Sprawdź, kiedy preparaty smarowe korzystają ze zwolnienia od akcyzy

Preparaty smarowe objęte kodem CN 3403, z uwagi na to, że zostały wymienione w załączniku nr 1 do ustawy o podatku akcyzowym są wyrobami akcyzowymi, które dodatkowo należą do kategorii wyrobów energetycznych.

Jednocześnie, nie zostały one uwzględnione w załączniku nr 2 do ustawy akcyzowej, co w przypadku ich nabycia od zagranicznego dostawcy powoduje konieczność wypełnienia szeregu formalności przez polskiego podatnika.

Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą, którzy chcą przygotować się do prawidłowego przeprowadzenia transakcji, oprócz przeanalizowania okoliczności stanu faktycznego (rodzaju transakcji, statusu jej uczestników oraz kraju ich pochodzenia) pod kątem powstania ewentualnych obowiązków formalnych przedsiębiorcy będą również weryfikowali cenę przedsięwzięcia. W przypadku zakupu wyrobów akcyzowych jest to o tyle istotny element, że należy mieć dodatkowo na uwadze doliczany do wartości zamówienia podatek akcyzowy. Ważne jest zatem prawidłowe ustalenia jego stawki.

W przypadku wyrobów zakwalifikowanych do pozycji CN 3403 stawka akcyzy określona została w art. 89 ust. 1 pkt 11 lit. c ustawy o podatku akcyzowym i wynosi 1.180,00 zł/1000 litrów. Należy podkreślić, że dotyczy ona jedynie preparatów smarowych z tej grupy Nomenklatury Scalonej. Wskazana stawka nie dotyczy bowiem należących do kodu CN 3403 wyrobów będących smarów plastycznych.

Preparaty smarowe objęte pozycją CN 3403 mogą, przy spełnieniu określonych przesłanek, korzystać ze zwolnienia przedmiotowego. Znaczenie będzie tutaj miał sam przebieg transakcji oraz przeznaczenie tych wyrobów. Oznacza to, że dla objęcia transakcji zwolnieniem od akcyzy należy zweryfikować kto, od kogo i w jakim celu będzie je nabywał. 

Możliwość skorzystania z przedmiotowego zwolnienia przewiduje § 6 pkt 2 rozporządzenia ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej z 28 czerwca 2021 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego. Zwolnienie dotyczy  wyłącznie określonych przypadków (o których mowa w art. 32 ust. 3 pkt 1-3 i 6-9 ustawy o podatku akcyzowym) i jest uzależniona od spełnienia ustawowych warunków (o których mowa w art. 32 ust. 5, 6, 12 i 13 ustawy o podatku akcyzowym).

Transakcja, której przedmiotem są preparaty smarowe z grupy CN 3403, aby objąć ją zwolnieniem z akcyzy musi przebiegać w określony sposób i musi spełniać określone w  ustawie o podatku akcyzowym warunki. Szczegóły opisujemy poniżej.

       I.          Przeznaczenie

Zwolnienie, o którym mowa dotyczy preparatów smarowych o kodzie CN 3403 przeznaczonych do wykorzystania do celów innych niż napędowe lub opałowe albo jako dodatki lub domieszki do paliw silnikowych, albo jako oleje smarowe do silników albo do produkcji paliw silnikowych, olejów opałowych, dodatków lub domieszek do paliw silnikowych lub olejów smarowych do silników.

     II.          Status sprzedawcy

Ustawa przewiduje możliwość zwolnienia z akcyzy zarówno w przypadku transakcji krajowych, jak i transgranicznych. Jego wykorzystanie będą mogły rozważyć przede wszystkim podmioty posiadające zezwolenie na prowadzenie składu podatkowego, a także podatnicy posiadający status podmiotu pośredniczącego lub podmiotu zużywającego. Zwolnienie dla preparatów smarowych objętych kodem CN 3403 będzie można jednak zastosować wyłącznie w przypadku ich:

1)      dostarczenia ze składu podatkowego na terytorium kraju do podmiotu zużywającego lub

2)      dostarczenia ze składu podatkowego na terytorium kraju do podmiotu pośredniczącego lub

3)      dostarczenia od podmiotu pośredniczącego do podmiotu zużywającego lub

4)      importu przez podmiot pośredniczący lub

5)      importu przez podmiot zużywający lub

6)      zużycia przez podmiot prowadzący skład podatkowy występujący jako podmiot zużywający, lub

7)      zużycia przez podmiot pośredniczący występujący jako podmiot zużywający.

