Zmiany w podatku od spadków i darowizn 2025 – Sejm poparł ułatwienia

Na posiedzeniu 25 lipca 2025 r.  Sejm przyjął  zmiany w przepisach ustawy z 28 lipca 1983 r. o  podatku od spadków i darowizn.  Celem wspomnianej regulacji, będącej częścią  rządowego  tzw. pakietu deregulacyjnego, jest uproszczenie formalności dla podatników i zmniejszenie obowiązków biurokratycznych.

W świetle obecnie obowiązujących przepisów, jeśli dana osoba chce np. sprzedać, darować bądź obciążyć hipoteką nieruchomość, którą wcześniej nabyła w spadku, względnie w inny nieodpłatny sposób (np. w wyniku otrzymanej darowizny, nieodpłatnego zniesienia współwłasności) –  to aby dokonać tej czynności przed notariuszem, musi przedstawić mu stosowne zaświadczenie wydane przez naczelnika urzędu skarbowego. W świetle art. 19 ust. 6 zmienianej ustawy, fiskus (który alternatywnie może wyrazić zgodę na dokonanie takiej czynności) potwierdza w tym dokumencie, że:  

• nabycie jest zwolnione od podatku,
• należny podatek został zapłacony albo
• zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.

Autorzy nowelizacji uznali jednak powyższy obowiązek za zbędny formalizm, uciążliwy dla podatników.  Dlatego w tym zakresie postanowili wyjść im naprzeciw, likwidując go w odniesieniu do znacznej części takich osób. Zmiana polega na dodaniu do art. 19 ustawy o podatku od spadków i darowizn  nowego ustępu  7 w brzmieniu:  „Przepisu ust. 6 nie stosuje się, gdy nabycie zbywanych lub obciążanych rzeczy lub praw majątkowych nastąpiło na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego lub było zwolnione od podatku na podstawie art. 4a”.

Ułatwienie to dotyczy osób z tzw. zerowej grupy podatkowej. Chodzi o: małżonka, zstępnych (np. dzieci, wnuki, prawnuki), wstępnych  (rodziców, dziadków, pradziadków itd.),  pasierba, rodzeństwo, ojczyma i  macochę. Aby jednak wspomniane osoby mogły  z niego skorzystać, będą musiały zgłosić np. darowiznę bądź spadek do urzędu skarbowego – w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (nowe brzmienie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Analogiczny skutek będzie miało wcześniejsze nabycie zbywanych  (obciążanych)  rzeczy lub praw na podstawie umowy zawartej przed notariuszem.

Jednocześnie z zawartych w ustawie nowelizującej przepisów przejściowych wynika, że nowe  regulacje,  o których była mowa wcześniej, będzie stosować się do zbywanych bądź obciążanych rzeczy lub praw majątkowych nabytych po 31 grudnia 2006 r.

Nowelizacja wprowadza także korzystne zmiany z punktu widzenia podatników otrzymujących tzw. prywatne renty (wypłacane na podstawie art. 903 Kodeksu cywilnego). Chodzi o sytuacje, gdy w wyniku zawartej umowy, jedna jej strona regularnie przekazuje drugiej pieniądze. W takich przypadkach, zgodnie z przepisami,  podatnicy musieli  co miesiąc  składać  deklaracje podatkowe.  

Stało się to po korzystnej dla nich uchwale z 31 marca 2025 r. (sygn. akt  III FPS 5/24), w której Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że przy zawieraniu tego rodzaju umów – mających charakter alimentacyjny, losowy, które wygasają  w razie śmierci uprawnionego do świadczeń z tytułu renty – nie da się z góry ustalić ich wartości, a tym samym podstawy opodatkowania. Z tego powodu  podatek od spadków i darowizn należy odprowadzać w miarę otrzymywania kolejnych świadczeń (a nie płacić  go  jednorazowo z góry, czego oczekiwał  fiskus). Dlatego aby wyeliminować te uciążliwości i powstały po uchwale NSA chaos prawny, postanowiono wprowadzić zmiany również w tym zakresie.

Na gruncie nowych przepisów, podatek od spadków i darowizn będzie płacony jednorazowo od całej wartości świadczeń powtarzających się  (np. renty) wtedy, gdy jest ona znana od początku, tj. z góry ustalona na dzień ich ustanowienia, względnie uprawdopodobniona.

Przy czym przy ustalaniu wartości prawa majątkowego polegającego na obowiązku świadczeń powtarzających się na rzecz jego nabywcy, będzie przyjmować się łączną wartość tych świadczeń za okres, na jaki zostały ustanowione, a jeśli zostały ustanowione na czas nieokreślony – za okres 10 lat, na zasadach szczegółowo wskazanych w przepisach.

Omawiana ustawa nowelizująca ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Po jej uchwaleniu przez Sejm, 28 lipca br. została ona skierowana do Prezydenta, w celu jej podpisania.

Ustawa  z  25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn wprowadza korzystne zmiany dla podatników, którzy m.in. odziedziczyli majątek, bądź otrzymali go w ramach darowizny. Jeśli należą  oni do tzw. grupy „0” w podatku od spadków i darowizn, to przy sprzedaży tego majątku nie będą musieli uzyskiwać zaświadczenia z urzędu skarbowego. Na zmianach skorzystają także osoby otrzymujące tzw. prywatne renty. 

Sprawdź też:

Maksymalne stawki podatków lokalnych 2026 – zmiany od nowego roku

Synowa nie korzysta ze zwolnienia od darowizn

Zmiany w podatku od spadków i darowizn 2025 – mniej formalności, większe zwolnienia dla bliskich

Jaką kwotę darowizny rodzice mogą przekazać synowi w ciągu 5 lat bez podatku?

Źródło:

• art.  1 – 4  ustawy  z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (druk sejmowy nr 1282).