odpis aktualizujący

Odpis aktualizujący należności – sprawdź zasady

Odpis aktualizujący należności – co zrobić, gdy kontrahent nie płaci faktury?

Odpis aktualizujący należności może być konieczny, gdy kontrahent nie płaci faktury przez dłuższy czas, a odzyskanie zapłaty staje się niepewne. W takiej sytuacji przedsiębiorca powinien ocenić, czy należność jest tylko przeterminowana, czy już nieściągalna, oraz sprawdzić skutki księgowe i podatkowe braku zapłaty. Znaczenie ma także możliwość skorzystania z ulgi na złe długi w VAT oraz pilnowanie terminu przedawnienia należności.

W praktyce gospodarczej opóźnienia w płatnościach należności są zjawiskiem powszechnym. Jednak w sytuacji, gdy kontrahent nie reguluje faktury przez wiele tygodni, przedsiębiorca staje przed istotnym problemem: jakie kroki podjąć, żeby wyegzekwować zapłatę. Ponieważ im dłużej należność pozostaje nieuregulowana, tym większe ryzyko, że jej odzyskanie będzie utrudnione lub wręcz niemożliwe. Brak zapłaty za wystawioną fakturę to nie tylko problem z płynnością finansową przedsiębiorstwa, ale również kwestia prawidłowego ujęcia należności w księgach rachunkowych. Właściwe ujęcie takiej sytuacji ma znaczenie zarówno dla rzetelności sprawozdania finansowego, jak i rozliczeń podatkowych.

Korzyści 
  • Dowiesz się, kiedy nieopłacona faktura wymaga utworzenia odpisu aktualizującego należność.
  • Poznasz różnice między należnością przeterminowaną a należnością nieściągalną.
  • Sprawdzisz, kiedy można skorzystać z ulgi na złe długi w VAT.
  • Poznasz dobre praktyki ograniczenia ryzyka nieściągalności należności.

Nakaz zapłaty a możliwość zaliczenia odpisu aktualizującego do kosztów podatkowych

Pytanie: W marcu 2025 r. utworzono odpis aktualizujący należność jako koszt niestanowiący kosztów uzyskania przychodów (NKUP). W czerwcu spółka otrzymała nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym przeciwko dłużnikowi. Czy w tej sytuacji można już zaliczyć odpis do kosztów uzyskania przychodów (KUP), a ewentualną zapłatę rozliczyć jako przychód podatkowy? Czy też należy pozostawić odpis jako NKUP?
Korzyści 

Po przeczytaniu tekstu dowiesz się:

  • Jakie dodatkowe działanie, poza uzyskaniem nakazu zapłaty, jest niezbędne, aby zaliczyć odpis aktualizujący do kosztów podatkowych?
  • W jaki sposób ewidencjonować spłatę należności w zależności od tego, czy odpis był wcześniej kosztem uzyskania przychodu?
  • Który artykuł ustawy o CIT definiuje katalog sytuacji pozwalających na uprawdopodobnienie nieściągalności długu?

Ulga na złe długi w VAT – księgowanie i ewidencja w przypadku nieściągalnych należności

Pytanie: Jako wierzyciel skorzystaliśmy z ulgi za złe długi w VAT i zaksięgowałam VAT na kontach: 222 Wn VAT oraz 649 Ma. W jaki sposób skorygować saldo konta, gdybyśmy nie odzyskali należności? Dodam, że na należnościach na drodze sądowej widnieje pełna kwota brutto od kontrahenta.
Korzyści 

Rozliczenie ulgi na złe długi w VAT budzi wiele wątpliwości – zwłaszcza gdy należność okazuje się nieściągalna. Z tekstu dowiesz się:

  • kiedy i w jaki sposób tworzyć odpisy aktualizujące;
  • jak ująć w księgach rachunkowych korektę VAT należnego z tytułu skorzystania z ulgi na złe długi;
  • jak ująć w księgach nieściągalną należność;
  • czy sposób księgowania należy ująć w polityce rachunkowości.

