Dochody JST 2026 – jak je wyliczyć. Objaśnienia Ministerstwa Finansów

Na stronie Ministerstwa Finansów dostępne są „Objaśnienia dotyczące ustalenia dochodów JST na rok 2026”, które zostały przygotowane przez ten resort. Zaprezentowano w nich, jak wyliczyć przyszłoroczne dochody gminy, zgodnie z ustawą z 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Przypomnijmy, że katalog dochodów tego rodzaju jednostek, zasadniczo  został określony w art. 3 wspomnianej ustawy. W myśl powołanego przepisu, oprócz pozyskiwania środków finansowych m.in.  z subwencji ogólnej, z dotacji celowych z budżetu państwa, ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, czy pochodzących z budżetu Unii Europejskiej – JST mogą także osiągać tzw. dochody własne. Należą do nich, w przypadku gmin, m.in. wpływy z podatków, w tym lokalnych (np. od nieruchomości, rolnego, leśnego), od spadków i darowizn czy  PCC, z opłat (np. miejscowej, targowej, reklamowej, od posiadania psów), z tytułu wpłat od gminnych jednostek budżetowych, dochody z majątku gminy, spadki, zapisy i darowizny na jej rzecz, odsetki od pożyczek udzielanych przez gminę  itp.

Dokument zawiera szczegółową instrukcję w zakresie wyliczania dochodów JST, pod kątem przykładowej gminy. W świetle informacji przekazanej przez MF w wydanym na tę okoliczność komunikacie z 19 listopada 2025 r., chodzi o obliczenia waloryzacji dochodów podatników podatku PIT i CIT, poszczególnych potrzeb finansowych, kwoty kalkulacyjnej oraz korekty z tytułu zamożności na rok 2026. Przy czym, na co zwrócił uwagę resort finansów, mechanizmy wyliczenia są analogiczne dla samorządów ze wszystkich kategorii JST.

Jak przekazało Ministerstwo Finansów, przygotowane opracowanie pozwoli każdej JST na samodzielną analizę procesu naliczenia dochodów danej jednostki. Przyczyni się również do pogłębienia wiedzy wśród jednostek samorządu terytorialnego o obowiązującej od 2025 roku nowej ustawie o dochodach JST.

W „ Objaśnieniach dotyczących  ustalenia dochodów JST na rok 2026”  MF zaprezentowało algorytm wyliczania dochodów przykładowej gminy. Przedstawione w nich mechanizmy są  analogiczne dla samorządów ze wszystkich kategorii JST. Dzięki udostępnionym materiałom, JST uzyskały możliwość samodzielnej analizy  procesu naliczenia dochodów danej jednostki.