ustawa o rachunkowości

Obecnie jednostki dominujące dużych grup podmiotów (grup kapitałowych) z miejscem siedziby lub zarządu w Polsce, muszą przekazywać Szefowi KAS raporty CBC-R zawierające informacje o grupie kapitałowej (w terminie 12 miesięcy od dnia zakończenia sprawozdawczego roku obrotowego). Niezależnie od tego, na spółkach należących do takich grup, ciąży obowiązek składania powiadomień CBC-P („Powiadomienie w zakresie obowiązku przekazania informacji o grupie podmiotów”). Ujawnia się w nich jednostkę raportującą oraz kraj, w którym zostanie złożony właściwy raport CBC-R. Wskazane podmioty mają na to 3 miesiące od zakończenia roku obrotowego. Tak wynika odpowiednio z treści art. 83 ust. 1 i art. 86 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 241),

Nowe przepisy przygotowane przez resort finansów zakładają implementację do krajowego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2101 z 24 listopada 2021 r. zmieniającej dyrektywę 2013/34/UE w odniesieniu do ujawniania informacji o podatku dochodowym przez niektóre jednostki i oddziały (Dz. Urz. UE L 429 z 1.12.2021, str. 1). Dyrektywa ta (określana mianem „Dyrektywy 2021/2101”) nakłada na duże przedsiębiorstwa wielonarodowe (o przychodach przekraczających w kolejnych dwóch latach kwotę 750 milionów euro) z siedzibą w UE, jak i spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), jeśli prowadzą działalność gospodarczą w UE za pośrednictwem oddziału lub spółki zależnej – obowiązek publicznego ujawnienia informacji o zapłaconym podatku dochodowym oraz innych informacji związanych z podatkami w podziale na poszczególne kraje („sprawozdanie o podatku dochodowym”).

Po zmianach również polskie przepisy będą obligować jednostki objęte obowiązkiem raportowania CbC do publicznego ujawniania sprawozdania o podatku dochodowym w podziale na kraje.

Informacje zawarte w sprawozdaniu trzeba będzie ujawniać odrębnie dla wszystkich państw EOG, w których dane przedsiębiorstwo prowadzi działalność, a także dla jurysdykcji podatkowych, które nie przestrzegają standardów dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych (tzw. „rajów podatkowych”). W odniesieniu do pozostałych jurysdykcji podatkowych informacje będą przedstawiane w formie zagregowanej.

Z projektu wynika, że jednostki będą miały obowiązek sporządzić sprawozdanie o podatku dochodowym po raz pierwszy za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 21 czerwca 2024 r.

Zmiany w ustawie o rachunkowości mają m.in. polegać na:

• dodaniu do niej nowego rozdziału 6b (zatytułowanego „Sprawozdanie o podatku dochodowym”) – w związku z nałożeniem obowiązku sporządzania przez określone podmioty sprawozdań, o których była mowa wcześniej,

• wprowadzeniu definicji: jednostki dominującej najwyższego szczebla, jednostki samodzielnej, jurysdykcji podatkowej oraz konkluzji Rady, na potrzeby sprawozdań o podatku dochodowym,

• wprowadzeniu definicji przychodów do celów określenia progu przychodów, od wartości którego jednostki będą zobowiązane do sporządzania sprawozdania o podatku dochodowym,

• wskazaniu przypadków, w których będzie możliwe niesporządzanie takiego sprawozdania zgodnie z ustawą o rachunkowości,

• określeniu momentu, w którym jednostki już sporządzające sprawozdanie o podatku dochodowym przestają podlegać temu obowiązkowi sprawozdawczemu,

• nałożeniu obowiązku publikacji i udostępnienia sprawozdania o podatku dochodowym, dotyczącego jednostek wskazanych w przepisach,

• określeniu kursu wymiany euro obowiązujący przy przeliczaniu przychodów 750 mln dla jednostki dominującej z państwa trzeciego oraz jednostki samodzielnej z państwa trzeciego,

• określeniu szczegółowego zakresu informacji ujawnianych w sprawozdaniu o podatku dochodowym, sporządzanym na dzień bilansowy, w odniesieniu do danego roku obrotowego,

• wskazaniu, że sprawozdanie to sporządza się w postaci elektronicznej oraz że będą miały do niego zastosowanie odpowiednio przepisy o przedstawianiu i podpisywaniu sprawozdania finansowego,

• wprowadzeniu odpowiedzialności karnej za niesporządzenie sprawozdania, sporządzenie go niezgodnie z przepisami lub zawarcie w nim nierzetelnych danych, a także za niezłożenie go we właściwym rejestrze sądowym.

Oprócz modyfikacji ustawy o rachunkowości, projekt przewiduje też zmiany w innych aktach prawnych, w tym w ustawie z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz w ustawie z 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach. Jeśli chodzi o pierwszą z wymienionych ustaw, ma to związek z faktem, że sprawozdania o podatku dochodowym będą składane do KRS wraz z innymi dokumentami wymienionymi w art. 69 ustawy o rachunkowości (tj. sprawozdaniem finansowym, sprawozdaniem z badania , odpisem dokumentu o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego itp.). Sprawozdania te będą powszechnie dostępne w KRS, w Repozytorium Dokumentów Finansowych.

projekt (z 25 stycznia 2024 r.) ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw.