Odroczenie raportowania ESG – nowe terminy i obowiązki dla firm

Raportowanie ESG dotyczy trzech obszarów działalności przedsiębiorstwa, niezwiązanych bezpośrednio z jej finansami. Dlatego określane jest często mianem raportowania niefinansowego. Jednak powszechnie na jego określenie używa się terminu „raportowanie w zakresie zrównoważonego  rozwoju”. Wspomniany wcześniej skrót pochodzi z języka angielskiego, od trzech głównych obszarów będących przedmiotem sprawozdań jednostki w tym zakresie. Dotyczą one bowiem odpowiednio odpowiedzialności biznesowej pod kątem:

• ochrony środowiska (Environmental),
• kwestii społecznych (Social),
• zasad zarządzania i ładu korporacyjnego (Governance).

Obowiązki związane ze sprawozdawczością zrównoważonego rozwoju wynikają z przepisów unijnych. Na gruncie krajowym są one konsekwencją wejścia w życie ustawy z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1863). Wdrożyła ona do polskiego porządku prawnego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2464 z 14 grudnia 2022 r.  (tzw. CSRD), dotyczącą sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSR – Corporate Sustainability Reporting).

Obowiązek raportowania po raz pierwszy zgodnie z wymogami CSRD miał być wprowadzany stopniowo dla różnych grup przedsiębiorstw, rozpoczynając od największych jednostek. Mianowicie proces ten został rozłożony na trzy etapy. I tak wspomnianym obowiązkiem kolejno zostały objęte:

• od 2024 roku – spółki i grupy kapitałowe, które dotychczas zobowiązane były do opracowania danych zgodnie z dyrektywą NFRD (chodzi o największe podmioty publiczne, np. emitentów, banki, zakłady ubezpieczeń, a także o spółki zatrudniające ponad 500 pracowników i o sumie bilansowej powyżej 20 mln EUR i/lub rocznych przychodach powyżej 40 mln euro) - podmioty te  swoje pierwsze sprawozdanie składają w 2025 roku,
• od 2025 roku – pozostałe jednostki duże i pozostałe duże grupy, zatrudniające powyżej 250 pracowników (inne kryteria to suma bilansowa powyżej 25 mln euro i/lub roczne przychody powyżej 50 mln euro) – z obowiązkiem złożenia pierwszego raportu w 2026 roku,
• od 2026 roku – mali i średni emitenci z rynku regulowanego, z wyjątkiem mikrofilm – z obowiązkiem złożenia pierwszego raportu w 2027 roku.

Odroczenie raportowania ESG przewidziane jest dla:

• dla dużych jednostek (z drugiego  etapu wdrażania tych obowiązków) oraz
• dla małych i średnich jednostek będących emitentami papierów wartościowych (z trzeciego etapu).

Zmiany nie dotyczą natomiast  największych przedsiębiorstw z pierwszego etapu (a więc m.in. spółek notowanych na giełdzie, banków, firm ubezpieczeniowych oraz jednostek zatrudniających ponad 500 pracowników), które już w 2025 roku zostały objęte obowiązkiem raportowania ESG, w odniesieniu do roku obrotowego 2024 .

Nowelizacja wynika z potrzeby dostosowania polskiego prawa do dyrektywy 2025/794 (stop-the-clock), która modyfikuje wcześniejsze zapisy CSRD.

Zmiany te mają związek z przedstawionym  w lutym 2024 roku  przez Komisję Europejską pakietem uproszczeń w obszarze zrównoważonego rozwoju (tzw. Omnibus). Jego nadrzędnym celem jest zmniejszenie obciążeń dla przedsiębiorców w Unii Europejskiej oraz poprawa ich konkurencyjności, szczególnie w kontekście rosnącej presji konkurencyjnej ze strony państw spoza UE.

Jak tłumaczy resort finansów, celem odroczenia terminów pierwszego raportowania przewidzianego w dyrektywie 2025/794 jest zapewnienie odpowiedniego czasu na rozpatrzenie zaproponowanych zmian merytorycznych, ich przyjęcie i wdrożenie do krajowego porządku prawnego, aby uniknąć sytuacji, w której niektóre jednostki są zobowiązane do sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju za rok obrotowy 2025 (druga fala) lub 2026 (trzecia fala), a następnie, po przyjęciu zmian merytorycznych zawartych w drugim projekcie, będą zwolnione z tego wymogu. Taka sytuacja oznaczałaby, że dane jednostki poniosłyby niepotrzebne i możliwe do uniknięcia koszty.

Ustawa nowelizująca ma wejść w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Odroczenie raportowania ESG umożliwi firmom lepsze przygotowanie do nowych obowiązków wynikających z dyrektywy CSRD.

Źródło:

• projekt  (5 maja 2025 r.) ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw.