Mandat zaoczny za wykroczenia skarbowe – kto go zapłaci i od kiedy nowe przepisy?

3 września 2026 r. w „Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów”  zostały przedstawione założenia zmian w przepisach dotyczących nakładania mandatów karnych przez fiskusa. Ma temu służyć projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie nakładania kary grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenia skarbowe. Treść opublikowanych materiałów wskazuje, że modyfikacji miałoby zostać poddane rozporządzenie  Rady Ministrów w tej sprawie z 28 kwietnia  2011 r. (tekst jedn.: Dz.U.  z 2023 r. poz. 1331). Za przygotowanie projektu odpowiada Ministerstwo Finansów.

Zmiany dostosowują przepisów ww. rozporządzenia RM z  28 kwietnia 2011 r. w sprawie nakładania kary grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenia skarbowe do zmienianych przepisów Kodeksu karnego skarbowego, dotyczących wprowadzenia w ramach postępowania mandatowego – nowego rodzaju mandatu tj. mandatu zaocznego.

Według MF zmiana ma przynieść korzyści podatnikom. Obecnie wystawiane mandaty (zarówno gotówkowe, jak i kredytowane) wymagają wręczenia mandatu sprawcy wykroczenia skarbowego. Odbywa się to w miejscu  popełnienia tego czynu, względnie w siedzibie organu. Natomiast mandat zaoczny będzie można doręczyć bez konieczności osobistej wizyty sprawcy w urzędzie skarbowym.

Nie będzie także wymagany podpis tej osoby na formularzu. Formalności z tym związane będzie można załatwić bez wychodzenia z domu. Sprawca będzie miał 14 dni na uregulowanie wynikającej z mandatu kwoty, licząc od dnia doręczenia. Jej uiszczenie będzie uznawane za wyrażenie zgody na przyjęcie mandatu zaocznego. Natomiast brak zapłaty w tym terminie będzie traktowany jak odmowa jego przyjęcia.

Mandaty zaoczne będą stosowane tylko w prostych, niebudzących wątpliwości sprawach (np. w razie spóźnionego złożenia deklaracji podatkowej).

Stosowne  rozwiązania w tym zakresie wprowadza ustawa z  25 maja 2026 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 846). Większość jej przepisów zacznie obowiązywać od 1 października 2026 r., z pewnymi wyjątkami.  Jeden z nich dotyczy zmian w zakresie wspomnianych mandatów zaocznych, które mają wejść w życie 26 grudnia br. (tj. po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy nowelizującej w Dzienniku Ustaw).  Omawiane rozporządzenie RM określi zasady nakładania mandatu zaocznego, co jest realizacją upoważnienia zawartego w art. 136 § 2 KKS.

Szczegóły omawianego projektu nie zostały jeszcze upublicznione, jednak z informacji dostępnych na stronie rządowej wynika, że przewidziano zmiany w przepisach rozporządzenia RM.

Projekt zakłada także zmiany we wzorze  formularza mandatu karnego. Wzór ten będzie oparty  na dotychczas obowiązującym formularzu, wprowadzając do niego odpowiednie zmiany porządkujące i dostosowawcze.  Nie oznacza to jednak, że  stosowane do tej pory  blankiety służące urzędnikom skarbowym  do nakładania mandatów od razu zostaną  zniszczone. Przez pewien czas funkcjonariusze skarbówki  nadal będą bowiem mogli  je wykorzystywać.

Zmiany w przepisach dotyczącychnakładania kary grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenia skarbowe zostaną przyjęte przez Radę Ministrów w trzecim kwartale 2026 roku. Należy się zatem spodziewać, że więcej szczegółów planowanych rozwiązań w tym zakresie poznamy jeszcze we wrześniu br.

• Mandat zaoczny za wykroczenia skarbowe to nowy rodzaj mandatu karnego, który ma uprościć karanie w prostych sprawach, np. przy spóźnionym złożeniu deklaracji podatkowej.

• Nowelizacja Ordynacji podatkowej i Kodeksu karnego skarbowego zasadniczo wejdzie w życie 1 października 2026 r., ale przepisy dotyczące mandatu zaocznego mają zacząć obowiązywać 26 grudnia 2026 r.

• W związku z tym konieczna jest zmiana rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie nakładania kary grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenia skarbowe.

Źródło:

• projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie nakładania kary grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenia skarbowe.