wywłaszczenie nieruchomości

Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości pod drogę a problem odsetek

Pytanie: Gmina na prawach powiatu otrzymała od wojewody decyzję o odszkodowaniu od Skarbu Państwa z tytułu nabycia nieruchomości pod drogę. Jednostka budżetowa, odpowiedzialna za wypłatę, opóźniła się z przekazaniem środków na rzecz gminy. Czy w takiej sytuacji gmina powinna naliczyć własnej jednostce odsetki za zwłokę oraz jaki charakter – publicznoprawny czy cywilnoprawny – ma przedmiotowe odszkodowanie?
Korzyści 
  • Czy odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną kwalifikuje się jako należność publicznoprawna?
  • Dlaczego gmina nie może naliczać odsetek własnej jednostce budżetowej za nieterminowe rozliczenie środków?
  • Jakie znaczenie dla zdolności prawnej jednostek budżetowych ma orzecznictwo Sądu Najwyższego w kontekście reprezentowania interesów majątkowych JST?

VAT przy wywłaszczeniu nieruchomości – kiedy obowiązuje 23%, a kiedy możliwe jest zwolnienie?

Pytanie: 1)     W 2017 r. spółka jawna stała się właścicielem nieruchomości gruntowej (grunty rolne, wniesione aportem przez wspólników Spółki z majątku prywatnego o sposobie korzystania R). 2)     Następnie w 2018 r. spółka czyniła starania o przekształcenie tej nieruchomości w działkę budowlaną oraz o pozwolenie na budowę budynku gospodarczego - pozwoleń nie uzyskano ze względu na brak ostatecznego planu zagospodarowania. 3)     W roku 2022 uchwalony został plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod zabudowę usługową, pas zieleni izolacyjnej oraz w wyniku podziału działki - część pod budowę drogi ekspresowej. 4)     W listopadzie 2024 r. Wojewoda wydał stosowną decyzję na realizację tej inwestycji drogowej. 5)     W listopadzie 2025 r.- Spółka otrzymała decyzję o przyznaniu odszkodowania z tytułu przejęcia na rzecz skarbu Państwa prawa własności części nieruchomości gruntowej. 6)     Spółka jest płatnikiem podatku VAT - z chwilą otrzymania odszkodowania wystawi fakturę VAT za wywłaszczenie nieruchomości, które stanowi odpłatną dostawę towarów. Czy w tym przypadku może mieć zastosowanie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, czy - odwołując się do art. 2 pkt 33 ustawy o VAT - należy przyjąć stawkę podstawową 23%? Nadmieniamy, że nabycie działki przez spółkę nie podlegało opodatkowaniu VAT, a zatem nie wystąpił VAT naliczony, który mógłby podlegać odliczeniu. Natomiast sama nieruchomość stanowi majątek spółki, który w przyszłości ma być wykorzystany do realizacji celów gospodarczych, a przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej spółka nie ponosiła żadnych nakładów na modernizację przedmiotowej nieruchomości.
Korzyści 

Z tekstu dowiesz się:

  • czy odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości zawsze podlega VAT,
  • jakie znaczenie ma miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla opodatkowania gruntu,
  • kiedy można zastosować zwolnienie z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT,
  • jak interpretowane są grunty przeznaczone pod inwestycje drogowe i zabudowę usługową,
  • czy fakt, że przy nabyciu gruntu nie odliczono VAT, wpływa na późniejsze opodatkowanie,
  • w jakich przypadkach obowiązuje podstawowa stawka 23%.
  • 27 stycznia 2026 r.
  • VAT
Odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości na nowych zasadach

Odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości na nowych zasadach

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez Pełnomocnika Rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego

@ Wiedza i Praktyka Sp. z o.o. \\ Wszystkie prawa zastrzeżone.