Zmiany w VAT 2026 – projekt nowelizacji przyjęty przez rząd

Zmiany w VAT 2026 obejmą m.in.: JPK_VAT, kasy fiskalne, TAX FREE, rejestrację podatników VAT, oraz zasady wynikające z orzecznictwa TSUE. Sejm uchwalił nowelizacji ustawy o VAT i ustawy o NIP. Większość zmian wejdzie w życie 1 października 2026 r. Dla księgowych oznacza to konieczność sprawdzenia procedur rozliczania VAT.

Korzyści

Sprawdzisz, jakie zmiany w VAT 2026 przewiduje nowelizacja uchwalona przez Sejm;
Będziesz wiedzieć, które obowiązki administracyjne podatników mają zostać ograniczone.
Dowiesz się, które przepisy zostaną doprecyzowane po wcześniejszych wątpliwościach interpretacyjnych.
Zobaczysz, jakie zmiany wynikają z orzecznictwa TSUE.

Jak zmienią się przepisy dotyczące VAT 2026?

Nowelizacja VAT na 2026 rok przewiduje uproszczenia, doprecyzowania i nowe rozwiązania uszczelniające system podatkowy. Najważniejsze obszary zmian to: JPK_VAT, zakup środków transportu z innych państw UE, TAX FREE, status podatnika VAT, kaucje w systemie kaucyjnym, odpowiedzialność nabywców oraz rozliczenia wynikające z orzecznictwa TSUE.

Dla księgowych istotne jest przede wszystkim to, że część zmian ograniczy obowiązki formalne, ale część może wymagać dostosowania procedur rozliczania VAT i weryfikacji kontrahentów. Nowelizacja została już uchwalona przez Sejm i teraz będzie nad nią pracował Senat.

Jakie obowiązki administracyjne mają zostać ograniczone?

Nowelizacja likwiduje wybrane obowiązki administracyjne, m.in.:

zniesienie obowiązku składania oddzielnej informacji o spisie z natury;
rezygnację z obowiązku wykazywania w JPK_VAT podstawy opodatkowania przy zakupach od podatników spoza terytorium Polski, towarów i usług objętych zwolnieniem z podatku;
likwidację obowiązku zapłaty VAT w ciągu 14 dni przy zakupie środka transportu z innego państwa UE
ograniczenie naliczania odsetek od VAT przy imporcie w sytuacjach, gdy opóźnienie płatności jest niezależne od podatnika.

Jakie uproszczenia w rozliczeniach VAT przewiduje nowelizacja?

Zmiany przewidują kilka rozwiązań, które mają uprościć rozliczenia VAT i ograniczyć wątpliwości praktyczne, m.in.:

ujednolicenie zasad powstawania obowiązku podatkowego w przypadku dostaw towarów lub świadczenia usług wykonywanych za odszkodowaniem na podstawie decyzji organów publicznych lub z mocy prawa;
wprowadzenie tzw. składu VAT, który uprości rozliczanie podatku w międzynarodowym obrocie towarami;
możliwość sprawdzenia statusu podatnika VAT nawet do 5 lat wstecz;
umożliwienie dokonywania przez podróżnych tzw. e-odprawy TAX FREE z wykorzystaniem terminala TAX FREE na potrzeby zwrotu VAT dla podróżnych.

Które przepisy VAT mają zostać doprecyzowane?

Nowelizacja doprecyzowuje przepisy, które w praktyce mogły powodować wątpliwości interpretacyjne.

Doprecyzowanie obejmie m.in.:

rozliczanie dostaw energii elektrycznej (w zakresie miejsca jej dostawy);
zasady korzystania ze zwolnienia od VAT dla małych przedsiębiorców;
rozliczanie kaucji pobieranej w systemie kaucyjnym;
stosowanie stawki obniżonej dla określonych produktów dezynfekujących.

Jak nowelizacja zwiększy bezpieczeństwo systemu VAT?

