Nie trzeba zmieniać kodu ubezpieczenia, aby opłacać wyższe składki. Czy ZUS ma rację

W pierwszym rzędzie należy zaznaczyć, że informacja oddzielona przez ZUS była prawidłowa, a tym samym opłacanie przez początkującego przedsiębiorcę składek społecznych od podstawy wyższej niż preferencyjna nie wymaga zmiany kodu tytułu ubezpieczenia.

I tak, osoba rozpoczynająca prowadzenie działalności gospodarczej, dla której działalność ta stanowi tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego może – po spełnieniu odpowiednich warunków – opłacać tzw. mały ZUS.

Wówczas zgłasza siebie do ubezpieczeń w deklaracji ZUS ZUA z kodem tytułu 0570 XX lub 0572 XX (jeżeli jest rencistą). Z takim samym kodem dokonuje zgłoszenia przedsiębiorca, który pomimo prawa do preferencji zdecydował się zadeklarować wyższą niż obowiązujące minimum podstawę wymiaru składek społecznych. W praktyce oznacza to, że przez cały okres, w którym będzie uprawniony do małego ZUS powinien w dokumentach rozliczeniowych figurować ze wskazanym kodem.

Osoby, dla których prowadzenie działalności gospodarczej stanowi tytuł do ubezpieczeń obowiązkowych podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu . Do ubezpieczenia chorobowego mogą przystąpić na zasadach dobrowolności, a objęcie nim następuje na wniosek zainteresowanego. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak od ustawowego minimum, które w przypadku małego ZUS wynosi w 2018 r. – 630 zł (2100 zł x 30%).

Przedsiębiorca – w tym także początkujący – który zdecyduje się na opłacanie wyższej składki chorobowej musi również zwiększyć do tego samego poziomu podstawę wymiaru składek emerytalnej, rentowej, wypadkowej oraz – jeżeli podstawa ta osiągnie poziom co najmniej płacy minimalnej – na fundusz pracy. Zadeklarowanie wyższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pozostaje jednak bez wpływu na wysokość podstawy wymiaru składki zdrowotnej, która dla wszystkich prowadzących pozarolniczą działalność jest taka sama i nie może być niższa niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia włącznie z wypłatami z zysku w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale poprzedniego roku.

W odniesieniu do przedsiębiorców, podstawę jego wymiaru stanowi przeciętny miesięczny przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Stosownie jednak do art. 48a ust. 1 ustawy zasiłkowej, w przypadku ubezpieczonego, dla którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe stanowi zadeklarowana kwota, podlegającego ubezpieczeniu chorobowemu przez okres krótszy niż 12 miesięcy, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi suma:

1. przeciętnej miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz,
2. kwoty stanowiącej iloczyn jednej dwunastej przeciętnej kwoty zadeklarowanej jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, w części przewyższającej najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz liczby tych miesięcy.