Odpis aktualizacyjny zaległości od dłużnika

Pytanie: Nasz dłużnik ogłosił upadłość (osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą). Otrzymaliśmy od nadzoru układu pismo i przesłaliśmy im listę zadłużenia, następnie odbyło się głosowanie nad zatwierdzeniem układu. Jesteśmy w grupie III, a przedstawiciel firmy prowadzący sprawę nakreślił nam na jakie pieniądze możemy liczyć. Czy mając takie dokumenty i informacje możemy zrobić odpis aktualizacyjny na tę należność i zaliczyć w koszty podatkowe?
Korzyści 

Po przeczytaniu tekstu dowiesz się:

  • Czy firma może zrobić odpis aktualizacyjny od długu i zaliczyć go w koszty?

Polecamy też:
Upadłość kontrahenta w księgach rachunkowych

Upadłość kontrahenta w księgach rachunkowych jednostki – przykłady księgowania

Upadłość kontrahenta to sytuacja, która może spotkać każdą jednostkę gospodarczą. Z uwagi na to, że taka sytuacja ma znaczący wpływ na finanse i kondycje przedsiębiorstwa, istotne jest, aby właściwie odzwierciedlić potencjalne straty związane z niemożnością odzyskania należności. Sprawdź, jak ująć w księgach rachunkowych zdarzenia związane z upadłością kontrahenta. Więcej na ten temat sprawdź w komentarzu Magdaleny Drabik, starszej konsultantki w Dziale Audytu UHY ECA.

Korzyści 

Po przeczytaniu tekstu dowiesz się:

  • Jakie są sposoby, aby zweryfikować problemy finansowe kontrahenta, aby ograniczyć niepotrzebne ryzyko;
  • Jak księgować zdarzenia związane z upadłością kontrahenta.

Polecamy też inne teksty z rachunkowości:

Poprawne założeniu odpisu aktualizującego

Pytanie: Wystawiliśmy notę obciążeniową dla kontrahenta za niewywiązanie się z umowy. Kara opiewała na kwotę 30.000 zł z czego 4.900 przeznaczyliśmy na zwrot zatrzymanego zabezpieczenia. W związku z tym powstała należność na koncie 201 w kwocie 25.100 zł. W związku z tym, że kontrahent odmówił zapłaty, wystąpiliśmy w grudniu na drogę sądową. Z informacji od prawnika wiem, że należność ma być uregulowana w całości w nadchodzącym roku 2022, jednak biegły rewident wskazał, że na wszystkie należności skierowane na drogę sądową muszą być odpisy aktualizujące należności. W tej chwili zdarzenie gospodarcze mam zaksięgowane w następujący sposób: WN 201-NALEŻNOŚCI OD KONTRAHENTÓW - 30.000,00 MA 842-PRZYCHODY PRZYSZŁYCH OKRESÓW-30.000,00 WN 842-PRZEKSIĘG. ZABEZP. NWU WYNIKAJACE Z NOTY 4.900,00 MA 762- PPO - 4.900 WN 203- WYKSIĘGOWANIE ZABEZP.NWU 4.900,00 MA - 201 - NALEZNOŚCI OD KONTAHENTÓW. W grudniu po otrzymaniu informacji o wystąpienie na drogę sądową wyksięgowałam należność z konta 201 w kwocie 25.100,00 na konto 245 - inne roszczenia sporne zapisem. WN 245-INNE ROSZCZENIA SPORTNE 25.100,00 MA 201- NALEZNOŚCI OD KONTRAHENTÓW. PREZENYTACJA W BILANSIE AKTYWA B.II.3. d. Należności od pozostałych jednostek dochodzone na drodze sądowej 25.100,00 PASYWA B.III.3.e.-Zobowiązania krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek z tyt. zaliczek otrzymanych na dostawy i usługi 25.100,00 zł. Jak w opisanej sytuacji utworzyć odpis aktualizujący i jak zaprezentować go w sprawozdaniu finansowym?
szkolenie

Ograniczenie zatorów płatniczych, wierzytelności i zobowiązania w podatku dochodowym w 2020 i 2021 r.

Zapraszamy na bezpłatne webinarium, którego celem jest kompleksowe zaprezentowanie ważnych w okresie pandemii zasad ograniczenia zatorów płatniczych, wpływu korekt oraz utworzenia odpisu aktualizującego, sprzedaży własnej wierzytelności i umorzenia wierzytelności na podatek dochodowy.

