Nie trzeba zmieniać kodu ubezpieczenia, aby opłacać wyższe składki. Czy ZUS ma rację

Magdalena Z Skalska

Autor: Magdalena Z Skalska

Dodano: 13 lutego 2018
Pytanie:  Osoba będąca na preferencyjnym ZUS-ie opłaca składki od wyższej podstawy. Po okresie wyczekiwania i terminowym opłaceniu składki na ubezpieczenie chorobowe osoba poszła na klika dni chorobowego i wypłacone ma chorobowe nie z wyższej podstawy tylko z kodu 057. Uważam, że takie postępowanie jest nieprawidłowe ponieważ podstawą do wypłacenia chorobowego jest podstawa naliczenia składek na ubezpieczenie chorobowe a nie kod ubezpieczenia. ZUS poinformował, że nie trzeba zmieniać kodu ubezpieczenia, aby opłacać wyższe składki ZUS. Jak rozwiązać tę sprawę?
Odpowiedź: 

Trudno odnieść się do prawidłowości wyliczenia zasiłku przez ZUS nie wiedząc od jakiej podstawy przedsiębiorca opłacał składki społeczne oraz nie znając wysokości wypłaconego świadczenia, a także za jaki okres ono przysługiwało. Można jedynie wskazać zasady opłacania składek i ustalania podstawy wymiaru zasiłków dla osób prowadzących pozarolniczą działalność.  

Opłacanie składek od podstawy wyższej niż preferencyjna nie wymaga zmiany kodu tytułu ubezpieczenia

W pierwszym rzędzie należy zaznaczyć, że informacja oddzielona przez ZUS była prawidłowa, a tym samym opłacanie przez początkującego przedsiębiorcę składek społecznych od podstawy wyższej niż preferencyjna nie wymaga zmiany kodu tytułu ubezpieczenia.

I tak, osoba rozpoczynająca prowadzenie działalności gospodarczej, dla której działalność ta stanowi tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego może – po spełnieniu odpowiednich warunków – opłacać tzw. mały ZUS.

Wówczas zgłasza siebie do ubezpieczeń w deklaracji ZUS ZUA z kodem tytułu 0570 XX lub 0572 XX (jeżeli jest rencistą). Z takim samym kodem dokonuje zgłoszenia przedsiębiorca, który pomimo prawa do preferencji zdecydował się zadeklarować wyższą niż obowiązujące minimum podstawę wymiaru składek społecznych. W praktyce oznacza to, że przez cały okres, w którym będzie uprawniony do małego ZUS powinien w dokumentach rozliczeniowych figurować ze wskazanym kodem.

Osoby, dla których prowadzenie działalności gospodarczej stanowi tytuł do ubezpieczeń obowiązkowych podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu . Do ubezpieczenia chorobowego mogą przystąpić na zasadach dobrowolności, a objęcie nim następuje na wniosek zainteresowanego. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak od ustawowego minimum, które w przypadku małego ZUS wynosi w 2018 r. – 630 zł (2100 zł x 30%).

Co istotne, nie można zwiększyć jedynie wysokości składki na ubezpieczenie chorobowe.

Wyższa składka chorobowa to wyższa składka emerytalna

Przedsiębiorca – w tym także początkujący – który zdecyduje się na opłacanie wyższej składki chorobowej musi również zwiększyć do tego samego poziomu podstawę wymiaru składek emerytalnej, rentowej, wypadkowej oraz – jeżeli podstawa ta osiągnie poziom co najmniej płacy minimalnej – na fundusz pracy. Zadeklarowanie wyższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pozostaje jednak bez wpływu na wysokość podstawy wymiaru składki zdrowotnej, która dla wszystkich prowadzących pozarolniczą działalność jest taka sama i nie może być niższa niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia włącznie z wypłatami z zysku w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale poprzedniego roku.

Zasiłek chorobowy przysługuje po upływie tzw. okresu wyczekiwania

W odniesieniu do przedsiębiorców, podstawę jego wymiaru stanowi przeciętny miesięczny przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Stosownie jednak do art. 48a ust. 1 ustawy zasiłkowej, w przypadku ubezpieczonego, dla którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe stanowi zadeklarowana kwota, podlegającego ubezpieczeniu chorobowemu przez okres krótszy niż 12 miesięcy, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi suma:

  1. przeciętnej miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz,
  2. kwoty stanowiącej iloczyn jednej dwunastej przeciętnej kwoty zadeklarowanej jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, w części przewyższającej najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz liczby tych miesięcy.
PRZYKŁAD
Przedsiębiorca uprawniony do opłacania składek ZUS na zasadach preferencyjnych rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej od 1 listopada 2017 r. i od tego dnia przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Jako podstawę wymiaru składek społecznych  zadeklarował kwotę 2000 zł. W lutym stał się niezdolny do pracy i nabył prawo do zasiłku chorobowego, którego podstawa wymiaru zgodnie z wyliczeniami ZUS wyniosła 826,22 zł, co wynika z następujących rachunków:  Suma minimalnych podstaw wymiaru składek małego ZUS z okresu pełnych 3 miesięcy poprzedzających miesiąc zachorowania: 600 zł minimalnej podstawy dla listopada 2017 r. + 600 zł minimalnej podstawy dla grudnia 2017 r. + 630 zł minimalnej podstawy dla stycznia 2018 r. = 1830 zł. Średnia z 3 miesięcy: 1830 zł : 3 = 610 zł. Średnia z 3 miesięcy po pomniejszeniu o 13,71% składek ZUS: 610 zł – (610 zł x 13,71%) = 526,37 zł. Suma części przewyższających najniższą podstawę: (2000 zł – 600 zł) x 2 miesiące = 2800 zł. (2000 zł – 630 zł) x 1 miesiąc = 1370 zł. 2800 zł + 1370 zł = 4170 zł. Przeciętna kwota przewyższająca najniższą podstawę: 4170 zł : 3 miesiące = 1390 zł. Przeciętna kwota przewyższająca najniższą podstawę po pomniejszeniu o 13,71% składek ZUS: 1390 zł – (1390 zł x 13,71%) = 1199,43 zł. 1/12 przeciętnej kwoty przewyższającej najniższą podstawę pomnożona przez liczbę miesięcy podwyższenia: 1199,43 zł : 12 = 99,95 zł. 99,95 zł x 3 miesiące = 299,85 zł. Podstawa wymiaru zasiłku dla przedsiębiorcy: 526,37 zł + 299,85 zł = 826,22 zł. W konsekwencji, dzienny zasiłek w wymiarze 100% wynosi 27,54 zł (826,22 zł : 30), natomiast w wysokości 80% – 22,03 zł (826,22/30 x 80%).
Magdalena Z Skalska

Autor: Magdalena Z Skalska

Specjalista z zakresu kadr, płac i ubezpieczeń społecznych, autorka książek i licznych publikacji w tej dziedzinie. Współpracuje z różnymi branżowymi serwisami i czasopismami. Prowadzi szkolenia organizowane przez Stowarzyszenie Księgowych w Polsce
Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz
wiper-pixel