Ulga na robotyzację dłużej, ulga na Internet do likwidacji – co zmieni MF?

Pod koniec sierpnia br. w „Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów” zostały opublikowane założenia  projektu zmian w przepisach, dotyczących kilku ulg podatkowych w PIT i CIT. Jak wskazano, celem tego projektu (nr UD461), za którego przygotowanie odpowiada Ministerstwo Finansów, jest dostosowanie katalogu ulg podatkowych w podatkach dochodowych do aktualnych realiów społeczno-gospodarczych oraz priorytetów polityki państwa.

Wśród zapowiedzianych przez Ministerstwo Finansów zmian jest likwidacja ulgi na Internet. Jej wprowadzenie w 2005 roku miało na celu upowszechnienie w Polsce dostępu do sieci internetowej. Przysługuje ona podatnikom opłacającym PIT na zasadach ogólnych według skali podatkowej, a także korzystającym z ryczałtu ewidencjonowanego. Polega na odliczeniu od dochodu (przychodu) wydatków z tego tytułu. Odliczyć wolno jednak nie więcej niż 769 zł rocznie. Dodatkowym ograniczeniem jest to, że z ulgi podatnicy mogą korzystać wyłącznie przez 2 kolejne lata podatkowe.

Zniesienie tej ulgi MF tłumaczy tym, że została ona wprowadzona w czasach, gdy dostęp do usług cyfrowych był ograniczony. Obecnie zaś  dostęp do Internetu ma charakter powszechny (według danych GUS w 2025 roku dostęp do sieci miało aż 96,2% gospodarstw domowych). Dlatego w ocenie resortu finansów ulga ta  straciła pierwotne uzasadnienie i nie realizuje już zamierzonych celów, tj. cyfryzacji społeczeństwa. Zarazem powoduje uszczuplenie dochodów budżetu państwa.

Korzystne zmiany mają natomiast dotyczyć innej popularnej ulgi, dla honorowych krwiodawców. Przypomnijmy, że podstawą jej stosowania jest art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. c ustawy o PIT. Korzystać z niej mogą także tzw. ryczałtowcy.

Odliczeniu podlega wartość faktycznie przekazanej darowizny (obliczona jako ww. iloczyn). Nie może być ono jednak większe niż kwota stanowiącą 6%  dochodu (przychodu) darczyńcy.

Tę korzystną dla podatników zmianę MF uzasadnia tym, że ulga pełni funkcję nie tylko fiskalną, ale również społeczną. Jej wprowadzenie może  przyczynić się do zwiększenia liczby honorowych dawców krwi – a tym samym ilości oddawanej krwi i jej składników – wpływając na poprawę bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.

Uchylona ma być natomiast tzw. ulga na ekspansję (uregulowana w art. 26gb ustawy o PIT i art. 18eb ustawy o CIT). Wprowadzono ją  w 2022 roku (w ramach rozwiązań Polskiego Ładu) jako rozwiązanie, które miało pomóc polskim firmom  wchodzącym na nowe rynki w zwiększaniu konkurencyjności.

W ramach ulgi przedsiębiorcy mogą odliczać koszty faktycznie poniesione w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów, ale nie więcej niż 1.000.000 zł w roku podatkowym.

Zniesienie ulgi na ekspansję MF tłumaczy tym, że nie zapewniła ona  skutecznej realizacji celów, które uzasadniały jej wprowadzenie. Prowadzi bowiem do finansowania ze środków publicznych przedsięwzięć, które i tak zostałyby zrealizowane przez przedsiębiorców w ramach zwykłego toku prowadzonej działalności, niezależnie od istnienia zachęty podatkowej. Nie generuje więc nowej wartości dodanej dla gospodarki, natomiast  stanowi nieefektywny sposób przeznaczenia dochodów budżetowych.

Plany Ministerstwa Finansów obejmują także tzw. ulgę na robotyzację.  Została ona uregulowana wart. 52jb ustawy o PIT i art. 38eb ustawy o CIT. 

