Czynny żal za spóźniony PIT 2025 – kiedy pozwala uniknąć kary?

1. Złóż zaległe zeznanie PIT.
2. Zapłać podatek wraz z odsetkami, jeśli z rozliczenia wynika dopłata.
3. Złóż czynny żal do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
4. Zrób to zanim urząd wyśle wezwanie albo rozpocznie czynności sprawdzające.

Podatnicy PIT są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od  15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Tak wynika z  art. 45 ust. 1  ustawy o PIT. Zatem termin na złożenie zeznań PIT za 2025 rok upłynął 30 kwietnia 2026 r. Do tego dnia należało także uiścić należny  podatek, jeśli  z rocznego rozliczenia wynikała jego dopłata.

Osoba, który wbrew obowiązkowi nie złożyła zeznania PIT, naraża się na sankcje ze strony fiskusa.

Najczęściej tacy podatnicy muszą liczyć się z mandatem karnym. Surowsze sankcje grożą podatnikom, którzy uchylając się od opodatkowania, nie złożyli organowi zeznania, przez co narazili na uszczuplenie podatek dochodowy za 2025 rok. Takie osoby mogą odpowiadać za przestępstwo skarbowe (art. 54 Kks). Przy czym w przypadkach cięższej wagi może za to grozić nawet kara pozbawienia wolności.

Kar można jednak uniknąć składając tzw. czynny żal. Jest to pismo będące niejako donosem do fiskusa na samego siebie. Podatnik przyznaje się w nim do naruszenia obowiązków w omawianym zakresie. Podstawą do składania czynnego żalu jest art. 16 § 1 Kks.  W myśl tego przepisu, nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu (w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu).

Aby czynny żal odniósł skutek, należy wykonać czynność, z której niedopełnieniem wiąże się czyn zabroniony. W tym przypadku będzie to złożenie do urzędu skarbowego zaległego zeznania PIT za 2025 rok. Jeżeli zaś wynika z niego niedopłata podatku, to podatnik musi go wpłacić (wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości podatkowej).

Nie dotyczy to podatników, za których Krajowa Administracja Skarbowa (KAS)przygotowała wstępnie wypełnione zeznanie za 2025 rok w systemie Twój e-PIT. Chodzi o przypadki, gdy taki elektroniczny dokument – przy braku aktywności ze strony podatnika – po 30 kwietnia br. został przez ten system zaakceptowany automatycznie.

Takie zeznania uważa się wówczas za złożone w terminie. Odnosi się to jednak tylko do zeznań PIT-37 (przeznaczonych m.in. dla pracowników) i PIT-38 (w których wykazuje się przychody z zysków kapitałowych, np. ze sprzedaży akcji).

Obowiązek złożenia zeznania PIT nie dotyczył także osób, które w 2025 roku nie  osiągnęły żadnych przychodów. To samo odnosi się do podatników, którzy w ubiegłym roku uzyskali wyłącznie przychody zwolnione od podatku (np. młodych pracowników do 26. roku życia, jeśli ich przychód za 2025 rok, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT, nie  przekroczył 85.528 zł).

Czynny żal będzie nieskuteczny, jeśli zostanie złożony w czasie, gdy urząd skarbowy miał już wyraźnie udokumentowaną wiedzę o tym, że podatnik nie złożył zeznania PIT za 2025 rok.

Złożenie rocznego zeznania PIT po terminie nie pozbawia podatnika prawa do skorzystania z przysługujących mu ulg  i innych  preferencji podatkowych, np.:

• rozliczenia wspólnie z małżonkiem,
• opodatkowania w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci,
• ulgi na dzieci (prorodzinnej),
• ulgi termomodernizacyjnej,
• ulgi na Internet,
• ulgi rehabilitacyjnej.

Czy można złożyć czynny żal po terminie złożenia PIT? 

Tak. Podatnik może złożyć czynny żal po 30 kwietnia 2026 r., o ile urząd skarbowy wcześniej nie wykrył naruszenia. 

Czy sam czynny żal wystarczy? 

Nie. Trzeba dodatkowo złożyć zaległe zeznanie PIT oraz zapłacić podatek wraz z odsetkami. Czy urząd może odrzucić czynny żal? 

Tak. Czynny żal będzie nieskuteczny m.in. wtedy, gdy urząd skarbowy wcześniej wszczął kontrolę albo wysłał wezwanie dotyczące braku zeznania. 

Czy spóźniony PIT powoduje utratę ulg? 

Nie. Samo złożenie zeznania po terminie nie pozbawia prawa do większości ulg podatkowych ani wspólnego rozliczenia z małżonkiem.

• Za niezłożenie zeznania PIT za 2025 rok grożą kary. Podatnik może jednak ich uniknąć, jeśli złoży do urzędu skarbowego tzw. czynny żal.
• Aby był on skuteczny, trzeba złożyć zeznanie PIT, a także uiścić wynikający z niego  podatek do zapłaty.
• Opóźnienie w złożeniu zeznania nie pozbawia podatnika prawa do ulg w PIT.