Ulga na ekspansję a podwykonawcy – najnowszy wyrok NSA z 2026 r.

10 marca 2026 r. NSA wydał wyrok (sygn. akt II FSK 798/23), z którego wynika, że zlecenie produkcji innemu podmiotowi uniemożliwia skorzystanie z ulgi na ekspansję. Takie negatywne dla podatników stanowisko NSA jest tożsame z podejściem prezentowanym dotychczas przez sądy administracyjne i organy podatkowe.

Sprawa dotyczyła spółki prowadzącej działalność gospodarczą w branży piwowarskiej. Co istotne spółka nie zajmowała się produkcją piwa - produkcja piwa była zlecana podwykonawcom, którzy wytwarzali je według receptury opracowanej przez spółkę. Następnie spółka zajmowała się sprzedażą piwa zainteresowanym sklepom, obiektom gastronomicznym i dalszym pośrednikom.

Ulga na ekspansję dotyczy wytwarzanych przez podatnika produktów materialnych, a jej istotą jest umożliwienie podatnikom podwójnego uwzględnienia w rozliczeniu podatkowym kosztów podatkowych poniesionych w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów.

Spółka miała wątpliwości w zakresie możliwości skorzystania z ulgi na ekspansję.

Zdaniem spółki zlecenie produkcji piwa podwykonawcom nie wyłącza jej prawa do skorzystania z ulgi na ekspansję – piwo wciąż jest bowiem efektem nakładu pracy spółki a proces produkcji oparty jest na jej koncepcji.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się jednak ze stanowiskiem podatnika. Przyjął, że zlecając produkcję innym podmiotom spółka nie wykonuje działalności produkcyjnej i w konsekwencji nie ma możliwości skorzystania z ulgi na ekspansję (interpretacja z 15 listopada 2022 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.378.2022.1.AR).

W następstwie skargi podatnika sprawa trafiła do WSA w Bydgoszczy, który przychylił się do stanowiska organu i oddalił skargę (wyrok z  21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 8/23).

Na tym jednak sprawa się nie zakończyła – spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem Sądu I instancji i wniosła skargę kasacyjną do NSA.

NSA przychylił się do stanowiska organu oraz Sądu I instancji i oddalił skargę kasacyjną podatnika. Zdaniem NSA, oceniając warunki skorzystania z ulgi na ekspansję, należy odwołać się do wykładni językowej art. 18 eb ustawy o CIT. W szczególności NSA podkreślił, że przesłanka wytwarzania przez podatnika produktów jest spełniona jedynie wówczas gdy podatnik samodzielnie i bezpośrednio wytwarza określone produkty.

NSA zauważył, że zlecając produkcję podwykonawcom spółka nie zajmuje się produkcją piwa, lecz jego dystrybucją, co zbliża jej działalność do działalności handlowej a nie działalności produkcyjnej.

W konsekwencji zlecenie produkcji podwykonawcom, nawet na podstawie wskazówek udzielonych przez podatnika, uniemożliwia skorzystanie z ulgi na ekspansję.

Najnowszy wyrok NSA jest kontynuacją dotychczasowego, niekorzystanego dla podatników stanowiska sądów administracyjnych i organów podatkowych. Tytułem przykładu warto wskazać na wyrok NSA z 16 grudnia 2025 r. (sygn. akt II FSK 406/23), z którego jednoznacznie wynika, że produkty, o których mowa w art. 18 eb ust. 2 ustawy o CIT to rzeczy, a więc przedmioty materialne, co w konsekwencji oznacza, że stworzenie przez podatnika know-how, czy też receptury, w sytuacji gdy w oparciu o nie to podmiot trzeci wytwarza produkt, nie jest objęte ulgą na ekspansję.

Takie stanowisko wynika również z wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Poznaniu z 27 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Po 822/23, wyrok WSA w Krakowie z  14 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 457/23).

Dodatkowo w swoim najnowszym wyroku NSA podkreślił, że literalne brzmienie przepisów (wykładnia językowa) powinno mieć decydujące znaczenie dla oceny spełnienia przesłanek zastosowania ulgi na ekspansję. Taki pogląd jest zbieżny z dotychczasowym podejściem reprezentowanym w doktrynie i orzecznictwie, zgodnie z którym przepisy dotyczące ulg podatkowych, a więc stanowiące wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, należy interpretować w sposób ścisły.

Podsumowując, analizowany wyrok NSA potwierdza zawężającą wykładnię warunków skorzystania z ulgi na ekspansję. Dla podatnikówto jasny sygnał, żeprzesłanki zastosowania tej preferencji są interpretowane ściśle, a możliwość skorzystania z ulgi na ekspansję może zostać zablokowana.

Z pewnością najnowszy wyrok NSA jest dla przedsiębiorców ważnym punktem odniesienia przy planowaniu skorzystania z ulgi na ekspansję.

Rozważając skorzystanie z tej preferencji warto więc dokonać wszechstronnej analizy spełnienia ustawowych warunków, w szczególności samodzielności procesu produkcyjnego. Jak bowiem widać, w przypadku braku fizycznego wytworzenia produktu, samo stworzenie koncepcji, wprowadzenie produktu na rynek, jego sprzedaż i ponoszenie kosztów promocji, to za mało aby skorzystać z ulgi na ekspansję.  

Źródło: wyrok NSA z 10 marca 2026 r., sygn. akt II FSK 798/23