Budżetowanie – kalkulacja roku 2017

Dodano: 3 października 2016
budżet

Proces budżetowania corocznie stawia przed działem kontrolingu lub księgowości wyzwania polegające na zebraniu danych liczbowych od menedżerów odpowiedzialnych za działalność operacyjną oraz stworzenie optymalnego budżetu, tzn. takiego, który będzie możliwy do zrealizowania w zakładanym wolumenie, jak również interwale czasowym. Z tego artykułu dowiesz się: kto jest odpowiedzialny za proces budżetowania, z jakich elementów powinien składać się budżet, jak prawidłowo przeprowadzić kalkulację kosztów nowego produktu, na jaki okres najlepiej sporządzić budżet.

Podstawowym narzędziem zarządzania w przedsiębiorstwie jest budżet. To właśnie na podstawie danych i założeń przyjętych w budżecie zarządzający firmą podejmują kluczowe decyzje. Wprowadzenie procedury budżetowania daje narzędzie do szybszego przewidywania zagrożeń, wprowadzenia działań zapobiegawczych, szukania rozwiązań alternatywnych w postaci nowych rynków zbytu.

Kto jest odpowiedzialny za proces budżetowania

Za proces budżetowania po stronie przychodu operacyjnego – określenia wolumenu sprzedaży odpowiedzialny jest dyrektor działu sprzedaży, to on przedstawia informację na temat planowanej sprzedaży z uwzględnieniem podziałów geograficznych rynków zbytu, rodzaju usług bądź produktów, które zostaną sprzedane kontrahentom.

Z kolei za proces budżetowania po stronie kosztowej odpowiedzialni są wszyscy menedżerowie wyższego szczebla, począwszy od osób odpowiedzialnych za rozwój nowych produktów i koszty marketingu służące promowaniu marki, następnie administrację odpowiedzialną za kalkulacje budżetowe kosztów floty, w tym zaplanowanie rezerwy budżetu flotowego na poza ryczałtowe koszty obsługi pojazdów, estymację przeglądów, napraw, zakupu części bądź ubezpieczenia zarówno samochodu, z uwzględnieniem zasady – im starsze auto, tym większy koszt, jak i pozostałe ubezpieczenia oraz koszty najmu lokalu i ogólnie nazwane zużycie materiałów, jak też energii.

Kolejne dane liczbowe w zakresie wynagrodzeń, kosztów rezerw urlopowych i emerytalnych oraz wartości składek na ubezpieczenia społeczne i PFRON powinny być dostarczone przez menedżera działu płac.

Koszty podwykonawców określa na bazie dostępnych danych lub umów menedżer liniowy odpowiedzialny za projekt. Za pozostałe kalkulacje, w tym ustalenie wartości kosztów i przychodów finansowych, odpowiedzialny jest dział księgowości versus dział kontrolingu odpowiedzialny za całokształt prac związanych z powstaniem budżetu.

Z jakich elementów powinien składać się budżet

Zaakceptowany budżet powinien zawierać dane liczbowe zawierające:

  • planowaną liczbę sprzedaży w określonych segmentach oraz grupach towarów,
  • budżet sprzedaży z uwzględnieniem kosztów sprzedaży,
  • budżet inwestycji w tym również wydatki w zakresie IT,
  • budżet produkcji (zawierający koszty stałe i zmienne)
  • budżet kosztów (marketingu, logistyki, zarządu, administracji)

Określenie celów budżetowych powinno być skorelowane z danymi z lat ubiegłych z uwzględnieniem koniunktury ekonomicznej np. jeśli wykonywaliśmy w poprzednich latach projekty infrastrukturalne finansowane z UE a nowe dotacje zostały wstrzymane należy sporządzić taki budżet, który przewiduje ewentualne dalsze wstrzymanie inwestycji i rozwija o dywersyfikację innych źródeł przychodów.

Rys. 1 Plan przychodów ze sprzedaży na rok 2017 versus wykonanie po III kw. 2016r.

Lp.

Pozycje sprzedażowe

 Realizacja budżetu po III kw.2016

2017

1

Sprzedaż towarów

8 200 000,00

7 900 000,00

2

Sprzedaż usług

5 428 000,00

5 210 000,00

3

Sprzedaż licencji

528 000,00

800 000,00

4

Sprzedaż eksportowa

1 247 000,00

1 425 000,00

5

Pozostała sprzedaż

83 000,00

200 000,00

 

Razem

15 486 000,00

15 535 000,00

Realizacja budżetu w podziale na kwartały powinna być skorelowana z systemem premiowania pracowników. Premie kwartalne są wypłacane tylko wtedy, gdy zostaną osiągnięte założenia budżetowe na poziomie firmy czyli zostaną osiągnięte założenia sprzedażowe versus kosztowe co ma bezpośrednie odniesienie w wyniku finansowym budżetu kroczącego.