Ulga pozwala zatem rozliczyć w podatku dochodowym 150% poniesionych przez podatnika kosztów związanych z robotyzacją firmy (w tym 100% jako koszty uzyskania przychodów oraz dodatkowo  50% jako odliczenie w ramach ulgi). Co ważne, dotyczy ona także nabycia wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do poprawnego uruchomienia i przyjęcia do używania składników majątku, o których była mowa wcześniej. To samo odnosi się do wydatków na szkolenia i doradztwo w tym zakresie czy ponoszonych tytułem opłat leasingowych.

Omawiana ulga – ustanowiona w celuzwiększenia konkurencyjności i innowacyjności polskich przedsiębiorstw, poprzez zachęcenie ich do inwestowania w automatyzację produkcji – ma charakter czasowy. Według pierwotnych założeń została wprowadzona na 5 lat. W obecnym kształcie obejmuje koszty poniesione na robotyzację w latach 2022–2026. Zatem 2026 rok miał być ostatnim rokiem jej funkcjonowania. Jednak m.in. organizacje przedsiębiorców postulowały, aby przedłużyć jej obowiązywanie. Ministerstwo Finansów przychyliło się do tych postulatów.

Dodatkowo mają zostać doprecyzowane zasady korzystania z tej preferencji. Od początku funkcjonowania ulgi na robotyzację pojawiały się bowiem wątpliwości interpretacyjne. Jedna z nich dotyczy tego, czy tzw. kosztem kwalifikowanym jest cena nabycia środka trwałego, czy też kwota dokonywanych od niego odpisów amortyzacyjnych. Pojawiały się poglądy, że trzeba brać tutaj pod uwagę cenę nabycia robota wraz z maszynami peryferyjnymi i oprzyrządowaniem (co przekłada się na możliwość jednorazowego odliczenia 50%  poniesionych wydatków).

Za takim podejściem opowiadały się także  niektóre sądy administracyjne (np. WSA w Łodzi w wyroku z 9 stycznia 2025 r. sygn. I SA/Łd 713/24 czy WSA w Poznaniu w wyroku z 10 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA 167/25). Argumentowały one w tym zakresie, że w powołanych przepisach jest wprost mowa o „kosztach nabycia”.  Natomiast Ministerstwo Finansów i podległe mu organy  konsekwentnie stały na stanowisku, że skoro robot jest środkiem trwałym, to  podstawą rozliczenia ulgi są  odpisy amortyzacyjne zaliczane do kosztów uzyskania przychodów (rozłożone na kolejne lata).

W ocenie MF usunięcie wątpliwości co do definicji kosztu kwalifikowanego w ramach ulgi na robotyzację  przyczyni się  do zmniejszenia ryzyka potencjalnych sporów sądowych oraz zmniejszy liczbę wniosków o interpretację indywidualną.

• Ministerstwo Finansów zapowiedziało zmiany w przepisach dotyczących kilku ulg w podatku dochodowym. Mają one polegać na likwidacji ulgi na Internet w  PIT, a także tzw.  ulgi na ekspansję w ustawach o PIT oraz CIT. Przy czym jeśli chodzi o pierwszą ze wskazanych ulg (tj. internetową), to odbędzie się to z zachowaniem  rocznych praw nabytych dla osób, które po raz pierwszy skorzystały z tego odliczenia w rozliczeniu podatku PIT za rok poprzedzający rok wejścia w życie projektowanej nowelizacji.
• Zostanie natomiast zwiększony limit odliczenia ulgi z tytułu krwiodawstwa w PIT. Ponadto MF planuje przedłużenie ulgi na  robotyzację na okres kolejnych 10 lat podatkowych. Zamierza także doprecyzować przepisy dotyczące korzystania z niej, w tym dotyczące „kosztu kwalifikowanego” (przez wskazanie, że chodzi  o kwotę dokonywanych odpisów amortyzacyjnych).

Źródło:

• projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (nr UD461).