SN: Wspólne udziały to wspólna egzekucja

Michał Culepa

Autor: Michał Culepa

Dodano:

Jeżeli udziały w spółce z o.o. należą do dwojga małżonków jako majątek wspólny, komornik może egzekwować należności tylko od obojga małżonków razem. Zatem tytuł egzekucyjny musi być wystawiony przeciwko obojgu małżonkom – udziałowcom. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy. Poznaj szczegóły.

Czego dotyczyła sprawa?

Do Sądu Najwyższego trafiła sprawa dotycząca postępowania egzekucyjnego z majątku osoby fizycznej.

Wobec niej komornik prowadził postępowanie. Jak się okazało, dłużnik dysponował udziałami w dwóch spółkach z o.o. – spółce G. i spółce G-2. Komornik w ramach egzekucji zajął jego udziały w obydwu spółkach.

Na tą czynność komornika wniosła sprzeciw żona dłużnika twierdząc stanowczo, że zajęte udziały w obydwu spółkach wchodzą w skład majątku wspólnego małżonków.

Z przedłożonego przez nią aktu notarialnego wynikało, że jej mąż objął 100 udziałów w spółce G. (już w trakcie trwania małżeństwa), a kolejne 11.000 udziałów objął w zamian za aport rzeczowy, którym była jego firma, będąca z kolei wspólną własnością małżonków.

Komornik oddalił wniosek, ale małżonka dłużnika zaskarżyła to postanowienie do sądu.

Co na to sądy?

Sąd I instancji także oddalił skargę, wskazując, że brak jest dokumentów, z których jednoznacznie wynikałoby czy zajęte udziały w obu spółkach z o.o. stanowią majątek osobisty dłużnika, czy też wchodzą w skład majątku wspólnego. Z kolei zawarte w akcie notarialnym jednostronne oświadczenie małżonka odnośnie środków, za które nabył dany składnik majątkowy, nie może przesądzać o przynależności tego składnika do majątku odrębnego lub wspólnego.

Organ egzekucyjny nie jest zaś uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego w tym przedmiocie i dokonywania ustaleń co do przynależności składnika do majątku wspólnego czy odrębnego dłużnika.

Pytanie prawne i rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

Dłużnik złożył zażalenie na to postanowienie sądu, ale rozpatrujący je sąd II instancji powziął poważną wątpliwość, co do dopuszczalności prowadzenia egzekucji z udziałów w spółkach z o.o.

Dlatego zdecydował się skierować do Sądu Najwyższego pytanie prawne: czy udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nabyte ze środków pochodzących z majątku wspólnego dłużnika i jego małżonki wchodzą w skład ich majątku wspólnego, w sytuacji, gdy objęcie tych udziałów nastąpiło tylko przez dłużnika i tylko on ujawniony jest w Rejestrze Przedsiębiorców jako jej udziałowiec, a w konsekwencji czy dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji w stosunku do tych udziałów na podstawie tytułu wykonawczego skierowanego wyłączenie przeciwko dłużnikowi, w sytuacji, gdy jego małżonek złożył sprzeciw w trybie art. 9103 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 9231 KPC?

SN w odpowiedzi wydał uchwałę, w myśl której jeżeli wkład wniesiony do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością należy do majątku wspólnego wspólnika i jego małżonka, również udział w spółce objęty przez wspólnika wchodzi w skład tego majątku.

To oznacza, że egzekucja ze udziałów w spółce z o.o. należących do jednego z małżonków, musi być prowadzona przeciwko obojgu małżonkom, a gdy jeden z małżonków się sprzeciwi egzekucji, wierzyciel musi wystąpić o klauzulę wykonalności także przeciwko temu małżonkowi – w przeciwnym wypadku egzekucja z udziałów podlega umorzeniu

Uchwała Sadu Najwyższego z 7 lipca 2016 r. (sygn. III CZP 32/16).

KOMENTARZ EKSPERTA: Michał Culepa, prawnik, specjalista z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, doświadczony trener i wykładowca

Jeżeli udział w spółce objęty przez małżonka za należący do majątku wspólnego, to konieczne jest prowadzenie egzekucji z tego udziału zgodnie z przepisami dotyczącymi praw majątkowych należących do obojga małżonków z tytułu majątkowej wspólności ustawowej.

W sprawie egzekucyjnej będzie miały zastosowanie reguły wskazane w cyt. wyżej art. 9231 kpc.

Z uchwały SN pośrednio wynika również i to, że tytuł egzekucyjny musi być więc wystawiony przeciwko obojgu małżonkom, a w razie sprzeciwu jednego z małżonków, wierzyciel musi wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności także przeciwko temu małżonkowi.

Prowadzenie egzekucji z udziałów wspólnych małżonków na podstawie tytułu egzekucyjnego wystawionego przeciwko tylko jednemu z małżonków jest więc – w świetle powyższej uchwały – niedopuszczalne prawnie.

Michał Culepa

Autor: Michał Culepa

Michał Culepa - prawnik, specjalista z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, wieloletni redaktor Serwisu Prawno-Pracowniczego, współpracownik merytoryczny największych wydawnictw prawniczych. Doświadczony trener i wykładowca. Autor licznych komentarzy i opracowań dotyczących m.in. zatrudnienia w jednostkach sektora finansów publicznych, instytucjach kultury, oświacie.
Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Najnowsze porady

Przetestuj Portal FK przez 24 godziny za DARMO - otrzymasz dostęp do wszystkich treści Załóż konto testowe

x
wiper-pixel