  • 30 listopada 2020 r.
  • PIT

Likwidacja spółki - czy konieczne są korekty dotyczące odpisu aktualizacyjnego

Pytanie: Nasza spółka przez kilka lat świadczyła usługi budowlane dla bardzo dużej firmy, która w lutym 2014 roku została postawiona w stan upadłości likwidacyjnej. Niezapłacone nam należności pochodzą z końca 2013 roku i w tym też roku zostały zaliczone do przychodów. W 2014 roku zostały prawidłowo zgłoszone sędziemu komisarzowi i uznane przez dłużnika. Odpis aktualizujący utworzyliśmy dopiero w 2019 roku i zaliczyliśmy go w kwocie netto do kosztów uzyskania przychodów (w 2019 roku został spełniony drugi z warunków zaliczenia odpisu w koszty podatkowe). W 2021 roku wspólnicy ze względu na wiek planują zaprzestanie działalności (sprzedaż udziałów lub w przypadku braku chętnych likwidacja spółki i sprzedaż /podział majątku). Wg syndyka likwidacja potrwa jeszcze kilka lat i nie zakończy się przed zakończeniem działalności przez wspólników. Czy w takim przypadku (brak postanowienia o zakończeniu upadłości) taki odpis należy wtedy wyksięgować i zwiększyć przychody i zapłacić podatek? Czy forma zaprzestania działalności (sprzedaż udziałów lub likwidacja spółki) ma wpływ na taki odpis aktualizujący, jak wówczas przeprowadzić księgowanie?

Z punktu prawa bilansowego odpis aktualizacyjny powinien być dokonany na koniec 2014 r.

Pytanie: Placówka medyczna NZOZ 31 grudnia 2014 r. wystawiła dodatkową fakturę do NFZ na świadczenia wykonane ponad limit na kwotę 49.750,24 zł i zaksięgowała na koncie „Przychody ze sprzedaży". W lutym 2015 r. otrzymała informację z NFZ, że proponują zapłacić tylko 3% wartości tej faktury. Czy tworzyć odpis aktualizacyjny na 31 grudnia 2014 r., czy w 2015 r.? Jak będzie wyglądała ewidencja?

Moment rozliczenia aktualizacyjnego odpisu w kosztach podatkowych

Pytanie: Czy utworzenie odpisu aktualizacyjnego w momencie otrzymania informacji o ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej dłużnika jest kosztem uzyskania? A a co w wypadku, gdy nie było odpisu w roku, w którym ogłoszono upadłość, czy może być kosztem w następnym roku?

Rozwiązanie odpisu aktualizującego można zaliczyć w koszty

Aktualizacja wartości inwestycji ma wpływ na prawidłowy wynik finansowy prezentowany w księgach rachunkowych

Inwestycje to przede wszystkim aktywa finansowe, nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne, które służą osiągnięciu korzyści ekonomicznych przez jednostkę. W niektórych sytuacjach zachodzi trwała utrata ich wartości. Wówczas niezbędne jest sporządzenie odpisu aktualizującego.

Odpis aktualizujący na przeterminowane należności

Pytanie: Spółka posiada należności z tytułu sprzedaży towarów  na znaczne kwoty zabezpieczone hipoteką. Postanowieniem sądu w 2013 r. została ogłoszona upadłość dłużnika. Czy spółka powinna utworzyć odpis aktualizujący na przeterminowane należności i czy utworzony odpis będzie stanowił w kwocie netto koszty uzyskania przychodów podatkowych.

Zakwestionowanie należności przez kontrahenta powoduje konieczność utworzenia odpisu aktualizującego

Pytanie: W związku ze skorzystaniem z instytucji wykonawstwa zastępczego jednostka wystawiła wykonawcy notę księgową. Firma wykonawcza oświadczyła, że nie zapłaci należności, w związku z czym sprawa znajdzie finał w sądzie. W jaki sposób zaksięgować związane z tym zdarzenia gospodarcze? Czy jeśli jednostka nie zamknęła jeszcze ksiąg za poprzedni rok powinna zaktualizować należność?

Spółki dokonują odpisu aktualizującego wartość należności przynajmniej na dzień bilansowy

W spółkach często zauważyć można skłonność do zaniżania odpisów aktualizujących należności lub też próby uniknięcia jego utworzenia. Jednak zgodnie z artykułem 28 ust.1 pkt 2 ustawy o rachunkowości istnieje obowiązek wyceny należności w kwocie wymaganej zapłaty – trzeba jej dokonać nie rzadziej niż na dzień bilansowy.

@ Wiedza i Praktyka Sp. z o.o. \\ Wszystkie prawa zastrzeżone.