W nowelizacji przewidziano także rozwiązania wzmacniające bezpieczeństwo systemu podatkowego. Chodzi m.in. o:

rozszerzenie odpowiedzialności nabywców za zaległości podatkowe nierzetelnych sprzedawców w określonych przypadkach;
zmiany w zasadach rejestracji podatników VAT;
zmiany przepisów dotyczących kas fiskalnych, m.in. ukierunkowane na przyspieszenie digitalizacji tego obszaru.

Jakie zmiany w VAT wynikają z orzecznictwa TSUE?

Nowelizacja dostosowuje część polskich przepisów o VAT do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zmiany mają objąć status podatnika, stawkę 0% VAT oraz zasady odliczania podatku naliczonego.

W efekcie:

osoby prowadzące wspólne gospodarstwo rolne będą mogły być traktowane jako odrębni podatnicy VAT;
rozszerzona zostanie możliwość stosowania stawki 0% VAT dla niektórych usług związanych z importem towarów;
przepisy dotyczące odliczania VAT zostaną dostosowane do aktualnego orzecznictwa unijnego.

Od kiedy mają obowiązywać zmiany w VAT 2026?

Większość przepisów wejdzie w życie od 1 października 2026 roku.

Planowane zmiany w VAT 2026 mają zarówno uprościć część rozliczeń, jak i doprecyzować obszary, które budziły wątpliwości praktyczne.

Termin wejścia w życie	Zakres zmian
1 października 2026 r.	Wejdzie w życie większość zmian, w tym regulacje wdrażające wyroki TSUE.
1 stycznia 2027 r.	Zmiany dotyczące: uchylenia NIP, sposobu obliczania obrotu podatnika na potrzeby zwolnienia podmiotowego w VAT, instytucji tzw. składu VAT, likwidacji obowiązku zapłaty VAT w ciągu 14 dni od wewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu, obowiązków związanych z wnioskiem o wyrejestrowanie kasy rejestrującej oraz serwisowania kas wirtualnych.
1 lipca 2027 r.	Zakaz wymiany pamięci fiskalnej w kasach rejestrujących z elektronicznym zapisem kopii.
1 lipca 2028 r.	Możliwość samodzielnego i dobrowolnego zadeklarowania przez podróżnego wywozu towarów ujętych w dokumencie elektronicznym TAX FREE, z wykorzystaniem narzędzi teleinformatycznych udostępnionych przez Krajową Administrację Skarbową.

Ustawa z 17 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników została uchwalona przez Sejm. Teraz nad zmianami będzie pracował Senat.

FAQ: zmiany w VAT 2026

Czy zmiany w VAT 2026 są już uchwalone?
Zmiany zostały uchwalone przez Sejm. Następnie będzie pracował nad nim Senat. Przepisy staną się obowiązującym prawem dopiero po zakończeniu całej ścieżki legislacyjnej.

Od kiedy mają obowiązywać zmiany w VAT 2026?
Większość przepisów ma wejść w życie 1 października 2026 r.

Czy będzie można sprawdzić status podatnika VAT wstecz?
Tak. Nowelizacja przewiduje możliwość sprawdzenia statusu podatnika VAT do 5 lat wstecz.

Czy zmiany wpłyną na zakup środka transportu z innego państwa UE?
Tak. Nowelizacja zakłada likwidację obowiązku zapłaty VAT w ciągu 14 dni przy zakupie środka transportu z innego państwa UE.

Czy projekt dotyczy orzecznictwa TSUE?
Tak. Nowelizacja dostosowuje część przepisów do orzecznictwa TSUE, m.in. w zakresie statusu podatnika VAT, stosowania stawki 0% oraz odliczania podatku naliczonego.

Sprawdź też:

Źródło:
sejm.gov.pl

Autor: Sylwia Maliszewska

Ekspert podatkowy z wieloletnim doświadczeniem. Od kilkunastu lat związana z wydawnictwem Wiedza i Praktyka. Redaktor prowadząca Portalu Finansowo-Księgowego oraz "Orzecznictwa Podatkowego".