Odliczenie VAT a parkowanie samochodu firmowego – co wynika z orzecznictwa NSA

Parkowanie firmowego samochodu w miejscu zamieszkania podatnika nie pozbawia prawa do odliczenia pełnego VAT od wydatków związanych z jego eksploatacją. Potencjalna możliwość uczynienia z samochodu osobowego innego użytku, aniżeli przewiduje to regulamin, nie może pozbawiać podatnika prawa do skorzystania z prawa do odliczenia w całości podatku naliczonego od wydatków na eksploatację, w przypadku wykorzystywania tego samochodu wyłącznie do celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tak stwierdził NSA w  wyroku z 3 października 2025 r. (sygn. akt I FSK 1618/22).

Podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług budowlanych (głównie instalacji elektrycznych) na terenie kraju, jak również na terenie Niemiec. Na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawca wykorzystuje samochód osobowy, który jest środkiem trwałym w firmie.

Samochód osobowy wykorzystywany jest wyłącznie do prowadzenia działalności. Samochód ten został zgłoszony przez formularz VAT-26 do urzędu skarbowego w ciągu 7 dniu od daty poniesienia pierwszego wydatku oraz prowadzona jest ewidencja przebiegu pojazdów do celów PIT i VAT. Wszystkie poniesione koszty związane z samochodem osobowym używanym do działalności podatnik rozlicza w całości w kosztach uzyskania przychodów. 

Przedmiotowy samochód jest parkowany/garażowany w miejscu zamieszkania, które stanowi zarazem siedzibę prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej oraz w miejscach, w których wykonuje swoje usługi w kraju i w Niemczech. Podatnik wprowadził regulamin, w którym został określony sposób używania tego samochodu wykluczający użycie go do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą oraz prowadzi ewidencję przebiegu pojazdu, której zapisy niejako nadzorują (potwierdzają) przestrzeganie zasad wynikających z przyjętego regulaminu.

W ocenie podatnika można odliczyć pełny VAT od wszystkich kosztów eksploatacyjnych samochodu (paliwo, naprawy, serwis, części samochodowe, przegląd, myjnia), bowiem ten samochód (zgodnie z art. 86a ust. 4 oraz ust. 12 ustawy o VAT) wykorzystywany jest tylko do działalności gospodarczej.

Organ podatkowy nie zgodził się ze stanowiskiem podatnika i stwierdził, że samo parkowanie pojazdu w miejscu zamieszkania, co do zasady, pozwala na potencjalne wykorzystanie samochodu do celów prywatnych. W żaden sposób nie zmienia tego wprowadzony regulamin, w którym został określony sposób używania analizowanego we wniosku samochodu, mający na celu wykluczenie użycia tego pojazdu do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Sprawa trafiła do WSA w Rzeszowie, który uchylił interpretację. Sąd I instancji podzielił stanowisko podatnika, wsparte licznym orzecznictwem sądów administracyjnych, że możliwość zastosowania art. 86a ustawy o VAT przewidującego możliwość pełnego odliczenia podatku naliczonego w związku z wydatkami eksploatacyjnymi pojazdu nie może być warunkowana istnieniem, czy nieistnieniem potencjalnej nawet, możliwości wykorzystania samochodu dla celów niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą podatnika.

Zasady logiki oraz doświadczenia życiowego nakazują przyjąć, że nawet najlepiej skonstruowany przez podatnika katalog zasad użytkowania jego pojazdu, które ma wykluczyć jego użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, nie jest w stanie temu zapobiec, gdyż w grę wchodzi tzw. „czynnik ludzki”, do czego odwołuje się notabene przywołane w skardze orzecznictwo sądów administracyjnych.

Rozpoznając sprawę, NSA  potwierdził stanowisko sądu I instancji, że sam fakt parkowania samochodu służbowego w miejscu zamieszkania podatnika nie przesądza o jego prywatnym wykorzystaniu. 

W ocenie sądu normę wynikającą z art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a i art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT należy rozumieć w ten sposób, że pojazd samochodowy jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, gdy:

• ustali on zasady korzystania z tego pojazdu,
• wprowadzi ewidencję przebiegu pojazdu, które łącznie, przy uwzględnieniu specyfiki działalności gospodarczej przez podatnika, z założenia, wykluczą jego użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Zdaniem Sądu skarżący we wniosku wskazał, że przyjęte przez niego procedury nie pozwalają na wykorzystanie przedmiotowego pojazdu służbowego dla celów prywatnych i organ, nie mając na to żadnych dowodów, zwłaszcza w ramach postępowania interpretacyjnego, nie mógł stwierdzić, że stan faktyczny w zakresie wykorzystania samochodu wyłącznie do celów związanych z działalnością gospodarczą jest inny niż to przedstawił skarżący.

Omawiany wyrok potwierdza przychylną dla podatników linię orzeczniczą – decydujące znaczenie w zakresie prawa do odliczenia VAT ma realny sposób wykorzystania pojazdu, a nie domniemana możliwość używania go do celów prywatnych.

Orzecznictwo NSA podkreśla, że organ nie może odmówić odliczenia VAT w oparciu o potencjalne, a nie rzeczywiste naruszenie zasad użytkowania pojazdu, co stanowi istotny punkt odniesienia dla interpretacji przepisów VAT dotyczących środków trwałych i ich eksploatacji.

Źródło: Wyrok NSA z 3 października 2025 r. (sygn. akt I FSK 1618/22).