Na jednym z ostatnich posiedzeń Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne dotyczące zasad ustalania wynagrodzenia skazanego zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy. Trybunał Konstytucyjny uznał, że zasady ustalania wynagrodzenia skazanego zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy są niezgodne z Konstytucją RP. Dowiedz się więcej na ten temat.
Zasady ustalania wynagrodzenia skazanego zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy są niezgodne z konstytucją!
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 123 § 2 zd. pierwsze ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. nr 90, poz. 557 z późn. zm., dalej kkw) w zakresie, w jakim zawiera słowo "połowy", jest niezgodny z art. 32 oraz z art. 65 ust. 4 w związku z art. 2 Konstytucji (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 lutego 2010 r., sygn. akt P 20/09).
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 123 § 2 zd. pierwsze ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. nr 90, poz. 557 z późn. zm., dalej kkw) w zakresie, w jakim zawiera słowo "połowy", jest niezgodny z art. 32 oraz z art. 65 ust. 4 w związku z art. 2 Konstytucji (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 lutego 2010 r., sygn. akt P 20/09).
1. Prace, przy których wykonywaniu może być zatrudniony skazany
Obecnie można zatrudnić odpłatnie skazanych:
- przy pracach porządkowych oraz pomocniczych na rzecz jednostek organizacyjnych Służby Więziennej,
- w przywięziennych zakładach pracy,
- u innych zewnętrznych przedsiębiorców, w tym również w ramach umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub umowy o pracę nakładczą.
2. Jakie wynagrodzenie przysługuje skazanemu za pracę?
Z wyjątkiem prac wymienionych w art.123a kkw praca skazanego jest odpłatna.
Zasady wynagradzania za pracę ustala się w porozumieniu zawieranym przez dyrektora zakładu karnego lub w umowie zawieranej przez skazanego. Przy skierowaniu skazanego do prac administracyjno-porządkowych na terenie zakładu karnego, wynagrodzenie za pracę ustala dyrektor tego zakładu.
Zgodnie z art. 123 § 2 kkw wynagrodzenie przysługujące skazanemu zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy ustala się w sposób zapewniający osiągnięcie, co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia określonego na podstawie odrębnych przepisów, przy przepracowaniu pełnego miesięcznego wymiaru czasu pracy lub wykonaniu pełnej miesięcznej normy pracy.
| W wypadku przepracowania niepełnej miesięcznej normy czasu pracy lub niewykonania pełnej miesięcznej normy pracy wynagrodzenie wypłaca się proporcjonalnie do ilości czasu pracy lub wykonanej normy pracy. W razie zatrudnienia skazanego w niepełnym wymiarze czasu pracy najniższe wynagrodzenie ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin zatrudnienia, biorąc za podstawę połowę minimalnego wynagrodzenia. |
Inne zdanie na temat wynagradzania skazanych zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy zajął Trybunał Konstytucyjny, który uznał, że wynagrodzenie dla skazanego zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy powinno być ustalane w taki sposób, aby skazany za wykonaną pracę uzyskał, co najmniej minimalne wynagrodzenie.
3. Wynagrodzenie dla skazanego, co najmniej minimalne
Jak podkreślił Trybunał, ustawodawca ma pełną swobodę w zakresie ustalania poziomu minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jednak to wynagrodzenie nie może być określone w sposób dowolny (na niskim poziomie). Ponadto musi zapewniać zatrudnionym możliwość zaspokojenia ich podstawowych potrzeb.
Inaczej instytucja minimalnego wynagrodzenia będzie pozbawiona sensu.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził ponadto, że „ustanowione różnicowanie poziomu minimalnego wynagrodzenia w oparciu o kryterium statusu osoby pozbawionej wolności ma charakter arbitralny i narusza konstytucyjne zasady kształtowania minimalnego wynagrodzenia”.
W związku z tym, że zaskarżony przepis jest niekonstytucyjny w zakresie, w jakim zawiera słowo "połowy" utraci moc obowiązującą tylko w tym zakresie.
Po wejściu w życie wyroku Trybunału wynagrodzenie przysługujące skazanemu zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy powinno być ustalane w sposób zapewniający osiągnięcie, co najmniej minimalnego wynagrodzenia.
Podstawa prawna: - art. 123 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. nr 90, poz. 557, ze zm.),
- § 2, § 5 - § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad zatrudniania skazanych (Dz.U. z 2004 r. nr 27, poz. 242),
- wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 lutego 2010 r. (sygn. akt P 20/09).
- § 2, § 5 - § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad zatrudniania skazanych (Dz.U. z 2004 r. nr 27, poz. 242),
- wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 lutego 2010 r. (sygn. akt P 20/09).
