organizacja pozarządowa

Istotną kwestią jest możliwość występowania – pod pewnymi warunkami – organizacji pozarządowej w procesie sądowym, na rzecz osoby fizycznej. W tym celu wymagana jest pisemna zgoda tej osoby. Organizacja pozarządowa może wystąpić na rzecz osoby fizycznej, wytaczając na jej rzecz powództwo bądź przystępując do niej w toczącym się już postępowaniu. Osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą może korzystać jedynie z pomocy organizacji pozarządowej, której jest członkiem, i tylko w postępowaniu toczącym się przeciwko innemu przedsiębiorcy o roszczenie wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej.

Stowarzyszenie jest podstawowym typem organizacji pozarządowej, którego podstawowym celem statutowym jest zwykle prowadzenie działalności pożytku publicznego. W takiej formie działa wiele organizacji, których zasady funkcjonowania, uzależnione od ich specyfiki, regulują odrębne przepisy.

Pracownicy organizacji pozarządowych oraz wolontariusze realizujący projekty tych organizacji często wyjeżdżają poza stałe miejsce pracy. W przypadku pracowników takie wyjazdy można określać jako podróże służbowe, natomiast w przypadku osób niebędących pracownikami są po prostu podróżami. Ważny jest ich związek z prowadzoną przez organizację non profit działalnością. Aby prawidłowo rozliczyć koszty takich podróży, należy uwzględnić regulacje prawa pracy i przepisy w zakresie podatku dochodowego. 

Zawieszenie prowadzenia działalności przez organizację pozarządową zwalnia ją z odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy. Organizacja pozarządowa nie musi w tym przypadku składać deklaracji VAT. Jeżeli jednak organizacja formalnie nie zawiesiła działalności gospodarczej, będzie musiała wywiązać się z tego obowiązku.

Rachunek przepływów pieniężnych powinny, ale nie mają takiego obowiązku przygotować organizacje pozarządowe zaliczane do tzw. jednostek mikro. Może on pomóc w zarządzaniu płynnością organizacji pozarządowej, ponieważ pozwala na ocenę zdolności do uzyskiwania przepływów w działalności operacyjnej fundacji i stowarzyszenia.

Należy pamiętać, że w sprawozdaniach finansowych organizacja powinna prezentować również należności krótko i długoterminowe. Powinno się je pokazać w podziale na: od jednostek powiązanych i od pozostałych jednostek.

Realizując projekty unijne, organizacja pozarządowa powinna przechowywać wszelkie dokumenty związane z danym projektem przez okres trwania jego realizacji, a także po jego zakończeniu. Obowiązek ten dotyczy m.in. dokumentacji projektowej, jak też finansowo-księgowej oraz merytorycznej.

Większość organizacji non profit nie prowadzi działalności gospodarczej. Za 2014 rok będą one mogły sporządzić sprawozdanie finansowe z uwzględnieniem uproszczeń przewidzianych dla jednostek mikro, jeśli organy zatwierdzające ich sprawozdania podejmą taką decyzję.

Poza firmami prywatnymi i podmiotami publicznymi, również organizacje pozarządowe zatrudniające pracowników mogą zostać skontrolowane przez Państwową Inspekcję Pracy. Postępowanie kontrolne ma na celu sprawdzenie przestrzegania prawa pracy, w tym BHP, oraz legalności zatrudnienia. Nieprzestrzeganie przepisów może narazić organizację na wysokie kary finansowe. Dowiedz się więcej na ten temat.