Czy istnieje obowiązek utworzenia ZFŚS?

Izabela Nowacka

Autor: Izabela Nowacka

Dodano: 28 października 2009
Pytanie:  Kiedy istnieje obowiązek tworzenia funduszu socjalnego przez pracodawcę? Czy przy ustalaniu przeciętnego wynagrodzenia wliczam osobę prowadzącą działalność gospodarczą? Jak obejść obowiązek utworzenia funduszu socjalnego przy zatrudnieniu - 19 etatów teraz i w przyszłym roku?
Odpowiedź: 

Obowiązek tworzenia w danym roku ZFŚS jest uzależniony od liczby zatrudnionych pracowników w przeliczeniu na pełen wymiar czasu pracy. Przy zachowaniu odpowiednich procedur można odstąpić od posiadania tego funduszu.

1. Obowiązek utworzenia ZFŚS

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzą pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku, co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty.

Jedynie podmioty należące do sfery budżetowej, prowadzące działalność w formach organizacyjno-prawnych takich jak jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze, muszą posiadać Fundusz bez względu na liczbę zatrudnianych osób.

Ważny jest dzień, na który ustala się liczbę pełnych etatów, czyli 1 stycznia. Może się, bowiem zdarzyć, że pracodawca zatrudni pracownika od 2 stycznia, ze względu na dzień wolny, przypadający w Nowy Rok. Osoba ta jednak nie zwiększy stanu zatrudnienia, obligującego do utworzenia ZFŚS.

Otóż, ustawa wyraźnie wskazuje na 1 stycznia i nie ma od tej reguły żadnych odstępstw, nawet ze względu na święto.

Zmiany, jakie później, w ciągu roku, nastąpią w stanie zatrudnienia nie mają już wpływu na obowiązek tworzenia Funduszu. Kształtują jednak wysokość odpisów u pracodawców, którzy go mają.

Pozostali pracodawcy, mający 1 stycznia mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, mogą utworzyć ZFŚS do wysokości i na zasadach określonych w ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych lub wypłacać świadczenia urlopowe.

2. Ustalenie liczby zatrudnionych osób

Przystępując do ustalenia liczby zatrudnionych, pracodawca musi policzyć tylko pracowników w rozumieniu Kodeksu pracy, dalej kp.

Pracownikiem jest zaś osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę. Nie ma tu natomiast znaczenia, czy umowa jest zawarta na czas określony, nieokreślony, próbny, na zastępstwo, w pełnym wymiarze czasu pracy, czy na jego część. W przypadku niepełnoetatowców, konieczne jest przeliczenie ich na pełen wymiar.

W liczbie zatrudnionych uwzględnia się także pracowników przebywających na urlopach macierzyńskich, wychowawczych, bezpłatnych. Pomija się natomiast osoby wykonujące prace na podstawie umów cywilnoprawnych takich jak np. zlecenie, dzieło, ponieważ te osoby nie są pracownikami w rozumieniu kp oraz chałupników i agentów. Do liczby zatrudnionych nie wlicza się również właściciela firmy - osoby prowadzącej działalność gospodarczą.

3. Rezygnacja z tworzenia ZFŚS

Pracodawcy zatrudniający na dzień 1 stycznia danego roku, co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, mogą zrezygnować z tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Postanowienie w tej sprawie zawierają w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania, jeśli pracownicy nie są objęci układem zbiorowym pracy.

W tym drugim przypadku, odstąpienie od funduszu należy uzgodnić z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów.

Podstawa prawna: 

- art. 3 ust. 1, ust. 3, art. 4, art. 8 ust. 2 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. nr 70, poz. 335 z późn. zm.),
- rozporządzenie z 9 marca 2009 r. w sprawie sposobu ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych w celu naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (Dz.U. nr 43, poz. 349).

Tekst opublikowany: 

28 października 2009 r.

Izabela Nowacka

Autor: Izabela Nowacka

Ekonomista, specjalizuje się w prawie pracy, ubezpieczeniach społecznych i prawie podatkowym. Autorka licznych publikacji z zakresu rozliczania wynagrodzeń, współpracuje z wieloma wydawnictwami, jest autorką publikacji m.in. w Rzeczpospolitej, Monitorze Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, Monitorze rachunkowości budżetowej

Materiały Video na ten temat

Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Przetestuj Portal FK przez 24 godziny za DARMO - otrzymasz dostęp do wszystkich treści Przetestuj Portal FK »

x
wiper-pixel