Ministerstwo Finansów nie planuje przywrócenia 0% stawki VAT na żywność

Wyjaśnienia zostały wydane w związku z wystąpieniem jednego z posłów, który w listopadzie br. zwrócił się do resortu finansów z pytaniem, czy rząd rozważa wprowadzenie zerowej stawki VAT na żywność w sposób stały, wykorzystując przepisy znowelizowanej dyrektywy VAT.  Poseł zapytał też, czy  Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizy dotyczące wpływu zerowej stawki VAT na budżet państwa oraz gospodarkę. Interesowało go również, jakie inne kategorie towarów i usług, które zaspokajają podstawowe potrzeby konsumentów, są rozważane do objęcia zerową stawką VAT w ramach możliwości przewidzianych przez prawo unijne.

Według wnoszącego interpelację, obniżenie stawek VAT na podstawowe artykuły, takie jak żywność, mogłoby w znaczący sposób wesprzeć polskie rodziny i zmniejszyć obciążenie finansowe, które coraz mocniej odczuwają w związku z rosnącą inflacją. Poseł powołał się przy tym na informacje otrzymane od eksperta podatkowego,  z których wynika, że przepisy unijne umożliwiają wprowadzenie na stałe zerowej stawki VAT na żywność. Polski rząd ma zaś swobodę w wyborze kategorii towarów, które mogą zostać objęte taką stawką. Tym samym mógłby zdecydować o stałym obniżeniu VAT na żywność, a nie jedynie czasowym, tak  jak to miało miejsce w ramach tarcz antyinflacyjnych.

Do pytań tych Ministerstwo Finansów odniosło się w piśmie z 27 listopada 2024 r. (nr PT1. 054.42.2024), będącym oficjalną odpowiedzią na interpelację poselską. Zostało ono podpisane przez Jarosława Nenemana, podsekretarza stanu w resorcie finansów.

MF przypomniało w nim, że od 1 lutego 2022 r., w związku z ówczesną sytuacją gospodarczą (na którą negatywny wpływ miały konsekwencje wojny w Ukrainie i będące jej skutkiem gwałtowny wzrost cen energii i surowców energetycznych w całej Unii Europejskiej) oraz rosnącą inflacją  - wprowadzono w ramach pakietu antyinflacyjnego czasowe obniżenie stawki VAT do wysokości 0% na podstawowe produkty żywnościowe wymienione w pozycjach 1-18 załącznika nr 10 do ustawy o VAT, inne niż klasyfikowane według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w grupowaniu usługi związane z wyżywieniem (PKWiU 56). Obniżona stawka 0% na ww. towary, która już z założenia miała charakter czasowy, obowiązywała do 31 marca 2024 r. Na podstawie przeprowadzonych analiz, dotyczących inflacji oraz prognozowanej dynamiki cen, podjęto decyzję o nieprzedłużaniu czasowego obniżenia stawki VAT na wskazane towary po tej dacie.

W dalszej kolejności resort finansów wyjaśnił, że kwestie związane z wysokością opodatkowania poszczególnych towarów i usług są badane w ramach analiz dotyczących m.in. zakresu zmian, korzyści dla poszczególnych uczestników rynku oraz potencjalnych skutków finansowych dla strony dochodowej i wydatkowej budżetu państwa. W szczególności ta ostatnia kwestia ma istotne znaczenie, wobec dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej i społecznej.  Decyzje co do generalnej rezygnacji z części wpływów podatkowych (w szczególności w zakresie podatku VAT, który jest podstawowym źródłem wpływów budżetu państwa), powinny być zatem podejmowane z wielką ostrożnością. Chodzi o to, aby nie ograniczały one możliwości dotarcia finansowania tam, gdzie jest to najbardziej potrzebne. W kontekście potencjalnych skutków finansowych dla budżetu państwa, należy mieć również na uwadze okoliczność objęcia Polski procedurą nadmiernego deficytu.

Mając to na względzie  Ministerstwo Finansów przekazało, że obecnie  nie są planowane prace dotyczące obniżenia do wysokości 0% stawki VAT dla podstawowych produktów spożywczych, ani innych towarów i usług zaspokajających podstawowe potrzeby konsumentów.