Błędy w sprawozdaniu finansowym – poznaj najczęstsze pułapki i jak ich uniknąć

Sprawozdanie finansowe można uznać za rzetelne wówczas, gdy jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa oraz wiernie ukazuje stan rzeczywisty, istniejący na dzień bilansowy. Aby uniknąć błędów, należy szczególną uwagę zwrócić na takie kwestie jak: zasada kontynuacji działalności, przeprowadzenie inwentaryzacji, prawidłowa wycena aktywów i zobowiązań, stosowanie właściwych stawek amortyzacyjnych oraz aktualizowanie wartości należności.

Przy sporządzaniu sprawozdania finansowego przede wszystkim trzeba mieć na uwadze zasadę rzetelnego obrazu (art. 4 ust. 1 ustawy o rachunkowości). Wynika z niej, że w księgach i sprawozdaniu finansowym należy rzetelnie i jasno przedstawiać sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy jednostki. A zatem ważne jest, aby przed sporządzeniem bilansu dokonać kontroli poprawności zapisów księgowych.

Innymi ważnymi zasadami są wiążące się z ustaleniem rzetelnego obrazu: zasada kontynuacji działalności i zasada ostrożnej wyceny, które odnoszą się do sposobu wyceny aktywów i pasywów w bilansie.

Pułapka 1 – Kontynuacja działalności

Zasada kontynuacji działalności mówi, że przy stosowaniu przyjętych zasad (polityki) rachunkowości przyjmuje się założenie, że jednostka będzie kontynuowała w dającej się przewidzieć przyszłości działalność w niezmniejszonym istotnie zakresie, bez postawienia jej w stan likwidacji lub upadłości, chyba że jest to niezgodne ze stanem faktycznym lub prawnym. Ocena zdolności jednostki do kontynuowania działalności należy do kierownika tego podmiotu. Musi on rzetelnie przeanalizować wszystkie fakty i okoliczności. Szczególnie musi zwrócić uwagę na zagrożenia o charakterze finansowym lub operacyjnym.

Gdy założenie kontynuacji nie jest zasadne, trzeba stosować art. 29 uor. Zgodnie z nim, nie przyjmuje się ogólnych zasad wyceny bilansowej (art. 28 uor), tylko wycenia się aktywa po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.