Jak prawidłowo ustalić dochód uprawniający do otrzymywania świadczeń z ZFŚS

Izabela Nowacka

Autor: Izabela Nowacka

Dodano: 26 lutego 2018
Pytanie:  Proszę o weryfikację czy poniżej opisany sposób na ustalenie dochodu mający służyć do otrzymywania świadczeń z ZFŚS jest prawidłowy. W regulaminie zapisaliśmy, że podstawę do przyznawania ulgowych usług i świadczeń stanowi średni miesięczny dochód netto przypadający na osobę w rodzinie pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Przez średni dochód netto rozumie się łącznie wszelkie dochody osób, o których mowa w paragrafie 6, z roku kalendarzowego poprzedzającego datę złożenia wniosku, podzielone przez liczbę osób i podzielone przez dwanaście z zastrzeżeniem ust 4-6. Dochód ten obejmuje w szczególności: zarobek brutto pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne; podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zarobek osiągnięty za granicą; emerytury i renty; zasiłki z ubezpieczenia społecznego; alimenty na rzecz dzieci ustalone wyrokiem sądowym lub ugodą sadową; stypendia; dochody z gospodarstwa rolnego (powyżej 1 ha przeliczeniowego) obliczone na podstawie liczby hektarów przeliczeniowych znajdujących się w posiadaniu rodziny w poprzednim roku kalendarzowym, przyjmując, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości określonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; dochody z działalności gospodarczej i współpracy przy prowadzeniu tej działalności (dochody z tego tytułu przyjmuje się w wysokości nie niższej niż zadeklarowane przez osoby osiągające dochody stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli z tytułu tej działalności lub współpracy nie istnieje obowiązek ubezpieczenia społecznego, kwoty nie niższe od najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne obowiązujące osoby ubezpieczone); świadczenie wychowawcze 500+; inne dochody. Pracownik, który w roku poprzedzającym przyznanie świadczenia z Funduszu nie osiągał dochodów lub osiągał dochody wolne od podatku, podaje we wniosku dochody za czas aktualnego zatrudnienia. Pracownik, który w roku poprzedzającym przyznanie mu świadczenia z Funduszu nie przepracował całego roku kalendarzowego podaje we wniosku dochody za czas faktycznie przepracowany. Zapisy pkt. 4 i 5 dotyczą także uprawnionych członków rodziny pracownika bez względu na miejsce ich zatrudnienia. Informacje podane w oświadczeniu podlegają ochronie prawnej i służą wyłącznie dla potrzeb funduszu socjalnego.
Odpowiedź: 

W mojej opinii, Państwa firma prawidłowo ustaliła kategorię dochodu jako wskaźnika do oceny indywidualnej sytuacji materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu.

Przyznawanie świadczeń z ZFŚS jest uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu

Zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z Funduszu, z uwzględnieniem powyższych wymogów, oraz zasady przeznaczania środków Funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej określa pracodawca w regulaminie ustalanym w porozumieniu ze związkami zawodowymi.

Pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, uzgadnia regulamin z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów.

Katalog świadczeń finansowanych z tych środków, mieszczących się w pojęciu działalności socjalnej, jest skierowany do kręgu osób uprawnionych, ale nie w takim samym stopniu. Pracodawca nie może więc wszystkich pracowników mierzyć tak samo pod względem dostępu do poszczególnych świadczeń i ich wysokości.

Zarówno krąg osób uprawnionych do ubiegania się o wsparcie socjalne z ZFŚS jak i rodzaj poszczególnych świadczeń, sposób ich przyznawania, wysokość, rodzaj niezbędnych dokumentów, jakie musi przedstawić wnioskodawca, powinien określać regulamin, który konstruuje pracodawca jako administrator funduszu.

Jednak postanowienia regulaminu nie mogą być sprzeczne z zasadami ustalonymi w ustawie o ZFŚS.

Ustawa o ZFŚS nie określa w jaki sposób pracodawca ma rozpoznawać sytuację materialną osoby uprawnionej i jej rodziny

Poza tym przepisy ustawy o ZFŚS nie ograniczają się jedynie do aspektu finansowego. Zatem sytuacja uprawnionego nie jest całkowicie tożsama np. z jego zarobkami.

