Umowa zlecenia 2024 a składki ZUS i podatek PIT – odpowiedzi na 5 pytań Czytelników Portalu FK

Każdy stosunek prawny – niezależnie od nazwy umowy, która go kształtuje – który ma cechy opisane w art. 22 Kodeksu pracy, jest stosunkiem pracy. Jeśli więc np. funkcjonująca współpraca na podstawie umowy zlecenia czy umowy o dzieło zawiera cechy współpracy w ramach umowy o pracę, może zostać uznana przez sąd (na wniosek zleceniobiorcy, a raczej pracownika lub inspektora pracy) za umowę o pracę. Wówczas uznanemu za pracownika zleceniobiorcy trzeba będzie przyznać wszelkie uprawnienia ze stosunku pracy, np. urlopy, a jego wynagrodzenie będzie musiało być co najmniej równe wielkości płacy minimalnej ustalanej dla danego roku kalendarzowego.

Przy weryfikowaniu, czy dana umowa może być uznana za umowę o pracę, ważne są nie tylko zapisy w samej umowie, istotny jest również stan faktyczny oraz wola stron. Umowa może bowiem zawierać tylko bezpieczne zapisy, a inspektor pracy i tak może uznać, że dany zleceniobiorca faktycznie stale wykonuje polecenia przełożonego, więc występuje tutaj stosunek pracy. Tak się stanie, jeżeli realizacja zawartej między stronami umowy będzie wymagała wykonywania pracy w miejscu i czasie ściśle wyznaczonym przez zatrudniającego, będzie wymagała także ciągłości świadczenia pracy, dyspozycyjności, osobistego wykonywania czynności objętych umową, podporządkowania służbowego i organizacyjnego, a ryzyko wykonywanej pracy będzie obciążało zatrudniającego (choćby nawet nie wynikało to wprost z umowy).

Odpowiedzialność zleceniobiorcy

Zleceniobiorca, co do zasady, ma obowiązek wykonywania umowy osobiście. Może on powierzyć wykonywanie zlecenia osobie trzeciej, jeśli wynika to bezpośrednio z umowy lub ze zwyczaju dotyczącego zakresu czynności według zawartej umowy zlecenia albo gdy jest do tego zmuszony przez okoliczności, np. przez niezdolność do pracy spowodowaną chorobą. O każdym przypadku powierzenia wykonywania czynności zastępcy zleceniobiorca powinien niezwłocznie zawiadomić zleceniodawcę. Zleceniobiorca ponosi w pewien sposób odpowiedzialność za pracę zastępcy. Dodatkowo powinien podać wszelkie niezbędne dane osobowe zastępcy (np. imię, nazwisko, PESEL, adres zamieszkania).