Zmiany w Kodeksie karnym skarbowym 2026 – niższe kary i mniej obowiązków dla płatników

Na ostatnim posiedzeniu Senat uchwalił nowelizację ustawy – Kodeks karny skarbowy oraz ustawy – Ordynacja podatkowa (projekt rządowy). Ustawa ma na celu uproszczenie administracyjnych obowiązków podatkowych oraz złagodzenie kar za przestępstwa skarbowe, które nie powodują bezpośrednich strat w podatkach np. za niezłożenie lub opóźnienie w złożeniu obowiązkowych oświadczeń i informacji. Ustawa ma charakter deregulacyjny.

Jeśli chodzi o przepisy Kodeksu karnego skarbowego (k.k.s.), to ustawa zakłada zmiany polegające na:

• obniżeniu najwyższej liczby stawek dziennych grzywny wymierzanej za  przestępstwa skarbowe mające charakter formalny  (tj. dotyczące dokumentów w postaci oświadczeń oraz informacji, do złożenia których obligują przepisy podatkowe),
• usystematyzowaniu przepisów tak, aby czyny polegające na niezłożeniu (niesporządzeniu) dokumentów znajdowały się w odrębnym paragrafie danego artykułu niż czyny dotyczące podania nierzetelnych danych bądź czyny naruszające terminowość składanych dokumentów,
• uchyleniu  przepisu penalizującego niewyznaczenie osoby obliczającej i pobierającej podatki.

W przypadku wskazanych wcześniej  przestępstw skarbowych, postanowiono  określić maksymalną liczbę stawek dziennych, którą sąd wymierza za dany czyn zabroniony, poprzez zmianę górnej granicy kary grzywny, którą można nałożyć za poszczególne przestępstwa, tj. z obecnie przewidzianych 720 stawek (44.793.504 zł) na 480 stawek (29.862.336 zł) lub 240 stawek (14.931.168 zł), czy z obecnie przewidzianych  240 stawek na 120 stawek dziennych (7.465.584 zł).

Zmiany mają na celu złagodzenie odpowiedzialności karnej przewidzianej w Kodeksie karnym skarbowym, co wpisuje się w proces deregulacyjny. Kary te, w przypadku czynów niemających charakteru uszczupleniowego w swoich znamionach wydają się być wystarczające i spełniające funkcje prewencyjne. Proponowane w nowelizacji zagrożenie przewidziane w tych przepisach, będzie adekwatne do stopnia społecznej szkodliwości tej kategorii zachowań. Autorzy nowelizacji liczą na to, że skutkiem przedmiotowych zmian będą m.in.:

• zwiększenie transparentności przepisów Kodeksu karnego skarbowego,
• wzmocnienie zaufania obywateli do organów państwa.

Zmiany mają dotyczyć również  Ordynacji podatkowej. Obecnie na podstawie art. 31  tej ustawy, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, będące płatnikami lub inkasentami, są obowiązane wyznaczyć osoby, do których obowiązków należy obliczanie i pobieranie podatków oraz terminowe wpłacanie organowi podatkowemu pobranych kwot.  Trzeba  także zgłosić właściwemu miejscowo organowi podatkowemu imiona, nazwiska i adresy tych osób. Zgłoszenia należy dokonać w terminie wyznaczonym do dokonania pierwszej wpłaty (zaś w razie zmiany osoby wyznaczonej – w terminie 14 dni od dnia, w którym wyznaczono inną osobę).

Wymóg ten uznano bowiem za zbytnie obciążenie dla wskazanych podmiotów. Likwidacja przedmiotowego obowiązku jest dla nich korzystną zmianą. Spowoduje ona zmniejszenie liczby dokumentów przesyłanych do organów podatkowych. Jej konsekwencją będzie uchylenie art. 79 § 1k.k.s., który przewiduje karę grzywny za niewywiązanie się z obowiązków, o których była mowa wcześniej.

Ustawa nowelizująca wejdzie w życie z 1 stycznia  2026 r.

Nowelizacja przepisów od 2026 roku to istotny krok w kierunku uproszczenia obowiązków podatkowych. Dzięki niej:

• kary za przestępstwa skarbowe o charakterze formalnym zostaną złagodzone,
• płatnicy i inkasenci zyskają mniej obowiązków dokumentacyjnych.

Źródło:

• ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny skarbowy oraz ustawy – Ordynacja podatkowa.