staż pracy a działalność gospodarcza

Deregulacja i nowości w Kodeksie pracy

Deregulacja i nowości w Kodeksie pracy: przedsiębiorco, przygotuj się na zmiany 2026 – lista nowych obowiązków i uproszczeń

Dnia 12 września 2025 r. Sejm uchwalił wiele istotnych zmian w przepisach prawa pracy oraz ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, które bezpośrednio wpływają na codzienne funkcjonowanie przedsiębiorców i działów kadrowo-płacowych. Nowelizacje obejmują m.in. rozszerzenie katalogu okresów wliczanych do stażu pracy, uproszczenia związane z obowiązkami dokumentacyjnymi wobec ZUS, a także przyspieszenie procesów związanych z oceną zdolności kredytowej firm. W pakiecie deregulacyjnym znalazły się także przepisy dotyczące rozliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz zwiększenia roli pracowników w ustalaniu zasad funkcjonowania zakładowych funduszy świadczeń socjalnych. Sprawdź planowane zmiany w Kodeksie pracy. Dowiedz się, jak przygotować się do nowych obowiązków dokumentacyjnych oraz jakie korzyści wynikają z wprowadzonych uproszczeń.

Kluczowe zmiany w prawie, na które musi przygotować się przedsiębiorca

Wliczanie działalności i zleceń do stażu pracy

Od 1 stycznia 2026 r. do stażu pracy będą wliczane m.in. okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej oraz wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia lub agencyjnej. Oznacza to większy dostęp do uprawnień pracowniczych (np. urlop, nagrody jubileuszowe).

Koniec obowiązku archiwizacji papierowych zgłoszeń do ZUS

Przedsiębiorcy nie będą musieli przechowywać przez 5 lat papierowych wersji dokumentów zgłoszeniowych, jeśli zostały wysłane elektronicznie. To realna redukcja biurokracji.

Uproszczony dostęp do danych z konta płatnika w ZUS

Instytucje finansowe i banki – za zgodą przedsiębiorcy – uzyskają uproszczony, cyfrowy dostęp do danych zgromadzonych w ZUS. Przyspieszy to ocenę zdolności kredytowej oraz weryfikację rzetelności kontrahentów.

Ekwiwalent za urlop powiązany z wypłatą wynagrodzenia

Nowelizacja Kodeksu pracy przewiduje, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop będzie wypłacany zgodnie z terminem wypłaty wynagrodzenia. To ujednolicenie korzystne dla rozliczeń kadrowo-płacowych.

Z punktu widzenia przedsiębiorcy zmiany te niosą zarówno nowe obowiązki – jak konieczność pozyskania zaświadczeń z ZUS celem uzupełnienia stażu pracy pracowników – jak i wiele uproszczeń, w tym likwidację obowiązku archiwizacji papierowych zgłoszeń ubezpieczeniowych czy automatyzację udostępniania danych z konta płatnika składek.

Nowe przepisy realizują postulaty środowiska biznesowego dotyczące ograniczenia zbędnych obciążeń administracyjnych oraz zwiększenia transparentności w relacjach z instytucjami finansowymi. Dla wielu firm oznacza to konieczność wcześniejszego przygotowania systemów kadrowych i finansowych na zmiany, które zaczną obowiązywać już od stycznia 2026 roku lub – w przypadku ZUS – po upływie wskazanych terminów vacatio legis.

Korzyści 

Z komentarza eksperta Portalu FK dowiesz się:

  • Czy prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej będzie wliczane do stażu pracy – jakie formy aktywności zawodowej zostaną uznane za okres zatrudnienia w świetle nowych przepisów
  • Jakie dokumenty należy złożyć do ZUS, aby potwierdzić dodatkowe okresy zatrudnienia – kto składa wniosek, w jakiej formie i w jakim terminie
  • Czy wszystkie okresy pracy wykonywane równolegle będą wliczane do stażu pracy – jak ZUS będzie traktować zbiegi tytułów do ubezpieczeń
  • Jakie zmiany dotyczą obowiązku przechowywania papierowej dokumentacji zgłoszeniowej do ZUS
  • Czy cyfrowy dostęp do danych z konta płatnika składek w ZUS będzie możliwy bez zgody przedsiębiorcy – jakie warunki muszą być spełnione i kto może uzyskać dane
  • Jakie dane z konta płatnika będą udostępniane bankom i instytucjom finansowym
  • Czy zmiany w dostępie do danych ZUS usprawnią ocenę zdolności kredytowej i wiarygodności kontrahentów
  • Kiedy i w jakim trybie wejdą w życie zmiany w dostępie do danych płatnika w ZUS
  • Jakie nowe zasady dotyczą rozliczania ekwiwalentu za urlop przy rozwiązaniu umowy o pracę