2447d00c12ba7fb65a71ecbec6c9a3c0ba0a2012-medium

W stanowisku omówiono zasady rozszerzenia zakresu informacji niezbędnych dla przedstawienia rzetelnego i jasnego obrazu. Dowiedz się więcej.

W Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów opublikowano przyjęte przez Komitet Standardów Rachunkowości stanowisko w sprawie zasady rzetelnego i jasnego obrazu w realizacji przepisów art. 4 ust. 1 oraz ust. 1a i 1b ustawy o rachunkowości.

Jego celem jest podkreślenie, że sporządzając i przedstawiając sprawozdania finansowe, kierownik jednostki powinien się kierować dwiema podstawowymi przesłankami:

a) zgodnością z rzeczywistością i przepisami prawa, które wyznacza zasady sporządzania i prezentacji sprawozdań finansowych oraz

b) możliwością zaspokojenia rozpoznanych potrzeb informacyjnych ich odbiorców.

W nowym akcie omówiono istotę zasady wiernego i rzetelnego obrazu oraz możliwości i obowiązki kierownika jednostki w związku z jej przestrzeganiem. Podkreślono, że dla zapewnienia realizacji celu sprawozdań finansowych w ustawie określono m.in.:

obowiązek sporządzania i udostępniania przez jednostki, w tym dominujące, sprawozdań finansowych jednostki i skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych,
postać, układ i szczegółowość sprawozdań finansowych przy uwzględnieniu przedmiotu działalności i wielkości jednostek (rozdz. 5 i 6 ustawy, załączniki nr 1-6 do ustawy),
zasady wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego (rozdz. 4 ustawy). Postanowienia ustawy rozwijają i uzupełniają wydane na jej podstawie rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych regulujące niektóre szczegółowe lub szczególne zasady rachunkowości

Rozszerzenie zakresu informacji

W stanowisku omówiono zasady rozszerzenia zakresu informacji niezbędnych dla przedstawienia rzetelnego i jasnego obrazu. Zalecono, aby w przypadku, gdy w dodatkowych informacjach i objaśnieniach zawarto dodatkowe znaczące informacje uzupełniające, kierownik jednostki wskazał na to w sprawozdaniu finansowym, np. poprzez zamieszczenie odpowiedniej informacji we wprowadzeniu do sprawozdania finansowego wraz z podaniem odniesienia do właściwych części sprawozdania finansowego.

Przykład ujawnienia

W roku 2018 r dokonano zamiany aktywów niefinansowych o wartości 285.000 zł z inną jednostką. Szczegółowe informacje o przebiegu i rozliczeniu transakcji znajdują się w nocie 2.19 Dodatkowych not i objaśnień.

Innymi przykładami takich dodatkowych informacji uzupełniających mogą być informacje o restrukturyzacji długu.

W wyjątkowych sytuacjach inaczej niż w ustawie

W stanowisku odniesiono się też do regulacji art. 4 ust 1b ustawy o rachunkowości. Wyjaśniono, że tylko w niezwykle rzadkich, wyjątkowych i uzasadnionych przypadkach, z uwagi na niepowtarzalne właściwości jednostki lub szczególne okoliczności bądź cechy zawartej transakcji, dla przedstawienia w sprawozdaniu finansowym rzetelnego i jasnego obrazu, może być konieczne odstąpienie od zastosowania określonego rozwiązania zawartego w ustawie.

W takim przypadku kierownik jednostki dokłada starań, aby przyjęte przez niego odmienne rozwiązanie (spośród alternatywnie rozważanych), w jak najmniejszym stopniu odbiegało od określonego w ustawie lub w przepisach wykonawczych do niej. Zastosowanie art. 4 ust. 1b ustawy następuje tylko i wyłącznie wtedy, gdy kwestie będące przedmiotem odstępstwa mają istotne znaczenie dla przedstawienia rzetelnego i jasnego obrazu sytuacji jednostki. W załączniku nr do stanowiska wskazano przykłady sytuacji, gdy nie jest zasadne odstąpienie od stosowania przepisów ustawy o rachunkowości.

Przesłanki zawartych w stanowisku wyjaśnień przedstawia uzasadnienie uzupełniające stanowisko, (załącznik nr 2). Wskazano tam istotę, cele i cechy sprawozdań finansowych, a wymóg przedstawienia rzetelnego i jasnego obrazu. Ponadto omówiono międzynarodowe źródła wymogu rzetelnego i jasnego obrazu.

Jeśli zajdzie potrzeba doprowadzenia do porównywalności danych za rok ubiegły, to stosuje się KSR Nr 7 „Zmiany zasad (polityki) rachunkowości, wartości szacunkowych, poprawianie błędów, zdarzenia następujące po dacie bilansu – ujęcie i prezentacja”, co oznacza retrospektywne wprowadzenie tych zmian.

Zapamiętaj! Stanowisko to ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się od 1 stycznia 2018 r.

Przykład ze stanowiska

Nabyto środek trwały za symboliczne 1 zł, podczas gdy jego wartość 20.000 zł. Czy konieczne jest odstępstwo od przepisów ustawy (art. 31 ust. 1), aby ująć środek trwały nabyty w cenie 1 zł w realnej wartości początkowej?

Stanowisko wskazuje, że nie jest zasadne odstępstwo od przepisów ustawy, gdyż kwota, po której nastąpiło nabycie środków trwałych jest symboliczna, co oznacza, że treścią transakcji jest darowizna. Dlatego w myśl art. 4 ust. 2 ustawy oraz art. 28 ust. 2 w powiązaniu z art. 41 ust. 2 ustawy należy ująć środek trwały w wartości 20.000 zł, a różnicę w wysokości 19.999 zł odnieść na rozliczenia międzyokresowe przychodów.

Gdyby jednak zapłata była wyższa niż symboliczny 1 zł, wówczas może nie być zasadne odstąpienie od ujęcia tego składnika aktywów w cenie nabycia. Jest kwestią osądu ustalenie, jaką kwotę należałoby uznać za wyższą niż symboliczna.

Dz.U. ministra finansów w sprawie ogłoszenia uchwały Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie przyjęcia Stanowiska Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie zasady rzetelnego i jasnego obrazu w realizacji przepisów art. 4 ust. 1 oraz ust. 1a i 1b ustawy o rachunkowości z 2018 r. poz. 7.

Autor:

dr Katarzyna Trzpioła

Autor: Katarzyna Trzpioła

Doktor nauk ekonomicznych w zakresie nauk o zarządzaniu, adiunkt na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, praktyk, wieloletni szkoleniowiec i dydaktyk, autorka wielu publikacji z zakresu rachunkowości finansowej podatkowej, MSSF i rachunkowości zarządczej. Współpracuje z następującymi redakcjami: Portal FK, Rachunkowości i Podatki dla praktyków, Nowe Standardy Sprawozdawczości.