     III.          Rejestracja na potrzeby podatku akcyzowego

Kolejnym warunkiem zastosowania przedmiotowego zwolnienia jest dokonanie przez zobowiązany do tego podmiot odbierający preparaty smarowe o kodzie CN rejestracji na potrzeby podatku akcyzowego (do Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych).

Powyższe dotyczy podmiotu zużywającego oraz podmiotu pośredniczącego. Jeżeli podmiot dokonał już rejestracji na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, należy przed dokonaniem transakcji z udziałem wyrobów o kodzie CN 3403 zweryfikować, czy zostały one uwzględnione w zgłoszeniu rejestracyjnym. Jeżeli nie, konieczna będzie jego aktualizacja.

   IV.          Zabezpieczenie akcyzowe

Warunkiem zwolnienia od akcyzy w omawianym przypadku będzie również objęcie wyrobów akcyzowych zwolnionych ze względu na przeznaczenie zabezpieczeniem akcyzowym.

Zabezpieczenie takie, zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, może zostać złożone w jednej z następujących form:

-     depozyt w gotówce,

-    gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa,

-     czek potwierdzonego przez osobę prawną mającą siedzibę na terytorium Unii Europejskiej lub terytorium państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub przez oddział banku zagranicznego, którzy prowadzą na terytorium kraju działalność bankową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 2357 oraz z 2020 r. poz. 284, 288 i 321),

-     weksel własny,

-     inny dokument mający wartość płatniczą,

-     hipoteka na nieruchomości.

Szczegółowe kwestie dotyczące zabezpieczeń reguluje dział II rozdział 6 ustawy o podatku akcyzowym oraz rozporządzenie ministra finansów z 21 grudnia 2018 r. w sprawie zabezpieczeń akcyzowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 601).

W przypadku importu chodzi o zabezpieczenie złożone w trybie stosowanym przy zabezpieczeniu należności celnych na podstawie przepisów prawa celnego, złożonym przez, odpowiednio: podmiot prowadzący skład podatkowy, podmiot pośredniczący lub zarejestrowanego odbiorcę, z wyłączeniem zarejestrowanego odbiorcy posiadającego zezwolenie na jednorazowe nabycie wyrobów akcyzowych jako zarejestrowany odbiorca, w wysokości zobowiązania podatkowego mogącego powstać w przypadku użycia tych wyrobów niezgodnie z przeznaczeniem uprawniającym do zwolnienia od akcyzy lub naruszenia warunków zwolnienia - do czasu potwierdzenia odbioru wyrobów akcyzowych przez, odpowiednio: podmiot zużywający lub podmiot pośredniczący.

   V.          Dokumentacja

W celu zwolnienia z akcyzy preparatów smarowych o kodzie CN 3403 ich przemieszczanie musi odbywać się na podstawie e-DD albo dokumentu zastępującego e-DD oraz a zakończenie przemieszczania powinno odbyć się w sposób, o którym mowa w art. 46b ust. 2 (przesłania do Systemu raportu odbioru zawierającego kompletne i prawidłowe dane), oraz w terminie, 30 dni od dnia wysłania wyrobów akcyzowych wskazanego w e-DD albo dokumencie zastępującym e-DD (art. 46b ust. 3).

Warto dodać, że jeżeli nabycia preparatów smarowych o kodzie CN 3403 podlegających zwolnieniu z akcyzy ze względu na ich przeznaczenie dokonuje podmiot zużywający będący osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej to jest on dodatkowo zobowiązany do okazania dostarczającemu dowodu osobistego lub innego dokumentu stwierdzającego jego tożsamość, w celu potwierdzenia jego tożsamości.

Z kolej podmiot dostarczający preparaty smarowe o kodzie CN 3403 zwolnione od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie konsumentowi jest obowiązany odmówić wydania tych wyrobów w przypadku, gdy podmiot zużywający odmawia okazania dowodu osobistego lub innego dokumentu stwierdzającego jego tożsamość lub gdy dane podane przez podmiot zużywający do e-DD albo dokumentu zastępującego e-DD nie zgadzają się z danymi wynikającymi z dowodu osobistego lub innego dokumentu stwierdzającego jego tożsamość.