Zmiany w VAT 2025 – jak sprawdzić status firmy w rejestrze podatników

27 listopada 2025 r. weszły w życie  zmiany  m.in. w ustawie o VAT, istotne z punktu widzenia przedsiębiorców rozliczających ten podatek.  Dokonano ich mocą ustawy z  17 października 2025 r. o zmianie  ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy oraz ustawy o VAT (dalej: ustawa nowelizująca).

Autorzy nowelizacji jako jej cel wskazali poprawę warunków  prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności przez zapewnienie w jednym miejscu możliwie jak najszerszego zakresu informacji na temat podmiotów wykonujących działalność gospodarczą.

Przewidziane w  ustawie nowelizującej rozwiązania polegają m.in. na zapewnieniu dostępu do wykazu podatników VAT za pośrednictwem tzw. „Punktu Informacji dla Przedsiębiorcy” (PIP).  Zasady jego funkcjonowania  zostały  określone w  ustawie  z  6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 51 wspomnianej ustawy, jest on prowadzony przy użyciu systemu teleinformatycznego  przez ministra właściwego do spraw gospodarki (obecnie jest to Minister Rozwoju i Technologii). W praktyce funkcje te są realizowane poprzez portal biznes.gov.pl.

Zmiana jest nie tylko techniczna, ale także  jakościowa. Polega  bowiem na tym, że dane zawarte dotychczas w kilku różnych rejestrach (np. w Krajowym Rejestrze Sądowym, CEiDG, czy wykazie podatników VAT na stronie www.podatki.gov.pl) – zostały zagregowane w jednej bazie, udostępnionej w ramach wyszukiwarki firm na portalu biznes.gov.pl. Aby więc uzyskać możliwie  pełny obraz  kontrahenta, nie trzeba już korzystać z systemów prowadzonych oddzielnie np. przez Ministerstwa Rozwoju i Technologii (CEiDG) oraz przez Ministerstwo Finansów – Krajową Administrację Skarbową  (wykaz podatników VAT), co było dość kłopotliwe dla firm. Ten stan zwiększał nie tylko czasochłonność pozyskiwania informacji, ale także  ryzyko błędów.

Informacje, o których była mowa wcześniej, mają dla przedsiębiorców bardzo duże znaczenie.  Wspomniany wykaz  podatników VAT (określany również mianem  „Białej listy  podatników VAT”) umożliwia  firmie  weryfikację podatkowego  statusu  jej  kontrahentów, zarówno obecnych, jak i  potencjalnych. Zawiera bowiem dane  pod kątem podmiotów: 

• zarejestrowanych jako podatnicy VAT,
• niezarejestrowanych oraz
• wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT.

Pozwala to ograniczyć ryzyko skutków  transakcji z nieuczciwymi kontrahentami (co może np. pozbawić podatnika prawa do odliczenia VAT), a także sankcji w przypadku wpłaty na rachunek bankowy  spoza  ww. listy.   Przypomnijmy, że  zapłata przez  przedsiębiorcę  kwoty powyżej 15.000 zł na numer konta,  które  nie figuruje w wykazie, grozi m.in. solidarną odpowiedzialnością  całym jego majątkiem za niezapłacony przez dostawcę lub usługodawcę VAT. Do tego dochodzi wyłączenie wydatków z kosztów uzyskania przychodów.

Ustawa nowelizująca weszła w życie 27 listopada 2025 r., tj.  po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (co nastąpiło 12 listopada 2025 r.).

Dzięki zmianom w przepisach, które weszły w życie 27 listopada 2025 r., przedsiębiorcom łatwiej będzie sprawdzić dane ich kontrahentów, w tym czy dany podmiot  został zarejestrowany w wykazie podatników VAT. Jest to wynikiem rozszerzenia  funkcjonalności portalu biznes.gov.pl, prowadzonego przez Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Nastąpiło to na mocy ustawy z  17 października 2025 r. o zmianie  ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy oraz ustawy o VAT.