Exit tax 2027 – zapłata podatku znów przesunięta przez Ministerstwo Finansów

Podatek od niezrealizowanych zysków (nazywany również podatkiem od wyjścia, z ang.  EXIT TAX) został wprowadzony do polskiego porządku prawnego 1 stycznia 2019 r. Stanowiło to implementację przepisów unijnych, tj.  Dyrektywy Rady (UE) 2016/1164 z 12 lipca 2016 r. ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego  (Dz. U. UE L 193 z 19.7.2016 str. 1). Polega on na opodatkowaniu jeszcze niezrealizowanych zysków kapitałowych, w wyniku przeniesienia przez podatnika aktywów przedsiębiorstwa, stałego zakładu bądź rezydencji podatkowej do innego państwa. W Polsce danina ta dotyczy transferów, których łączna wartość przewyższa 4.000.000 zł. Stawki podatku wynoszą 19% i 3%.

Obowiązkiem podatników jest składanie  urzędom skarbowym deklaracji  o wysokości dochodu z niezrealizowanych zysków (PIT-NZ) – do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym łączna wartość rynkowa przenoszonych składników majątku przekroczyła kwotę 4.000.000 zł. W tym samum terminie muszą  oni wpłacić podatek należny. Jeżeli po miesiącu, w którym łączna wartość rynkowa przenoszonych składników majątku przekroczyła ww. limit, przenoszone są kolejne składniki majątku - występuje powinność złożenia deklaracji  do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przenoszone są składniki. Konsekwentnie w tym terminie trzeba też  wpłacić podatek należny (art. 30da ust. 14 ustawy PIT).

W praktyce terminy zapłaty exit tax były wielokrotnie przedłużane – ostatni raz rozporządzeniem Ministra Finansów z 2 sierpnia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1611). Na jego podstawie  podatnicy uzyskali czas na zapłatę podatku należnego od dochodów z niezrealizowanych zysków:

• wynikających z miesięcznych deklaracji składanych za okresy rozliczeniowe od 1 stycznia 2019 r. do 30 listopada 2025 r. – do 31 grudnia 2025 r.,
• od składników majątku, które zostaną utracone przed 1 grudnia 2025 r. – do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata przez podatnika w całości lub części tego składnika majątku.

Ze wspomnianego na wstępie projektu wynika, że resort finansów planuje po raz kolejny odroczyć  terminy do wpłaty podatku należnego od dochodów z niezrealizowanych zysków – o 2 lata. Byłby to już czwarte takie odroczenie (wcześniej terminy te były odraczane przez Ministra Finansów w latach 2019, 2021 i 2023). Zmiana dotyczy przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 27 czerwca 2019 r.  (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 260).

Rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Jak wyjaśniono w uzasadnieniu projektu, zaproponowane rozwiązanie pozwoli podatnikom lepiej przygotować się do wypełnienia ich obowiązków ustawowych. Więcej światła na tę kwestię rzucają wyjaśnienia Ministerstwa Finansów udzielone w związku z interpelacją poselską nr 10193.

W piśmie z 3 lipca 2025 r. (nr DD11.054.4.2025) będącym oficjalną odpowiedzią na to wystąpienie, MF przekazało, że z uwagi na wnioski wypływające z analizy orzecznictwa (ETS i TSUE), od czasu wprowadzenia tego podatku, czyli od 1 stycznia 2019 r., termin do wpłaty przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych podatku exit tax jest przedłużony rozporządzeniami Ministra Finansów.

Wskazawszy, że jest to zbieżne z orzecznictwem TSUE, poinformowano, że pozwala to na analizę funkcjonowania tego podatku oraz wypracowanie koncepcji ewentualnych zmian w ustawie PIT w tym zakresie.

Co prawda we wspomnianej odpowiedzi nie sformułowano tego wprost, ale polskie regulacje dotyczące exit tax od osób fizycznych, od samego początku ich obowiązywania (czyli od początku 2019 roku) budzą wątpliwości co do ich zgodności z prawem unijnym. Chodzi zwłaszcza o mechanizm tzw. natychmiastowego poboru podatku. Znajduje to odzwierciedlenie zarówno w  orzecznictwie krajowym, jak i TSUE (np. wyrok z 26 lutego 2019 r. sygn. C-581/17). Obecnie oczekiwane jest wydanie kolejnego wyroku w tej kwestii, w związku ze skierowaniem do TSUE pytania prejudycjalnego przez WSA w Warszawie (w sprawie III SA/Wa 566/25).

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt rozporządzenia, które odracza termin zapłaty podatku od niezrealizowanych zysków (exit tax) o kolejne 2 lata – do 31 grudnia 2027 roku. Dzięki temu podatnicy  będą mogli lepiej przygotować się do wypełnienia ich obowiązków ustawowych.

Źródło:

• projekt (z 30 lipca 2025 r.) rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedłużenia terminu do wpłaty przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych podatku należnego od dochodów z niezrealizowanych zysków.