Przedawnienie zobowiązań podatkowych 2026 – oddzielone od zmian w schematach podatkowych MDR 

Ministerstwo Finansów opracowało nowy projekt  nowelizacji przepisów  m.in.  w zakresie procedur podatkowych. Chodzi o projekt  ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy.  Jego publikacja  miała  miejsce 16 lutego 2026 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji (RCL).  Jak wskazało  Ministerstwo Finansów, celem tego projektu (oznaczonego jako UD367) jest poprawa relacji między podatnikami i organami podatkowymi oraz zwiększenie efektywności działania organów podatkowych.

Z opublikowanych  materiałów  wynika, że decyzją Rady Ministrów podjętą na posiedzeniu 3 lutego 2026 r. projekt ten został wyodrębniony z wcześniejszego projektu ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (UD196). Poprzedni, „okrojony” w wyniku tego zabiegu projekt,  dotyczy m.in. raportowania schematów podatkowych – MDR, umarzania podatku przed terminem jego płatności, stwierdzania nadpłaty podatku, doręczania pełnomocnictw czy podwyższenia  z 1.000 zł do 5.000 zł kwoty podatku możliwej do zapłacenia przez inny podmiot niż podatnik.

Najważniejsze rozwiązania podatkowe zawarte w nowym projekcie to :

• Zmiana sposobu liczenia terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe z tytułu opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych  (modyfikacja art. 68 § 4a Ordynacji podatkowej),
• Likwidacja przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (zmiany w art. 70 oraz  art. 71 i uchylenie art. 70c Ordynacji podatkowej),
• Zastąpienie zasady nieprzedawniania się zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym, instytucją zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wskutek dokonania wpisu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego – tj. zaproponowano, aby z dniem dokonania wpisu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, o którym podatnik został zawiadomiony, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu  ( m.in. likwidacja  art. 70 § 8 , dodanie art. 70 § 7a i  nowa treść  art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej),
• Wprowadzenie nowej przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego związanej z postępowaniem podatkowym w przypadku unikania opodatkowania (m.in. zmiany w art. 70 w § 6  Ordynacji podatkowej),
• Doprecyzowanie końcowego momentu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania  (zmiana w art. 70 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej),
• Wprowadzenie możliwości wydłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze skorygowaniem deklaracji w niedługim okresie przed upływem terminu przedawniania zobowiązania podatkowego (nowy art. 70f Ordynacji podatkowej).

Według autorów nowelizacji, ma to zapewnić organowi podatkowemu możliwość dokonania skutecznej weryfikacji rozliczenia i wydania decyzji wymiarowej w przypadku zakwestionowania prawidłowości złożonej korekty deklaracji.

Projekt, o którym mowa, zakłada również zmiany w Kodeksie karnym skarbowym. Ich celem jest m.in.  umożliwienie prowadzenia postępowań karnych także w przypadku przedawnienia należności publicznoprawnej. Ma temu służyć modyfikacja treści art. 44 k.k.s. Duża część zmian w tym zakresie ma charakter dostosowawczy, w tym w  związku z planowaną nowelizacją Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z przyjętymi założeniami, nowelizacja zasadniczo miałaby wejść w życie  1 października 2026 r.  Tak wynika z art. 9  projektu. Od tej zasady przewidziano jednak odstępstwa. Dotyczą one  zmian w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym, Mianowicie mają one zacząć obowiązywać już z dniem następującym po dniu ogłoszenia ustawy nowelizującej w Dzienniku Ustaw.

Zarazem w projekcie przewidziano liczne przepisy przejściowe, zarówno jeśli chodzi o zmiany w Ordynacji podatkowej, jak i w Kodeksie karnym skarbowym. Mają one z jednej strony m.in. zabezpieczyć stabilność  prawa, z drugiej zaś dać organom podatkowym odpowiedni czas na zakończenie prowadzonych obecnie postępowań.

Zmiany w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych i przedawnienia karalności przestępstw skarbowych przewiduje nowy projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej, a także Kodeksu karnego skarbowego (UD367). Większość tych zmian ma wejść w życie 1 października 2026 r. Niezależnie od nich będą wdrażane  pozostałe zmiany deregulacyjne, m.in. pod kątem raportowania schematów podatkowych MDR, przewidziane we wcześniejszym projekcie  (tj. UD196). Jest to wynikiem podziału pierwotnego  projektu na dwie części.

Źródło:

• projekt  (z 9 lutego 2026 r.) ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy (UD367).