Case study: analiza inwestycji rzeczowych na podstawie techniki dyskontowej

Dodano: 11 sierpnia 2016
segregator z dokumentami

Dobór metod oceny inwestycji jest równie ważny jak sama analiza. Powinien on uwzględniać charakter firmy oraz oczekiwania dotyczące projektu. Wskaźniki służące ocenie należy dobrać w ten sposób, aby zminimalizować ryzyko błędnej decyzji. W tym artykule, przedstawiamy przykłady analizy inwestycji rzeczowych opartych na technice dyskontowej.

Metodologia NPV

Przepływy pieniężne (zarówno dodatnie jak i ujemne) dyskontujesz na dzień ponoszenia nakładów inwestycyjnych i następnie je sumujesz. W ten sposób uzyskujesz efekt inwestycji wyrażony w bieżącej wartości pieniądza. Do realizacji powinieneś akceptować tylko te projekty, które generują dodatni efekt.

gdzie:

NPV – wartość bieżąca netto,

CFi – przepływy pieniężne w roku i (i=0 – pierwszy rok inwestycji, rok ponoszenia nakładów inwestycyjnych, zwykle charakteryzuje się ujemnymi przepływami),

i=0,1,…n – kolejne lata realizacji inwestycji,

r – stopa dyskontowa – zwykle średni ważony koszt kapitału.

Zaletą metody NPV jest uwzględnienie struktury finansowania w ocenie inwestycji. Struktura finansowania decyduje bowiem o koszcie kapitału czyli stopie dyskontowej, która z kolei istotnie wpływa na ocenę opłacalności inwestycji.

PRZYKŁAD

Analizujesz inwestycję wymagającą nakładów na poziomie 10.000 tys. zł.

Strumień przepływów pieniężnych generowany przez inwestycję (w tys. zł)

Rok

0

1

2

3

4

5

Przepływy pieniężne

–10.000

4.000

3.500

1.500

1.000

2.000

Inwestycja ma być sfinansowana w 50% kapitałem własnym i w 50% kapitałem obcym. Koszt kapitału własnego oszacowano na 10%, a kapitału obcego na 6,48% (kredyt oprocentowany 8% pomniejszony o tarczę podatkową 0,19 x 8%).

Średni ważony koszt kapitału (stopa dyskontowa) wyniesie zatem 8,24% (10% x 0,5 + 6,5% x 0,5).

Wobec tego zdyskontowane przepływy pieniężne (w tys. zł) będą wyglądały następująco:

Rok

0

1

2

3

4

5

Czynnik dyskontujący

1,0000

0,9239

0,8535

0,7886

0,7285

0,6731

Zdyskontowane przepływy

–10.000

3.696

2.987

1.183

729

1.346

NPV (suma zdyskontowanych przepływów pieniężnych) dla tego projektu wynosi –59 tys. zł.
Możesz zatem ocenić, że projekt nie jest opłacalny.

Jednak zauważ, że jeżeli projekt byłby finansowany w 60% kapitałem obcym, to średni ważony koszt kapitału wyniesie 7,89%, a suma zdyskontowanych przepływów 15 tys. zł
i projekt z nieopłacalnego staje się opłacalny!

Rok

0

1

2

3

4

5

Czynnik dyskontujący

1,0000

0,9269

0,8591

0,7963

0,7380

0,6841

Zdyskontowane przepływy

–10.000

3.708

3.007

1.194

738

1.368

Jak możesz się przekonać na tym przykładzie, nie zawsze projekt o ujemnej NPV powinieneś odrzucać, czasem warto zastanowić się nad zmianą struktury finansowania! Oczywiście, o ile jest to możliwe, np. spółka posiada zdolność kredytową i możliwość pozyskania odpowiedniego finansowania.

Jeśli będziesz stosował NPV w przedstawionej formie, trudno będzie porównać Ci projekty o różnej wielkości nakładów. Ryzyko jest bowiem „reprezentowane” jedynie przez koszt kapitału, podczas gdy w większości przypadków większe projekty są bardziej ryzykowne niż projekty małe.

Jednak masz gotowe rozwiązanie tego problemu – wystarczy wykorzystać indeks rentowności – miarę uwzględniającą właśnie wielkość projektu.

Indeks rentowności

Indeks rentowności może pozwolić Ci porównywać projekty o różnej wielkości nakładów. Miara ta pokazuje relację zdyskontowanych dodatnich przepływów z projektu do zdyskontowanych nakładów inwestycyjnych.

gdzie:

PI – indeks rentowności,

CFi – dodatnie przepływy pieniężne,

i=0,1,…n – kolejne lata realizacji inwestycji, w których realizowane są przepływy dodatnie,

CFj – ujemne przepływy pieniężne,

j=0,1,…m – kolejne lata realizacji inwestycji, w których realizowane są przepływy ujemne,

r – stopa dyskontowa (koszt kapitału).

PRZYKŁAD

Analizujesz dwa projekty, których prognoza przepływów jest następująca:

Rok

0

1

2

3

4

5

Projekt A

Przepływy pieniężne ujemne

–10.000

         

Przepływy pieniężne dodatnie

 

4.000

3.500

1.500

1.000

2.000

Projekt B

Przepływy pieniężne ujemne

–20.000

         

Przepływy pieniężne dodatnie

 

8.274

10.530

1.500

1.000

2.000

Koszt kapitału w przypadku obu projektów wynosi 7,89%. Mając to na względzie, zdyskontowane przepływy pieniężne wyniosą:

Rok

0

1

2

3

4

5

Suma

Czynnik dyskontujący

1,0000

0,9269

0,8591

0,7963

0,7381

0,6841

Projekt A

Zdyskontowane przepływy (–)

–10.000

0

0

0

0

0

–10.000

Zdyskontowane przepływy (+)

0

3.708

3.007

1.194

738

1.368

10.015

Zdyskontowane przepływy

–10.000

3.708

3.007

1.194

738

1.368

15

Projekt B

Zdyskontowane przepływy (–)

–20.000

0

0

0

0

0

–20.000

Zdyskontowane przepływy (+)

0

7.669

9.046

1.194

738

1.368

20.015

Zdyskontowane przepływy

–20.000

7.669

9.046

1.194

738

1.368

15

Zauważ, że pomimo, iż projekty różnią się wielkością nakładów, to w obu przypadkach NPV (suma zdyskontowanych przepływów) wynosi 15 tys. zł. Indeks rentowności pozwala Ci je porównać.

W analizowanym przykładzie indeks rentowności projektu A jest nieznacznie wyższy
(10.015 : 10.000 = 1,002) niż projektu B (20.015 : 20.000 = 1,001).

Dzięki indeksowi rentowności możesz także porównywać projekty, które różnią się momentem ponoszenia nakładów.

PRZYKŁAD

Załóżmy, że analizujesz dwa projekty, których prognoza przepływów jest następująca:

Rok

0

1

2

3

4

5

Projekt A

Przepływy pieniężne ujemne

–10.000

         

Przepływy pieniężne dodatnie

 

4.000

3.500

1.500

1.000

2.000

Przepływy dla projektu A

– 10.000

4.000

3.500

1.500

1.000

2.000

Projekt B

Przepływy pieniężne ujemne

–10.000

–5.500

–2.050

     

Przepływy pieniężne dodatnie

 

9.500

5.550

1.500

1.000

2.000

Przepływy dla projektu B

– 10.000

4.000

3.500

1.500

1.000

2.000

Zauważ, że z punktu widzenia NPV są to takie same projekty – generują jednakowy strumień przepływów. Jednak jeśli zastosujesz indeks rentowności, możesz wybrać spośród nich projekt bardziej opłacalny. Wiesz, że koszt kapitału w przypadku obu projektów wynosi 7,89%.

Wobec powyższego zdyskontowane przepływy pieniężne wyniosą:

Rok

0

1

2

3

4

5

Suma

Czynnik dyskontujący

1,0000

0,9269

0,8591

0,7963

0,7381

0,6841

Projekt A

Zdyskontowane przepływy (–)

–10.000

0

0

0

0

0

–10.000

Zdyskontowane przepływy (+)

0

3.708

3.007

1.194

738

1.368

10.015

Zdyskontowane przepływy A

–10.000

3.708

3.007

1.194

738

1.368

15

Projekt B

Zdyskontowane przepływy (–)

–10.000

–5.098

–1.761

0

0

0

–16.859

Zdyskontowane przepływy (+)

0

8.806

4.768

1.194

738

1.368

16.874

Zdyskontowane przepływy B

–10.000

3.708

3.007

1.194

738

1.368

15

Indeks rentowności projektu A wynosi 1,002 a projektu B 1,001.

Warto zaznaczyć, że – tak jak w tym ostatnim przykładzie – obliczone różnice nie są istotne, jednak przy dużych projektach, obliczony przez Ciebie indeks rentowności może znacząco wpłynąć na wybór projektu.

Wewnętrzna stopa zwrotu

Wewnętrzna stopa zwrotu oparta jest na podobnych założeniach jak NPV. Tu także punktem wyjścia są przepływy pieniężne generowane przez projekt. Stosując tę metodę, obliczasz jednak nie wartość bieżącą, ale stopę dyskontową, dla której wartość bieżąca jest równa 0.

gdzie:

IRR – wewnętrzna stopa zwrotu,

CFi – przepływy pieniężne w roku i (i=0 – pierwszy rok inwestycji, rok ponoszenia nakładów inwestycyjnych, zwykle charakteryzuje się ujemnymi przepływami),

n – ostatni rok realizacji inwestycji.

IRR wyraża względną rentowność projektu. Wyrażenie efektywności poprzez stopę zwrotu, który projekt generuje, ułatwia porównanie go z innymi projektami, a także alternatywnymi inwestycjami (np. w papiery wartościowe, fundusze inwestycyjne czy lokaty). Uzyskiwany wynik możesz także bezpośrednio porównać z oczekiwaną przez inwestorów stopą zwrotu. IRR możesz także stosować do porównywania projektów o różnych nakładach.

Wadą tej metody są skomplikowane obliczenia. Jednak na szczęście obecnie stosunkowo łatwo jest wykonać tę metodę przy pomocy komputera (np. w programie Excell) lub kalkulatora finansowego.

Ponadto IRR zakłada, że w całym okresie realizacji projektu nakłady są reinwestowane po tej samej stopie zwrotu, podczas gdy w przypadku NPV możesz zastosować zmienną stopę dyskontową i w ten sposób uwzględnić zmienność struktury kapitału.

Ograniczeniem w stosowaniu wewnętrznej stopy zwrotu jest również możliwość stosowania jej jedynie dla strumieni „standardowych”, w których na początku są przepływy ujemne,
a następnie dodatnie. NPV natomiast możesz zaś liczyć dla każdego strumienia przepływów.

PRZYKŁAD

Liczysz IRR dla analizowanego wcześniej metodą NPV przykładu, w którym NPV obliczone przy stopie dyskontowej 8,24% wyszło ujemne (– 59 tys. zł).

Rok

0

1

2

3

4

5

Razem

Przepływy pieniężne

–10.000

4.000

3.500

1.500

1.000

2.000

 

Czynnik dyskontujący

1,0000

0,9239

0,8535

0,7886

0,7285

0,6731

 

Zdyskontowane przepływy

–10.000

3.696

2.987

1.183

729

1.346

59

W tym przypadku IRR, czyli wartość stopy dyskontowej, dla której suma zdyskontowanych przepływów wyniesie 0, jest równa 7,96%.

Jeżeli koszt kapitału będzie niższy niż 7,96%, to projekt będzie opłacalny (potwierdza to dodatni wynik NPV dla kosztu kapitału równego 7,89%).

Pamiętaj, że każda metoda analizy inwestycji rzeczowych ma swoje wady i zalety, dlatego dla lepszej oceny projektu warto zastosować kilka metod równocześnie. Różne metody pokazują różne aspekty ryzyka i różne „oblicza” projektu.

Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Przetestuj Portal FK przez 24 godziny za DARMO - otrzymasz dostęp do wszystkich treści Przetestuj Portal FK »

x
wiper-pixel