Preferencje podatkowe dla firm wspierających Ukrainę – zmiany 2025

Przedłużenie preferencji dla przedsiębiorców pomagających Ukrainie, a także inne nowości w zakresie wsparcia udzielanego obywatelom tego państwa, przewiduje projekt nowelizacji obowiązujących w tym zakresie przepisów. Został on przygotowany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA). Jego założenia zostały opublikowane na stronie Rządowego Centrum Legislacji (RCL). Zmiany dotyczą przepisów ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 337 ze zm.). Została ona uchwalona w celu  ustanowienia doraźnej podstawy prawnej do legalnego pobytu w Polsce  obywateli Ukrainy, którzy w wyniku działań wojennych zostali zmuszeni do opuszczenia swojego kraju pochodzenia.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu nowelizacji, ma ona związek z decyzją wykonawczą Rady (UE) 2024/1836 z 25 czerwca 2024 r. w sprawie przedłużenia tymczasowej ochrony wprowadzonej decyzją wykonawczą (UE) 2022/382. Przedłuża ona  ochronę tymczasową udzielaną obywatelom Ukrainy uciekającym przed wojną do 4 marca 2026 r. Wymaga to wprowadzenia stosownych zmian do wspomnianej wcześniej ustawy.

Projektowana nowelizacja przepisów w zakresie wspierania  obywateli Ukrainy przewiduje m.in. następujące  zmiany:

• przedłużenie do 4 marca 2026 r. okresu, w którym pobyt na terytorium Polskiej obywateli Ukrainy, którzy przybyli tutaj w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa   - jest uznawany za legalny,
• wykluczenie możliwości nadawania uprawnień obywatelom Ukrainy, którzy krótkoterminowo przekraczają granicę  na podstawie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego,
• nałożenie wymogu przy nadawaniu numeru PESEL osobistej obecności dzieci bez względu na wiek,
• wprowadzenie możliwości wykorzystania mechanizmów identyfikacji biometrycznej w obszarze wizerunku osoby przy nadawaniu numeru PESEL,
• kontynuowanie wsparcia jednostek samorządu terytorialnego w realizacji dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy,
• umożliwienie spółkom z udziałem jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowym osobom prawnym realizacji przedsięwzięć związanych z odbudową Ukrainy, w tym prowadzenia działalności gospodarczej,
• rozszerzenie katalogu przesłanek do uchylenia zezwolenia na pobyt czasowy (na okres 1 roku lub 6 miesięcy) w sytuacji, gdy obywatel Ukrainy złożył wniosek zawierający nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje,
• przedłużenie – w celu  zapobieżenia odpływowi pracowników – rozwiązań związanych z rynkiem pracy oraz legalnością pobytu osób, które złożyły wniosek o kartę pobytu (status CUKR), a jej nie otrzymają, do 4 marca 2026 r..
• zakończenie utrzymywania portalu „Praca w Polsce”.

Projektowana nowelizacja przedłuża także na kolejny rok preferencje podatkowe dla podmiotów udzielających wsparcia w związku z trwającym konfliktem w Ukrainie. Przypomnijmy, że w ramach wspomnianych preferencji, przedsiębiorcom wolno jest  ujmować w kosztach podatkowych  m.in. koszty wytworzenia lub cenę nabycia rzeczy lub praw będących przedmiotem darowizn przekazanych – w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2025 r.  – na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy:

• organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (m.in. fundacjom i stowarzyszeniom), lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących na terytorium Ukrainy,
• jednostkom samorządu terytorialnego,
• wojewodom,
• Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych,
• podmiotom wykonującym na terytorium Polski lub Ukrainy działalność leczniczą lub działalność z zakresu ratownictwa medycznego

- o ile koszty wytworzenia lub cena nabycia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, w tym poprzez odpisy amortyzacyjne (art. 52zo ust. 1 ustawy o PIT i art.  38wc ust. 1 ustawy o CIT). 

To samo dotyczy możliwości ujmowania we wspomnianych kosztach wydatków poniesionych na nieodpłatne świadczenia, których celem jest przeciwdziałanie skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy, na rzecz podmiotów, o których była mowa wcześniej (art. 52zo ust. 2 ustawy o PIT i art.  38wc ust. 2 ustawy o CIT).  Przedłużone  do końca 2026 roku będzie również stosowanie art. 52zp  ustawy o PIT  (art. 38xb ustawy o CIT), który wyłącza z przychodów wartości ww. darowizn oraz nieodpłatnych świadczeń,  otrzymanych  przez podatników, o których była mowa wcześniej (np. OPP, JST, RARS, czy podmioty lecznicze). Podobnie art. 52zq ustawy o PIT – który również będzie  stosowany dłużej – zwalnia od PIT pomoc humanitarną dla obywateli Ukrainy, którzy po 23 lutego 2022 r. przybyli do Polski w związku z działaniami wojennymi.

Jak wyjaśnili autorzy  projektu, za przedłużeniem wspomnianych preferencji, które obowiązują do końca 2025 roku, przemawiają nadzwyczajne uwarunkowania gospodarcze spowodowane przedłużającą się wojną oraz trwające programy pomocowe dla uchodźców wojennych z Ukrainy.

Nowelizacja zasadniczo ma wejść  w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, za wyjątkiem niektórych przepisów, które zaczną obowiązywać odpowiednio m.in. od 1 września 2025 r., 1 października 2025 r., 1 listopada 2025 r. i 1 stycznia 2026 r.

Przepisy pozwalają zaliczać do kosztów podatkowych m.in.  koszt  wytworzenia lub cenę nabycia rzeczy bądź  praw będących przedmiotem darowizn przekazanych wskazanym w nich podmiotom (np. organizacjom pozarządowym, JST, Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, czy podmiotom leczniczym)  – na pomoc dla Ukrainy.  Preferencje ta obowiązuje do końca 2025 roku. Ma jednak zostać przedłużona do 31 grudnia 2026 r. Na zmianach skorzystają także wskazane podmioty, dla których wartość tych darowizn nadal nie będzie przychodem w PIT  (CIT). To samo dotyczy obywateli Ukrainy, korzystających z ich wsparcia.

Źródło:

• projekt  (z 24 czerwca 2025 r.) ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw.