Nowelizacja VAT 2017: Sprawdź, co się zmieni w odliczaniu VAT z tytułu WNT oraz importu usług

Data publikacji:
/appFiles/site_1/images/autor/o7cQbrSD6UjT0l4.jpeg

Justyna Kowalik

doradca podatkowy, starszy konsultant w Accreo
Poleć znajomemu
Nowelizacja VAT 2017: Sprawdź, co się zmieni w odliczaniu VAT z tytułu WNT oraz importu usług

Od 1 stycznia 2017 r.  podatnik będzie miał trzy miesiące na zadeklarowanie VAT z tytułu WNT. Jeżeli nie zdąży, będzie musiał zapłacić odsetki od zaległości podatkowej oraz ewentualną sankcję podatkową za nierzetelne rozliczenie VAT. Sprawdź na przykładach, co w praktyce oznaczają te zmiany.

Analogiczne zasady odliczania VAT obejmą również dostawę towarów i świadczenie usług, dla których podatnikiem jest nabywca (m.in. import usług), oraz wewnątrzwspólnotowe przemieszczenie towarów własnych w ramach przedsiębiorstwa podatnika.

Takie rozwiązanie przewiduje skierowany do Sejmu rządowy projekt nowelizacji ustawy o VAT.

Jak wynika z uzasadnienia projektu, powodem zmiany zasad odliczania VAT z tytułu wymienionych rodzajów transakcji są „nieprawidłowości w deklarowaniu przez niektóre podmioty wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów i innych transakcji, w których co do zasady podatek należny równy jest podatkowi naliczonemu. Proponowana zmiana pozwoli sprawniej kontrolować takie obszary jak handel wewnątrzwspólnotowy czy krajowe odwrócone obciążenie w VAT.”

Jak jest obecnie

Prawo do odliczenia VAT z faktury dokumentującej WNT jest skorelowane z powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu tej transakcji. Prawo do odliczenia powstaje bowiem w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy (tj. zasadniczo w dacie wystawienia faktury, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy).

Reguła ta jest jednak uzależniona od spełnienia przez podatnika dwóch ustawowych warunków.

Zgodnie z przepisami ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do końca 2016 r., podatnik powinien:

1) otrzymać fakturę dokumentującą WNT w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy, oraz

2) uwzględnić kwotę VAT należnego z tytułu WNT w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek.

Jeżeli pierwszy z warunków nie został spełniony (podatnik nie otrzymał faktury dokumentującej WNT w terminie trzech miesięcy, natomiast wcześniej – zgodnie z obowiązującą praktyką – odliczył podatek naliczony), podatnik ma obowiązek dokonać w bieżącym okresie rozliczeniowym korekty in minus uprzednio odliczonego VAT naliczonego (tj. odpowiednio pomniejszyć kwotę VAT naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym upłynął termin trzech miesięcy). Po otrzymaniu faktury podatnik będzie uprawniony do „odwrócenia” tej korekty w bieżącym okresie rozliczeniowym (tj. odpowiedniego powiększenia kwoty VAT naliczonego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym otrzymał tę fakturę).

Z kolei w odniesieniu do drugiego warunku nie obowiązują obecnie żadne ograniczenia czasowe. Podatnik może zatem wykazać VAT należny z tytułu WNT we właściwej deklaracji podatkowej nawet po upływie kilku lat (z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z upływu okresu przedawnienia), poprzez złożenie korekty deklaracji za właściwy okres rozliczeniowy (w którym powstał obowiązek podatkowy), nie ponosząc przy tym żadnych negatywnych konsekwencji podatkowych. Pomimo zwłoki w zadeklarowaniu VAT należnego, u podatnika nie powstanie bowiem zaległość podatkowa, gdyż w ramach tej samej korekty deklaracji podatnik będzie mógł uwzględnić podatek do odliczenia (kwota VAT naliczonego = kwota VAT należnego).

Dotyczy to również zwłoki w zadeklarowaniu VAT należnego z tytułu świadczenia usług i dostawy towarów objętych odwrotnym obciążeniem oraz wewnątrzwspólnotowego przemieszczenia towarów w ramach własnego przedsiębiorstwa (przy czym transakcji tych nie dotyczy pierwszy z przedstawionych wyżej warunków, odnoszący się do otrzymania faktury w określonym terminie).

Przykład 1 – Korekta przed 2017 r.

W toku kontroli podatkowej w zakresie rozliczeń VAT za 2015 r. ujawniono nieprawidłowości polegające na nieuwzględnieniu w rozliczeniu VAT kilku faktur dokumentujących WNT, otrzymanych przez podatnika w lipcu 2015 r. W wyniku weryfikacji dat wystawienia faktur oraz dat dokonania dostaw ustalono, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów powstał w czerwcu 2015 r.

Po zakończeniu kontroli podatkowej, we wrześniu 2016 r. podatnik odpowiednio skorygował rozliczenie VAT za czerwiec 2015 r. W korekcie deklaracji podatnik uwzględnił zaległe transakcje, wykazując z tego tytułu VAT należny oraz VAT naliczony w tej samej kwocie. Korekta deklaracji była dla podatnika neutralna podatkowo (nie powstała zaległość podatkowa).

Co się zmieni

Ogólna reguła dotycząca momentu powstania prawa do odliczenia VAT z faktury dokumentującej WNT nie zmieni się. W dalszym ciągu prawo do odliczenia powstawać będzie w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstanie obowiązek podatkowy.

Projekt nowelizacji VAT nie przewiduje również żadnych zmian w zakresie:

(i)                  wymogu otrzymania faktury dokumentującej WNT w terminie trzech miesięcy oraz

(ii)                zasad korygowania VAT naliczonego w przypadku opóźnień w wystawianiu / przesyłaniu faktur.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. zaostrzeniu ulegnie natomiast drugi z warunków determinujących powstanie prawa do odliczenia zgodnie z momentem powstania obowiązku podatkowego.

Po zmianie przepisów, poza koniecznością wyegzekwowania faktury od dostawcy w terminie trzech miesięcy, podatnik będzie musiał uwzględnić kwotę VAT należnego z tytułu WNT w deklaracji podatkowej, w której będzie on obowiązany rozliczyć ten podatek, nie później niż w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstanie obowiązek podatkowy.

Jeżeli warunek ten nie zostanie spełniony (podatnik uwzględni VAT należny we właściwej deklaracji podatkowej w późniejszym terminie), podatnik będzie uprawniony do odpowiedniego zwiększenia kwoty VAT naliczonego w bieżącym okresie rozliczeniowym (tj. w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w odniesieniu do którego nie upłynie jeszcze termin do złożenia deklaracji podatkowej).

Co ta zmiana oznacza w praktyce?

W praktyce oznacza to, że podatnik będzie mógł wykazać VAT należny z tytułu WNT we właściwej deklaracji podatkowej, bez negatywnych konsekwencji podatkowych, jedynie przez trzy miesiące. W przypadku złożenia w tym czasie korekty deklaracji za właściwy okres rozliczeniowy, pomimo zwłoki w zadeklarowaniu VAT należnego, u podatnika nie powstanie bowiem zaległość podatkowa, gdyż będzie on mógł w dalszym ciągu uwzględnić podatek do odliczenia w ramach tej samej korekty deklaracji (kwota VAT naliczonego = kwota VAT należnego).  

Natomiast po upływie trzech miesięcy nie będzie już możliwe wykazanie podatku należnego i naliczonego w rozliczeniu za ten sam okres rozliczeniowy. Projektowane przepisy przewidują bowiem możliwość wykazania podatku do odliczenia wyłącznie w bieżącym okresie rozliczeniowym. W rezultacie, w związku z wsteczną korektą VAT należnego za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy, u podatnika powstanie zaległość podatkowa. W takiej sytuacji podatnik będzie zobligowany do zapłaty odsetek za zwłokę, a dodatkowo może zostać obciążony sankcją podatkową za nierzetelne rozliczenie VAT, jeżeli do ujawnienia nieprawidłowości dojdzie w trakcie kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego.

Analogiczne zasady odliczania VAT obejmą również świadczenie usług i dostawę towarów, dla których podatnikiem jest nabywca, oraz wewnątrzwspólnotowe przemieszczenie towarów własnych w ramach przedsiębiorstwa podatnika.

Jaki będzie efekt zmian przepisów?

W przypadku nieterminowego (także niezamierzonego) rozliczenia podatku z tytułu wskazanych rodzajów transakcji, przy których VAT należny jest co do zasady równy VAT naliczonemu, w związku z późniejszym terminem odliczenia podatku, transakcje te przestaną być dla podatnika w pełni neutralne podatkowo, co wpłynie na pogorszenie płynności finansowej przedsiębiorstwa.

Przykład 2 – Korekta w 2017 r. w terminie trzech miesięcy

W czerwcu 2017 r. podatnik otrzymał od dostawcy fakturę dokumentującą WNT, wystawioną w maju 2017 r. Po weryfikacji daty dokonania dostawy okazało się, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów powstał kilka miesięcy wcześniej – w marcu 2017 r.

Niezwłocznie po otrzymaniu faktury, w czerwcu 2017 r. podatnik odpowiednio skorygował rozliczenie VAT za marzec 2017 r. Mając na uwadze, że nie upłynęły jeszcze trzy miesiące (liczone od końca marca 2017 r.), w korekcie deklaracji podatnik uwzględnił zaległą transakcję, wykazując z tego tytułu VAT należny oraz VAT naliczony w tej samej kwocie. Korekta deklaracji była dla podatnika neutralna podatkowo (nie powstała zaległość podatkowa).

Przykład 3 – Korekta w 2017 r. po upływie trzech miesięcy

W wyniku weryfikacji własnych rozliczeń podatkowych podatnik zorientował się, że omyłkowo nie uwzględnił w rozliczeniu VAT kilku faktur dokumentujących WNT, otrzymanych w kwietniu 2017 r. W wyniku weryfikacji dat wystawienia faktur oraz dat dokonania dostaw podatnik ustalił, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów powstał w marcu 2017 r.

Po wykryciu nieprawidłowości, w lipcu 2017 r. podatnik odpowiednio skorygował rozliczenie VAT za marzec 2017 r. W korekcie deklaracji podatnik uwzględnił VAT należny z tytułu zaległej transakcji oraz wpłacił na rachunek urzędu skarbowego kwotę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Mając na uwadze, że upłynęły już trzy miesiące (liczone od końca marca 2017 r.), podatnik mógł wykazać podatek do odliczenia w deklaracji za czerwiec 2017 r., składanej do dnia 25 lipca 2017 r. (alternatywnie w deklaracji za lipiec 2017 r., składanej do dnia 25 sierpnia 2017 r., jeżeli podatnik wykrył błąd po upływie terminu na złożenie deklaracji za czerwiec 2017 r.).

Korekta za okresy rozliczeniowe sprzed 2017 r.

Do rozliczeń podatku z tytułu omawianych transakcji za okresy rozliczeniowe przypadające przed dniem 1 stycznia 2017 r. będą miały zastosowanie przepisy ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do końca 2016 r. Rozliczenie podatku będzie zatem następowało na dotychczasowych zasadach.

Przykład 4 – Korekta w 2017 r. za okres sprzed 2017 r.

W toku kontroli podatkowej w zakresie rozliczeń VAT za 2015 r. ujawniono nieprawidłowości polegające na nieuwzględnieniu w rozliczeniu VAT kilku faktur dokumentujących WNT, otrzymanych przez podatnika w lutym 2015 r. W wyniku weryfikacji dat wystawienia faktur oraz dat dokonania dostaw ustalono, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów powstał w styczniu 2015 r.

Po zakończeniu kontroli podatkowej, w kwietniu 2017 r. podatnik odpowiednio skorygował rozliczenie VAT za styczeń 2015 r. Pomimo upływu trzech miesięcy (liczonych od końca stycznia 2015 r.), w korekcie deklaracji podatnik wykazał z tytułu zaległych transakcji VAT należny oraz VAT naliczony w tej samej kwocie, stosując przepisy ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym na moment powstania obowiązku podatkowego. Korekta deklaracji była dla podatnika neutralna podatkowo (nie powstała zaległość podatkowa).

Etap legislacyjny

rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (druk nr 965), projekt po pierwszym czytaniu w sejmie – przekazany do Komisji Finansów Publicznych.

Słowa kluczowe:
odliczanie vatWNT
Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Najnowsze porady

Przetestuj Portal FK przez 7 dni za DARMO - otrzymasz dostęp do wszystkich treści Załóż konto testowe

x
wiper-pixel