Import, eksport, WDT, WNT a błędy VAT – praktyczne przykłady i sposoby ich uniknięcia

PrzykładPolska spółka wywiozła na warunkach DAP towar z własnego magazynu 28 stycznia 2023 r. Kontrahent odebrał towar 6 lutego 2023 r. Polska spółka wystawiła fakturę z datą wystawienia: 28 stycznia 2023 r. i datą sprzedaży 28 stycznia 2023 r. Problem:

• Kiedy powstanie obowiązek podatkowy w opisanym przypadku (WDT przy warunkach Incoterms DAP)?
• Jaka powina być data zakończenia dostawy na fakturze (jeżeli w momencie jej wystawiania nie wiadomo dokładnie kiedy zostanie dostarczony towar do klienta - może się różnić od założonego o jeden lub dwa dni ?)

Rozwiązanie: Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano tej dostawy. Incoterms 2020 „DAP” oznacza „Dostarczone do miejsca” – sprzedający dostarcza towary i przenosi ryzyko na kupującego:

• Gdy towary są postawione do dyspozycji kupującego,
• Na przybywających środkach transportu, gotowe do wyładunku,
• W oznaczonym miejscu przeznaczenia,
• W uzgodnionym punkcie w obrębie tego miejsca, jeżeli taki punkt jest uzgodniony.

Warunki Incoterms nie mają więc żadnego wpływu na moment powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek powstanie w styczniu, z uwagi na wystawienie w tym miesiącu faktury.

PrzykładPodatnik sprzedaje towar do kontrahenta A z Belgii (figuruje na fakturze jako nabywca), zarejestrowanego do VAT UE, a towar wysyłany jest do innego kontrahenta B z Belgii, zarejestrowanego do VAT UE. Transport organizuje podatnik, wysyła towar kurierem i kolejno obciąża kosztami transportu kontrahenta A. Powstają tu pytania:

• Czy transakcja wymaga wskazania w informacji podsumowującej?
• Czy aby móc zastosować stawkę zero dla tej transakcji, wystarczy faktura, specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku i list przewozowy od kuriera?
• Czy do potwierdzenia otrzymania towaru, należy otrzymać potwierdzenie mailowe otrzymania towaru od kontrahenta A, czy od faktycznego odbiorcy towaru, czyli B?

Rozwiązanie: tak musimy transakcje wykazać w informacji VAT UE. Kurier jest spedytorem, więc wskazane dokumenty wystarczą. Lepsze faktycznie jest pod kątem praktyki fiskusa z faktycznego miejsca dojazdu towarów. Typowe błędy przy rozliczaniu eksportu poza UE – case study Problem: Chcielibyśmy, sprzedać regał metalowy poza UE, osobie prywatnej nieposiadającej działalności. Czy na fakturze sprzedażowej powinniśmy ująć stawkę VAT 23%?
W jakim miesiącu wykazać sprzedaż poza UE? W jakich pozycjach deklaracji VAT-7 powinniśmy wykazać sprzedaż do USA? Czy powinniśmy dokonać jeszcze jakichś rejestracji, aby móc wysłać towar do USA? Rozwiązanie: Taka sprzedaż, nawet dla konsumenta, stanowi eksport towarów dla VAT. Jeżeli więc posiadamy potwierdzenie wywozu IE-599 to stosujemy stawkę 0%, a jeśli nie to 23%. W obu przypadkach za miesiąc wywozu i w JPK w pozycji eksport. Dodatkowa rejestracja nie jest konieczna. Ważne jest rozróżnienie pomiędzy stosowaniem stawki 0% w WDT i w eksporcie, szczególnie jeżeli czynności te mieszają się. Problemy praktyczne w przypadku WDT – przykłady i rozwiązania WDT, eksport a błędy – case study 1 Problem: Podatnik polski otrzymuje od kontrahenta z UE czynnego podatnika VAT pliki i zleca ich drukowanie. Podatnik Polski drukuje te pliki na specjalnej folii oraz pakuje i wysyła bezpośrednio do klientów zleceniodawcy w różnych lokalizacjach (Francja, Niemcy, Belgia). Czy taką usługę należy traktować jako wewnątrzwspólnotowe świadczenie usług czy może wewnątrzwspólnotową dostawę towarów? Rozwiązanie: Jeżeli jedynym efektem pracy polskiego podatnika są rzeczy materialne powstałe z niematerialnych materiałów otrzymanych od klienta, to w mojej ocenie ciężko mówić o usłudze. Jest to wykonanie i wysłanie towaru na zlecenie i choć może się kojarzyć z usługą, to raczej na pewno fiskus to potraktuje jako dostawę towarów. W przypadku dostawy do UE, jeżeli nie mamy dokumentacji potwierdzającej WDT to nie będzie to stawka 0% tylko właściwa stawka krajowa. Tak samo z eksportem, brak potwierdzenia celnego IE-599 uniemożliwia zastosowanie stawki 0% dla eksportu, tylko stawkę krajową. Jeżeli natomiast chodzi o wysyłkę pod adres krajowy, to oczywiście zawsze właściwa stawka to stawka krajowa.

