krótki czas – wyłącznie po to, aby zatrudniona przeze mnie osoba mogła wykonać pojedyncze zlecenie (montaż). Następnie wystawiłbym fakturę i działalność zostałaby ponownie zawieszona. Zapytanie w tej sprawie złożyłem przez PUE ZUS i otrzymałem odpowiedź, że prowadzenie działalności gospodarczej w okresie niezdolności do pracy może zostać uznane za pracę – nie tylko w sensie fizycznego wykonywania usług, ale również nadzoru nad pracownikami, kontaktów z klientami itp. W związku z tym mam pytania: Czy jeżeli odwieszę działalność wyłącznie po to, by zatrudniona osoba wykonała usługę i wystawię fakturę sprzedaży, istnieje ryzyko utraty świadczenia rehabilitacyjnego z ZUS? Czy jeśli w tym czasie ustanowię pełnomocnika (np. żonę), który zajmie się całością zlecenia i obsługą formalną, ZUS nadal może uznać, że „wykonuję pracę”? Czy w przypadku, gdy pełnomocnikiem będzie żona, powinienem zgłosić ją jako osobę współpracującą, aby uniknąć wątpliwości ze strony ZUS?

Od 1 lipca 2025 r. wchodzą w życie zmiany w dokumentach zgłoszeniowych ZUS, które mają bezpośredni wpływ na działy kadr i płac. Najważniejsze zmiany to nowa definicja kodu 0920 – poszerzona o działania reintegracyjne – oraz zupełnie nowy kod 0921, dedykowany osobom niepełnosprawnym uczestniczącym w szkoleniach finansowanych ze środków publicznych. Sprawdź, jak właściwie stosować nowe kody tytułu ubezpieczenia.

Pytanie: Podatnik rozlicza przychody z jednoosobowej działalności gospodarczej w formie ryczałtu. Czy w deklaracji miesięcznej ZUS DRA w pozycji XII pkt „Suma przychodów w bieżącym roku” należy podać tylko osiągnięty przychód czy przychód pomniejszony o kwotę składki na zapłacone w danym miesiącu ubezpieczenie społeczne?  Czy ustalając miesiąc przekroczenia przychodu (powyżej 60.000 zł) należy od przychodu odjąć opłacone składki społeczne, czy ma to być kwota samego przychodu?

Pytanie: Nasz pracownik z dniem 24.06.2025 r. zostaje powołany do zawodowej służby wojskowej. Z tym dniem ma się zgłosić w jednostce wojskowej. Czy umowa z pracownikiem wygasa z dniem 24.06.2025 r.? Jak rozliczyć wynagrodzenie za czerwiec? Z jaką datą należy wyrejestrować pracownika z ZUS? Jaką podstawę prawną wskazać w świadectwie pracy przy powołaniu do służby wojskowej?