Jeśli w firmie korzystasz z umów cywilnoprawnych lub współpracy B2B, warto już teraz sprawdzić, czy sposób zatrudniania jest zgodny z przepisami prawa pracy. Parlament przyjął ustawę, która znacząco wzmacnia uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy – inspektor będzie mógł wydać decyzję o przekształceniu umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę, a kontrole mają być szybsze i bardziej skuteczne. Nowe przepisy mogą bezpośrednio wpłynąć na obowiązki pracodawcy oraz rozliczenia kadrowo-płacowe prowadzone przez księgową.
Dnia 17 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz projekt zmian w Kodeksie pracy dotyczący mobbingu. Jako księgowa wiesz, że każda zmiana w uprawnieniach PIP może bezpośrednio przełożyć się na rozliczenia umów, dokumentację kadrową i ryzyko finansowe firmy. W praktyce nowe przepisy o mobbingu oznaczają dla Ciebie konieczność dopilnowania, aby w firmie istniały jasne procedury zgłaszania i dokumentowania takich przypadków – brak reakcji może generować poważne koszty odszkodowawcze. Sprawdź szczegóły.
Nowe uprawnienia PIP i rewolucję w przepisach o mobbingu – jak przygotować się do zmian już teraz
1. Zweryfikuj umowy cywilnoprawne pod kątem ryzyka „przekwalifikowania”
Sprawdź, czy sposób wykonywania zleceń i kontraktów B2B nie spełnia cech stosunku pracy (kierownictwo, miejsce i czas pracy, stałe wynagrodzenie). W razie decyzji PIP konieczne mogą być korekty list płac, zgłoszeń ZUS i dopłata zaległych składek z odsetkami.
2. Przygotuj się na szybsze i skuteczniejsze kontrole – także zdalne
Uporządkuj dokumentację kadrowo-płacową (umowy, aneksy, ewidencję czasu pracy, raporty ZUS), ponieważ PIP będzie mogła prowadzić kontrole online i wymieniać dane z ZUS oraz KAS. Spójność danych między instytucjami stanie się kluczowa.
3. Oszacuj ryzyko finansowe wyższych kar i zadośćuczynień
Podwojenie grzywien za naruszenia praw pracowniczych oraz minimalne zadośćuczynienie za mobbing na poziomie sześciokrotności płacy minimalnej realnie zwiększają potencjalne koszty dla firmy. Warto rozważyć analizę ryzyk i ewentualne rezerwy finansowe.
4. Sprawdź i zaktualizuj procedury antymobbingowe
Upewnij się, że w firmie funkcjonują jasne procedury zgłaszania i dokumentowania przypadków mobbingu oraz że są one realnie stosowane. Brak reakcji lub niewłaściwe udokumentowanie zgłoszenia może przełożyć się na wysokie roszczenia.
5. Zaplanuj działania wyprzedzające przed wejściem przepisów w życie
Zmiany dotyczące mobbingu mają wejść w życie po 21 dniach od ogłoszenia ustawy, a nowelizacja ustawy o PIP – po 3 miesiącach. To dobry moment na wewnętrzny audyt umów, szkolenie kadry kierowniczej i uporządkowanie procesów kadrowo-płacowych, zanim pojawi się kontrola.
Z artykułu dowiesz się:
Premier Donald Tusk wstrzymał prace nad nowelizacją ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), mimo że wcześniej projekt zyskał akceptację Stałego Komitetu Rady Ministrów. Dokument został odesłany do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w celu wprowadzenia zasadniczych poprawek. Powodem było zakwestionowanie mechanizmu, który przewidywał możliwość narzucania przez inspektorów przymusowej umowy o pracę.
W dniu 19 sierpnia 2025 roku opublikowano założenia do projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. Zmiany zostały przygotowane przez Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej. Nowe przepisy przewidują między innymi wprowadzenie skuteczniejszego mechanizmu przeciwdziałania nieuprawnionemu zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnoprawnymi. PIP otrzyma kompetencje do stwierdzania istnienia stosunku pracy, w sytuacji, kiedy zawarto umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy powinna być zawarta umowa o pracę. Sprawdź, jak PIP będzie przeciwdziałać nieuprawnionemu zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnoprawnymi.
Z komentarza eksperta Portalu FK dowiesz się:
@ Wiedza i Praktyka Sp. z o.o. \\ Wszystkie prawa zastrzeżone.
/WiedzaiPraktyka
/wip
/WiedzaiPraktyka
/wip