Rys. 2 Kwartalny budżet przychodów versus kosztów na rok 2017

Budżet 2017

I kwartał

II kwartał

III kwartał

IV kwartał

RAZEM

Sprzedaż

2 400 000,00

4 000 000,00

3 500 000,00

5 635 000,00

15 535 000,00

Koszty

2 000 000,00

3 500 000,00

3 000 000,00

5 000 000,00

13 500 000,00

Należy także wyjaśniać istotne, zależne od organizacji i niekorzystne odchylenia w realizacji budżetu. Celem tego zabiegu jest wyeliminowanie negatywnych czynników wpływających na niezrealizowanie założeń budżetowych.

Tworzenie prognozy przepływów pieniężnych

Na podstawie danych liczbowych z budżetu możemy stworzyć bardzo ważny dokument dla jednostki gospodarczej jakim jest prognoza przepływów pieniężnych.

Rys. 3 Budżet kosztów w układzie rodzajowym:          

Lp.

Koszty rodzajowe

 Realizacja budżetu po III kw.2016

2017

1

Amortyzacja

245 000,00

256 000,00

2

Zużycie materiałów

50 000,00

55 000,00

3

Zużycie energii

42 000,00

46 000,00

4

Usługi

2 000 000,00

2 600 000,00

5

Wynagrodzenie osobowe

4 000 000,00

4 900 000,00

6

Wynagrodzenie bezosobowe

100 000,00

100 000,00

7

Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia

700 000,00

800 000,00

8

Podatki i opłaty

15 000,00

15 000,00

9

Pozostałe koszty rodzajowe

300 000,00

400 000,00

10

Wartość sprzedanych towarów i materiałów

4 000 000,00

4 328 000,00

       
   

Suma

13 500 000,00

Z uwagi na fakt, iż wykonanie budżetu uzależnione jest od indywidualnego zaangażowania pracowników oraz zespołu odpowiedzialnego za realizację projektu, dlatego proces podejmowania decyzji podczas powstawania budżetu powinien dotyczyć zarówno kadry menadżerskiej, jak również powinien być zakomunikowany pracownikom operacyjnym, których premia kwartalna i roczna będzie zależna od realizacji przyjętego przez zarząd budżetu.

Planowanie kosztów nowego produktu – jak prawidłowo przeprowadzić kalkulację

Przystępując do planowania kosztów nowego produktu, należy zwrócić uwagę, że podjęcie produkcji nowego wyrobu lub towaru powoduje przestrojenie maszyn oraz zmianę poziomu kosztów, więc powinno być bardzo skrupulatnie skalkulowane.

Kalkulacja taka powinna zawierać:

  • ilość produkcji niezbędną do osiągnięcia zysku,
  • cechy produktu w tym recepturę zawierającą  ilościowe zużycie materiałów do wyprodukowania produktu,
  • plany marketingowe oraz koszty promocji produktu,
  • dane o wszelkich kosztach pośrednich, międzywydziałowych i ogólnozakładowych,
  • dane o kosztach prób, brakach.
Na jaki okres najlepiej sporządzić budżet

Pierwszy zarys planu budżetowego na rok przyszły sporządza się zwyczajowo na przełomie sierpnia i września, czyli na kilka miesięcy przed okresem planowanym. Ostateczna wersja budżetu powstaje w październiku i jest prezentowana właścicielom jednostki gospodarczej oraz pracownikom.

Minimalny okres na który sporządza się budżet to jeden rok. Natomiast w praktyce sporządza się także prognozy pięcioletnie ze szczególnym uwzględnieniem inwestycji.

Oczywiście im dłuższa perspektywa budżetowa, na przykład pięcioletnia, tym większe ryzyko nie uwzględnienia wszystkich czynników zewnętrznych oraz wewnętrznych kształtujących sytuacje ekonomiczną jednostki gospodarczej.

Dlatego powstanie każdego wpływającego na firmę ryzyka powinno być wnikliwie analizowane pod względem wniesienia korekty do budżetu na rok następny.

Dobrą praktyką może być tworzenie dwóch  budżetów: optymistycznego i pesymistycznego.

Przeczytaj także:

Czas na budżetowanie

Budżetowanie w firmie - analiza odchyleń

Budżetowanie w firmach

Budżetowanie w przedsiębiorstwie

 

Warto zapamiętać:

  • Podstawowym narzędziem zarządzania w przedsiębiorstwie jest budżet. To właśnie na podstawie danych i założeń przyjętych w budżecie zarządzający firmą podejmują kluczowe decyzje.
  • Określenie celów budżetowych powinno być skorelowane z danymi z lat ubiegłych z uwzględnieniem koniunktury ekonomicznej.
  • Realizacja budżetu w podziale na kwartały powinna być skorelowana z systemem premiowania pracowników.
  • Na podstawie danych liczbowych z budżetu możemy stworzyć bardzo ważny dokument dla jednostki gospodarczej jakim jest prognoza przepływów pieniężnych.
  • Minimalny okres na który sporządza się budżet to jeden rok. Natomiast w praktyce sporządza się także prognozy pięcioletnie ze szczególnym uwzględnieniem inwestycji.
  • Dobrą praktyką może być tworzenie dwóch  budżetów: optymistycznego i pesymistycznego.
Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Przetestuj Portal FK przez 24 godziny za DARMO - otrzymasz dostęp do wszystkich treści Przetestuj Portal FK »

x
wiper-pixel