Od 13 kwietnia 2026 r. zmieniają się zasady kontroli zwolnień lekarskich, co bezpośrednio wpływa na Twoją pracę przy rozliczaniu wynagrodzeń chorobowych i zasiłków. Nowe przepisy doprecyzowują, kiedy pracownik traci prawo do świadczeń – w szczególności w przypadku wykonywania pracy zarobkowej lub podejmowania aktywności sprzecznej z celem zwolnienia – oraz rozszerzają możliwości oceny takich sytuacji przez ZUS i pracodawcę. Dla księgowej oznacza to konieczność prawidłowej kwalifikacji zdarzeń ujawnionych w trakcie kontroli, właściwego rozliczenia świadczeń, a w razie potrzeby – podjęcia działań związanych ze zwrotem nienależnie wypłaconych kwot. Sprawdź, kto i w jakim zakresie może przeprowadzić kontrolę, jakie są jej skutki finansowe oraz jak bezpiecznie rozliczyć świadczenia po jej zakończeniu.
ZUS ZLA po zmianach od 13 kwietnia 2026 r. – na co się przygotować
Weryfikuj uprawnienia do kontroli
Sprawdź, czy jako pracodawca masz prawo do przeprowadzenia kontroli (wypłata wynagrodzenia chorobowego lub zasiłków powyżej 20 ubezpieczonych). W przeciwnym razie złóż wniosek do ZUS.
Dokumentuj ustalenia z kontroli
Każdą kontrolę przeprowadzaj rzetelnie i sporządzaj protokół. To kluczowe dla ewentualnego pozbawienia pracownika prawa do świadczeń i dalszych rozliczeń.
Analizuj charakter aktywności pracownika
Nie każda aktywność oznacza naruszenie – oceń, czy była to praca zarobkowa lub działanie sprzeczne z celem zwolnienia, czy tylko czynność incydentalna.
Reaguj na nieobecność pracownika podczas kontroli
Jeśli pracownika nie ma w miejscu pobytu, ponów kontrolę i poproś o wyjaśnienia. Brak uzasadnienia może być podstawą zakwestionowania zwolnienia.
Podejmuj działania przy nienależnych świadczeniach
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wystąp do ZUS o decyzję o zwrocie świadczenia i odpowiednio skoryguj rozliczenia płacowe.
Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi przebywającemu na zwolnieniu lekarskim, ale przepisy przewidują wyjątki od tej zasady. Jakie możliwości ma pracodawca w przypadku pracownika często korzystającego z ZUS ZLA? Decyzja o zwolnieniu musi być zgodna z prawem, a jej nieprzemyślane podjęcie może skutkować roszczeniami pracowniczymi. Sprawdź, jakie są dopuszczalne scenariusze i kiedy możliwe jest rozwiązanie stosunku pracy.
Przepisy Kodeksu pracy stanowią, że pracodawca może rozwiązać umowę o pracę z pracownikiem, z zachowaniem okresu wypowiedzenia – rozwiązanie stosunku pracy staje się skuteczne wówczas po upływie tego okresu – lub w wyjątkowych sytuacjach bez zachowania tego okresu.
Jednocześnie te same przepisy chronią pracowników przed zwolnieniem, wskazując sytuacje, kiedy nie można z pracownikiem rozwiązać stosunku pracy. Tak jest m.in., kiedy pracownik nieobecny jest w pracy z przyczyn usprawiedliwionych. Pracodawca bowiem nie może wypowiedzieć pracownikowi umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy (do której między innymi zalicza się przebywanie pracownika na zwolnieniu lekarskim). Od tej zasady Kodeks pracy przewiduje również wyjątki.
@ Wiedza i Praktyka Sp. z o.o. \\ Wszystkie prawa zastrzeżone.
/WiedzaiPraktyka
/wip