PrzykładProblem: Spółka z o.o. zarejestrowana do VAT-UE i czynny podatnik VAT.
Polska spółka otrzymuje zamówienie od kontrahenta z Danii na wykonanie konkretnego towaru - zbiornika, silosa, itd. Towar ten będzie wysyłany bezpośrednio z Polski do Chin lub Niemiec a faktura wystawiana na duńską firmę z siedzibą w Danii.
1. Co w przypadku, gdy transportem/cłem zajmuje się firma duńska? Czy spółka polska może zastosować stawkę VAT 0%, jeżeli będzie miała udostępnioną dokumentację dostawy towaru do Niemiec lub Chin?
2. Czy spółka może wystawić wcześniej fakturę sprzedaży a samą sprzedaż dokonać   terminie? I zastosować stawkę 0%?
3. Czy na otrzymanie dokumentacji bez naliczania krajowej stawki VAT są tylko 2 miesiące?
4. Czy te same zasady są dla WDT i eksportu? Rozwiązania: Ad 1. Jeżeli spółka będzie posiadać potwierdzenie wywozu towaru IE-599 poza terytorium celne UE, to może zastosować stawkę 0% VAT. Ad 2. Sama faktura nie kreuje prawa do stawki 0% przy eksporcie. Jeżeli podatnik otrzymał całość lub część zapłaty przed dokonaniem dostawy towarów, stawkę podatku 0% w eksporcie towarów stosuje się w odniesieniu do otrzymanej zapłaty, pod warunkiem że wywóz towarów nastąpi w terminie 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał tę zapłatę, oraz podatnik w tym terminie otrzymał dokument, o którym mowa w pkt 1. W WDT nie takiej zasady i stawka 0% nie jest możliwa od zaliczki. Ad 3.  Dla eksportu są to 2 miesiące, dla WDT są to trzy miesiące. Ad 4. Zasady w wielu punktach są inne. Poza powyższymi przy WDDT liczy się status dostawcy i nabywcy jako podatnika VAT UE, inne są dokumenty potwierdzające (zależą one od rodzaju transportu), inne są zasady korygowania w przypadku otrzymania dokumentów potwierdzających wywóz po zastosowaniu stawki krajowej (w eksporcie stawkę 0% stosujemy na bieżącą, dla WDT cofamy się do miesiąca powstania obowiązku podatkowego).

PrzykładTransakcja łańcuchowa W transakcji łańcuchowej biorą udział cztery podmioty z UE. W kolejności: Niemcy, Polska, Łotwa, Łotwa. Transport organizuje kontrahent niemiecki. Wszyscy kontrahenci zarejestrowani są jako podatnicy VAT tylko w swoich krajach. Podmiotem pośredniczącym jest drugi w kolejności podatnik (Polska), ale transport organizuje pierwszy w kolejności (Niemcy) i obciąża kosztem transportu drugiego podatnika (z Polski), a drugi w kolejności obciąża trzeciego (Łotwa). Warunki dostawy DAP. Problem: Jakie transakcje VAT (WDT, WNT, krajowy VAT) będą miały miejsce? Czy któryś z kontrahentów musi dla celów VAT zarejestrować się w innym kraju? Jakie adnotacje powinien zamieścić na swojej fakturze sprzedaży kontrahent polski? Rozwiązanie: W tym przypadku mamy do czynienia z dostawą łańcuchową wewnątrzunijną. Zgodnie z zasadami ustalania miejsca świadczenia dla tego rodzaju dostaw na terytorium UE posługujących się wyłącznie swoim krajowym numerem VAT UE, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu. Podmiot niemiecki dokonuje niemieckiej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Następnie polski podmiot dokonuje nabycia wewnątrzwspólnotowego na Łotwie i dostawy krajowej łotewskiej na rzecz 1 podmiotu łotewskiego, który również dokonuje dostawy krajowej łotewskiej na rzecz 1 podmiotu łotewskiego z zastrzeżeniem wątpliwości.