Ryzyka w zakresie badana sprawozdań finansowych za 2020 rok w obliczu pandemii COVD-19

Dodano: 19 listopada 2020
Ryzyka w zakresie badana sprawozdań finansowych za 2020 rok w obliczu pandemii COVD-19

Badanie sprawozdań finansowych za rok 2020 stawia przed biegłymi rewidentami wiele nowych wyzwań. W związku z tym, aby ułatwić im przygotowanie do badania, Polska Agencja Nadzoru Audytowego (PANA) opublikowała na swojej stronie internetowej zestawienie komentarzy oraz opracowań artykułów poświęconych zagadnieniom związanym z badaniem sprawozdań finansowych w obliczu pandemii COVID-19.

PANA wskazała 4 kluczowe ryzyka audytu związane z pandemią COVID w badaniu za 2020 rok, które warto wziąć pod uwagę przy planowaniu działań pod kątem audytu. Dotyczą one:

  • kontroli wewnętrznej,
  • ryzyka oszustwa,
  • nieprawidłowości w wykorzystaniu środków z pomocy rządowej,
  • badania wartości szacunkowych.

Kontrola wewnętrzna

W związku z pandemią wiele podmiotów zmieniło swój sposób funkcjonowania. Wiele osób zaczęło pracować zdalnie. Zmienił się sposób obiegu informacji i dokumentów, jak również sposób wykonywania kontroli. W przypadku zmiany sposobu działania podmiotu w związku z pandemią, konieczne jest rozpoznanie dwóch procesów kontroli wewnętrznej: tych które działały przed pandemią oraz tych, które zmieniły się w efekcie pandemii.

Ocena biegłego rewidenta w zakresie zaprojektowania i wdrażania odpowiednich kontroli ma wpływ na pozostałą część badania. Na przykład biegły rewident mógł w przeszłości polegać na skuteczności operacyjnej konkretnej kontroli. Jeżeli kontrola ta przestała działać podczas pandemii, takie podejście może nie być już możliwe. W takim przypadku biegły rewident może być zmuszony do dokonania przeglądu harmonogramu i zakresu procedur wiarygodności, w celu uzyskania wystarczających odpowiednich dowodów badania.

PANA zwróciła uwagę, że zmiana procedur kontroli mogła w podmiocie nastąpić kilkukrotnie (czyli więcej niż dwa razy) w ciągu roku 2020, ze względu na kilka okresów oddziaływania pandemii na podmioty gospodarcze.

Do połowy marca 2020 podmioty nie zmieniały swoich procesów w stosunku do roku 2019. Od połowy marca do czerwca bieżącego roku, czyli w okresie tzw. lockdownu, podmioty mogły rozpocząć istotne zmiany w procesach kontrolnych, związanych z wdrożeniami systemów informatycznych wspomagających pracę zdalną. Od czerwca do połowy września, kiedy obostrzenia zostały częściowo zniesione, cześć podmiotów mogła wrócić w ograniczonym zakresie do poprzedniego sposobu funkcjonowania procesów kontroli. Od końca września, ze względu na narastające zachorowania, mogła nastąpić kolejna fala zmian w procesach kontroli.

Ryzyko oszustwa

W informacji PANA zwrócono uwagę, że pracownicy i kierownicy mogą odczuwać zwiększoną presję na oszustwo, związane z obniżeniem zarobków osobistych oraz z możliwym pogorszeniem sytuacji finansowej podmiotu gospodarczego. Ponadto zmiany w kontroli wewnętrznej mogły stworzyć możliwości oszukańczej sprawozdawczości finansowej lub sprzeniewierzenia aktywów. Ponadto pracownicy mogą racjonalizować sobie oszukańcze działania, myśląc: "Zmieniam tylko liczby, aby pomóc firmie przetrwać" lub "Spłacę to, gdy tylko wszystko wróci do normy".

Planując audyt, zespoły audytorskie powinny wziąć pod uwagę wszelkie potencjalne ryzyka nadużyć finansowych, które mogłyby mieć istotny wpływ na sprawozdanie finansowe. Powinny zrozumieć działania podejmowane przez kierownictwo w celu ograniczenia tych zagrożeń, a następnie ocenić, czy procedury audytu, które zaplanowali, muszą ulec zmianom.

PANA zwróciła przy tym uwagę, że zmienione warunki działania podmiotów gospodarczych, jak i ogólna niepewność gospodarcza, silnie wpływają na ryzyko oszustwa. Szczególnie w tym okresie istotne jest bazowanie na zawodowym sceptycyzmie i zwracanie uwagi na wszelkie nieprawidłowości, tak na poziomie operacyjnym, jak i na poziomie całego sprawozdania finansowego. PANA przypomina, że w przypadku natknięcia się na przypadki oszustwa biegli rewidenci powinni kierować się wskazaniami w szczególności par. 38 KSB 240.

Nieprawidłowości w wykorzystaniu środków z pomocy rządowej

Istnieje też szczególne ryzyka związane ze składanymi przez przedsiębiorstwa wnioskami o dofinansowanie ze strony Państwa. Złożoność przepisów, na podstawie których została udzielona taka pomoc, w połączeniu z faktem, że wnioski o finansowanie musiały być szybko składane przez księgowych pracujących zdalnie po raz pierwszy, mogła w niektórych przypadkach doprowadzić do zwiększonego ryzyka niezamierzonej niezgodności z przepisami.

PANA wskazuje szczególnie na ryzyka związane wykorzystaniem pomocy rządowej oraz z warunkami, na jakich udzielona została ta pomoc. Biegli rewidenci powinni zwrócić szczególną uwagę na oddziaływanie niespełnienia warunków udzielenia pomocy na zagrożenie kontynuacji działalności.

Badanie wartości szacunkowych

Ze względu na dużą niepewność sposobu funkcjonowania gospodarki, ten obszar badania również będzie stanowił istotne wyzwanie dla biegłych rewidentów. Jako szczególne obszary zagrożenia można wskazać m.in. ryzyko z ujmowaniem przychodów, odpisy aktualizujące, wycenę wartości firmy, wycenę wartości niematerialnych i prawnych. O ile wyceny w latach poprzednich mogły być przygotowane często w oparciu o wartości historyczne, to w trakcie obecnego sezonu może się okazać niezbędne zastosowanie specjalistów do przeprowadzenia wyceny poszczególnych aktywów.

Źródło:

www.pana.gov.pl

Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz
wiper-pixel