SN: Przyczyną wypowiedzenia może być zdarzenie przyszłe, ale pewne

W omawianej sprawie pracownik został zatrudniony na stanowiska prezesa z 3 letnią kadencją, która upływała z dniem 12 czerwca 2013 r.

W dniu 8 czerwca 2013 r. odbyło się walne zgromadzenie członkowskie spółdzielni, na którym jego kandydatura jako członka zarządu na koleją kadencję przepadła. W związku z tym otrzymał on zaraz później wypowiedzenie stosunku pracy, w związku z upływem kadencji (taka była przyczyna wypowiedzenia).

Tymczasem statut przewidywał, że kadencja zarządu kończy się wraz z odbyciem walnego zgromadzenia spółdzielni, na którym zatwierdzone zostanie sprawozdanie finansowe zarządu za daną kadencję. Takie „skwitowanie” zarządu nastąpiło później.

W tej sytuacji pracownik wytoczył spółdzielni proces o odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę.

Były prezes twierdził, że przyczyna wypowiedzenia była niezgodna z prawdą, gdyż otrzymał je przed datą upływu kadencji i przed odbyciem walnego zgromadzenia zatwierdzającego sprawozdanie finansowe zarządu.

Dopiero po upływie terminu kadencji i „skwitowaniu’ zarządu, zdaniem byłego prezesa można byłoby dokonać wypowiedzenia umowy o pracę.

Zarówno sąd I jak i II instancji przyznał rację byłemu prezesowi, zasądzając na jego rzecz odszkodowanie na podstawie art. 45 § 1 Kodeksu pracy i oddalając apelację spółdzielni.

Sądy przyjęły, że wypowiedzenie było nieprawidłowo uzasadnione, a więc niezgodne z prawem.

Jednak Sąd Najwyższy miał diametralnie inne zdanie – skarga kasacyjna spółdzielni została uwzględniona.

SN uchylił bowiem wyrok zarówno apelacyjny jak i sądu I instancji, oraz zmienił orzeczenie oddalając w całości powództwo.

Uzasadniając wyrok SN stwierdził, że sądy nieprawidłowo oceniły sprawę. Uzasadnienie w takiej sytuacji nie mogło być nieuzasadnione.

Kadencja zarządu rozpoczęła się bowiem z dniem 12 czerwca 2011 r. i trwała 3 lata, zgodnie ze statutem. To oznacza, że upływ 3-letniej kadencji następuje z dniem 12 czerwca 2013 r. i jest to zdarzenie prawne o charakterze pewnym.

Wprawdzie przepis statutu przewidywał, że walne zgromadzenie spółdzielni dotyczące zatwierdzenia sprawozdania finansowego ustępującego zarządu powinno nastąpić w ciągu 6 miesięcy po upływie roku obrotowego (czyli w praktyce do końca czerwca), ale nie oznacza to, że wypowiedzenie stałoby się możliwe dopiero po odbyciu wspomnianego zgromadzenia, a najpóźniej w lipcu.

Kadencja upłynęła w konkretnym dniu, tj. w tym wypadku 12 czerwca 2013 r.

Ta data wynikała z przepisów statutowych. Tym samym dokonując wypowiedzenia pracodawca złożył je przed wystąpieniem zdarzenia prawnego uzasadniającego wypowiedzenia, które na pewno by wystąpiło.

Wyrok Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2016 r., II PK 246/15

Poznaj odpowiedzi na pytania:

Przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę musi być prawdziwa

Niezawiniona słaba efektywność może być przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę

Jak zmienić i rozwiązać umowę o pracę z członkiem zarządu

Uznanie umowy o prace za pozorną. Sprawdź, jakie masz obowiązki

KOMENTARZ EKSPERTA: Michał Culepa, prawnik, specjalista z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, doświadczony trener i wykładowca

Pracodawca składając wypowiedzenie może, podając przyczynę, powołać się na zdarzenie przyszłe, czyli takie, które w chwili składania wypowiedzenia jeszcze nie nastąpiło, ale o którym wie, że na pewno nastąpi.

Potwierdził to SN także we wcześniejszym orzeczeniu, wskazując, że możliwe jest wypowiedzenie przez pracodawcę warunków pracy i płacy (art. 42 kp), które w chwili złożenia oświadczenia nie obowiązują, ale według treści łączącej strony umowy o pracę jest pewne, że będą obowiązywać w nieodległej przyszłości, w szczególności w okresie wypowiedzenia, a rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę jest nie tylko przyczyna istniejąca w chwili złożenia pracownikowi oświadczenia woli, ale także przyczyna, która ma się spełnić w nieodległym terminie (np. po upływie okresu wypowiedzenia), a tym bardziej taka, która się w tym terminie spełni (zob. wyrok SN z 5 lipca 2012 r., I PK 51/12, OSNP 2013/15-16/168).

O ile jednak we wcześniejszym wyroku SN odnosił się do wypowiedzenia zmieniającego, to w omawianym wyroku potwierdził opisaną wyżej regułę także dla wypowiedzeń definitywnych.

Sprawdź, jak obliczyć okres wypowiedzenia i wysokość odprawy pieniężnej>>