Mały ZUS plus

Przedsiębiorcy, których ubiegłoroczny przychód z działalności pozarolniczej nie przekroczył 120 tys. zł, mogą skorzystać z ulgi w składkach. Warunkiem jest terminowe dokonanie formalności w ZUS.

Mały ZUS plus polega na tym, że przedsiębiorca nalicza dla siebie indywidualną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, która zależy od wysokości dochodu, jaki osiągnął w poprzednim roku. Ustalona w ten sposób podstawa składek ma się mieścić w przedziale między 30% minimalnego wynagrodzenia (podstawa przy tzw. preferencyjnym ZUS) a 60% prognozowanego na dany rok przeciętnego wynagrodzenia (podstawa dla ogólnych zasad). W 2025 r. jest to odpowiednio 1.399,80 zł (4.666 zł × 30%) i 5.203,80 zł (8.673 zł × 60%).

Ci przedsiębiorcy, którzy już korzystali z ulgi w 2023 roku i dalej spełniają przesłanki do korzystania z małego ZUS plus, nie muszą ponownie dokonywać zgłoszenia.

Aby zgłosić się do małego ZUS plus od nowa, należy wyrejestrować się z ubezpieczeń z dotychczasowym kodem ubezpieczenia i zgłosić się do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego z kodem rozpoczynającym się od 0590, albo 0592 (w przypadku pobierania renty).

Od lipca 2023 roku podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla przedsiębiorców korzystających z Małego ZUS nie może być niższa od kwoty 1.080 zł.

Minimalną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla osób prowadzących pozarolniczą działalność przepisy określają na poziomie:

Osoby, które spełniają warunki do objęcia ulgą małego ZUS plus, ustalają podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne na dany rok w zależności od dochodu osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym. Wysokość tej podstawy przedsiębiorca wylicza samodzielnie przy użyciu obowiązującego wzoru i wykazuje w części II zbiorczej deklaracji ZUS DRA. A jeżeli jest płatnikiem składek także za innych ubezpieczonych – również w części II imiennego raportu rozliczeniowego ZUS RCA. 

Podstawa ta nie może być jednak niższa od 30% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku kalendarzowym, ani wyższa od 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego na dany rok kalendarzowy. Musi zatem się mieścić pomiędzy małym/preferencyjnym ZUS (pkt 2), a standardowym ZUS (pkt 1). 

Podstawa wymiaru składek społecznych dla Małego ZUS Plus:

• w okresie od stycznia do czerwca 2023 r. nie może być niższa od 1.047 zł (3.490 zł płacy minimalnej x 30%), natomiast
• od lipca do grudnia 2023 r. od kwoty 1.080 zł (3.600 zł x 30%).

Zwiększenie najniższej podstawy następuje automatycznie wraz ze wzrostem płacy minimalnej od 1 lipca 2023 r. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że kwota ustalona na podstawie dochodu z 2022 roku była niższa od 1.047 zł. Oznacza to bowiem tylko tyle, że za miesiące od stycznia do czerwca należało ją podnieść do 1.047 zł, a za miesiące od lipca do grudnia jej wysokość wzrosła do 1.080 zł.

Zwiększenie podstawy następuje z automatu, dlatego też przedsiębiorca nie musi w dokumentach przekazywanych do ZUS za lipiec ponownie wypełniać części II ZUS DRA lub – jeżeli jest płatnikiem składek także za innych ubezpieczonych – ZUS RCA. Na 2023 rok ma już bowiem ustaloną podstawę wymiaru składek na poziomie minimalnym i wzrasta ona wraz z podwyżką minimalnego wynagrodzenia.   

Warto dodać, że od 1 sierpnia 2023 roku prawo do ulgi zostało przedłużone o 12 miesięcy, przy czym osoby, które obecnie z niej korzystają i są zgłoszone do ZUS z kodem 05 90 XX zostaną automatycznie objęte przedłużeniem ulgi o 12 miesięcy. Ponadto, projekt z 5 lipca 2023 r. ustawy o ograniczeniu biurokracji i barier prawnych zakłada likwidację ograniczenia czasowego dla Małego ZUS Plus.