Jednostki samorządu terytorialnego prowadzące placówki oświatowe mają obowiązek zatrudniać nauczycieli na zasadach określonych w Karcie Nauczyciela. Takie stanowisko zajął Trybunał Konstytucyjny w wyroku wydanym 9 czerwca 2010 r.
1. Zadania gminy- wynagradzanie nauczycieli
Do zadań oświatowych gminy należy m.in.wynagradzanie nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych prowadzonych przez gminę. Zasady wynagradzania nauczycieli zostały określone w ustawie z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (dalej: KN). Przepisy te inaczej niż uregulowane w Kodeksie pracy regulują kwestie związane z zatrudnianiem, wynagradzaniem oraz uprawnieniami pracowniczymi nauczycieli. Nauczyciele zatrudnieni na podstawie KN mają szczególne uprawnienia, np. prawo urlopu dla poratowania zdrowia, dodatku za wysługę lat oraz prawo nagrody jubileuszowej.
Gmina Stoszowice złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego, w którym argumentowała, że takie zobowiązanie gminy do stosowania przepisów KN w zakresie zatrudniania i wynagradzania nauczycieli jest niezgodne z Konstytucją RP. Wnioskodawca twierdził, że stosowanie tych przepisów wiąże się często z wyższymi kosztami usług oświatowych ponoszonych przez podmioty prowadzące placówki.
Przepisy uregulowane w KN zmuszają gminy do prowadzenia placówek wbrew zasadom gospodarności, ale z uwzględnieniem interesów ekonomicznych nauczycieli. Przepisy ponadto - zdaniem wnioskodawcy - wprowadzają dyskryminacyjne uprzywilejowanie pracowników oświatowych.
W związku z tym naruszeniu ulegają interesy majątkowe gminy, zobowiązanej do gwarantowania dyskryminujących przywilejów finansowych.
2. Trybunał rozpatrzył wniosek gminy Stoszowice
9 czerwca 2010 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Rady Gminy Stoszowice dotyczący zasad zatrudniania nauczycieli i nie zgodził się z argumentami gminy.
Trybunał Konstytucyjny uznał, że zobowiązanie gminy do stosowania przepisów KN w zakresie wynagradzania nauczycieli zatrudnionych w publicznych placówkach oświatowych nie narusza Konstytucji.
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 1 pkt 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela w związku z art. 5 ust. 5 i art. 5a ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty:
- jest zgodny z art. 16 ust. 2 i art. 166 ust. 1 Konstytucji,
- nie jest niezgodny z art. 32 w związku z art. 167 ust. 1 Konstytucji.
(wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 czerwca 2010 r., K 29/07).
- jest zgodny z art. 16 ust. 2 i art. 166 ust. 1 Konstytucji,
- nie jest niezgodny z art. 32 w związku z art. 167 ust. 1 Konstytucji.
(wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 czerwca 2010 r., K 29/07).
Trybunał Konstytucyjny uznał, że „porównywanie sytuacji prawnej gmin oraz osób fizycznych i prawnych zakładających i prowadzących placówki oświatowe jest niemożliwe, gdyż nie są to podmioty podobne w rozumieniu art. 32 konstytucji. Zakwestionowana regulacja nie jest zatem niezgodna z art. 32 Konstytucji.”
Jak zauważył Trybunał „w analizowanej sprawie obowiązek stosowania KN do wynagradzania nauczycieli wynika z przepisów rangi ustawowej. Nie jest ograniczeniem samodzielności gminy, lecz dopuszczalną na gruncie art. 16 ust. 2 Konstytucji konkretyzacją zadania gminy, uzasadnioną nadrzędnym celem, jakim jest zapewnienie powszechności oświaty publicznej, niemożliwe bez oparcia jej na jednolitych zasadach, w tym także w zakresie wynagradzania nauczycieli. W związku z tym zaskarżone przepisy są zgodne z art. 16 ust. 2 Konstytucji.”
Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