Na sytuację materialną składa się wiele pozycji, nie tylko bieżące wpływy finansowe z różnych tytułów (ziemi, pracy, kapitału), ale także inne dobra np. majątek nieruchomy, oraz wydatki. Oczywiście pracodawca nie jest w stanie w tak wnikliwy i czasochłonny sposób oceniać tej sytuacji w szerokim znaczeniu. Dlatego w praktyce bada się ją w uproszczeniu.

Najczęstszym miernikiem sytuacji materialnej jest dochód przypadający na członka rodziny wnioskodawcy. Pracodawca powinien wyznaczyć kilka progów tego dochodu. Im dochód niższy tym wyższe świadczenia i odwrotnie - czym wyższy dochód tym niższa wartość wsparcia.

Nie wszyscy pracownicy muszą otrzymać w roku kalendarzowym świadczenia z ZFŚS

Świadczenia te są uznaniowe i adresowane w pierwszej kolejności do tych rodzin, które znajdują się w słabszej kondycji materialnej np. wielodzietnych z niskimi dochodami. Nie wszyscy pracownicy znajdują się w takiej samej sytuacji materialnej czy życiowej. Stąd, nierzadko zdarza się, że niektórzy pracownicy w ogóle nie sięgają po świadczenia z funduszu, gdyż ich dochód przekracza określone w regulaminie progi, a z kolei nie doświadczyli innych zdarzeń, które pogorszyłyby ich położenie bytowe czy życiowe (klęska żywiołowa, zalanie mieszkania, śmierć członka rodziny).

Wysokość dochodu wnioskodawca potwierdza w sposób ustalony paragrafami regulaminu

Może to zrobić np. w pisemnym oświadczeniu, jeżeli tylko takiego dowodu pracodawca wymaga, zobowiązując uprawnionego do podawania prawdziwych danych.

Najlepiej stan materialny obrazuje dochód przypadający na członka rodziny czyli uwzględniający oprócz dochodu np. pracownika, także dochód innych jego członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (w tym małżonka, dzieci).

Oświadczenie o wysokości dochodu może być poparte np. zeznaniem rocznym pracownika. Przyjęcie jako kryterium tylko zarobku pracownika nie odzwierciedla jego sytuacji materialnej.

Jak rozumieć pojęcie samego „dochodu"?

W ogólnym pojęciu to przysporzenie w majątku jednostki, przyrost aktywów, generalnie - pozycja na plus w budżecie, bo zwykle po odliczeniu kosztów czy podatku. Skoro ustawa o ZFŚS nie ingeruje w kwestie sposobu oceny sytuacji materialnej czy życiowej uprawnionego, pracodawca może samodzielnie ustalić, jakie dochody będą brane pod uwagę i jakie zainteresowany ma przedstawić. Można tu wymienić kilka możliwości:

1) dochód brutto - wszystkie uzyskane przychody w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zarówno podlegające opodatkowaniu jak i zwolnione z tego podatku, np. wynagrodzenie za pracę wraz ze wszystkimi dodatkami, nagrodami, premiami, wynagrodzeniem za pracę w godzinach nadliczbowych, stypendia, renty, emerytury, alimenty, zasiłki i świadczenia wypłacane przez urząd pracy, ośrodek pomocy społecznej, wynagrodzenia z tytułu umów cywilnoprawnych – zlecenia, o dzieło, a także najmu, dzierżawy itp., po odjęciu kosztów ich uzyskania oraz zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, a także dochody z gospodarstwa rolnego

2) dochód tylko opodatkowany - wszystkie uzyskane dochody wymienione w pkt 1, z wyjątkiem zwolnionych z podatku dochodowego np. alimentów stypendiów, zasiłków rodzinnych

3) dochód netto - wszystkie uzyskane dochody z pkt 1 lub 2, ale również po odliczeniu zapłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych

Reasumując, z podanych przez Państwa informacji wynika, że pracodawca oceniając sytuację materialną uprawnionego bierze pod uwagę wariant 3, a więc wszystkie przychody (z różnych źródeł), zarówno podlegające opodatkowaniu jak i zwolnione, po odliczeniu składek oraz podatku.

Izabela Nowacka

Autor: Izabela Nowacka

Ekonomista, specjalizuje się w prawie pracy, ubezpieczeniach społecznych i prawie podatkowym. Autorka licznych publikacji z zakresu rozliczania wynagrodzeń, współpracuje z wieloma wydawnictwami, jest autorką publikacji m.in. w Rzeczpospolitej, Monitorze Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, Monitorze rachunkowości budżetowej

Materiały Video na ten temat

Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz
wiper-pixel