Uproszczone sprawozdanie finansowe

Wg znowelizowanej ustawy o rachunkowości małe i mikro jednostki, to takie, które nie przekroczyły przez dwa ostatnie lata określonej wartości posiadanych aktywów i przychodów oraz wielkości zatrudnienia. Mogą one sporządzić sprawozdanie finansowe w formie uproszczonej. Tak jak przed nowelizacją ustawy o rachunkowości o korzystaniu z uproszczeń zawartych w załączniku nr 4 lub 5 decyduje organ uprawniony do zatwierdzania sprawozdań finansowych. Nie dotyczy to kwestii rachunku przepływów pieniężnych i zestawienia zmian w kapitale własnym.

Zmiany wprowadzone nowelizacją ustawy o rachunkowości

Nowelizacja ustawy o rachunkowości z 6 grudnia 2024 r. (ustawa o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1863 ze zm.) zmieniła definicję mikro i małych jednostek, ale nie wpłynęło to na zasady sporządzania sprawozdań uproszczonych przez te jednostki, które spełnią ustawowe kryteria.

Przede wszystkim jednak w wyniku nowelizacji małe i mikro jednostki będące przedsiębiorstwami nie muszą już sporządzać zestawienia zmian w kapitale własnym i rachunku przepływów pieniężnych. Nie ma przy tym już znaczenia to, czy jednostka poddaje swoje sprawozdanie badaniu przez biegłego rewidenta oraz czy została podjęta decyzja w sprawie tego uproszczenia przez uprawniony organ.

Zgodnie ze zmienionym art. 45 ust. 3 uor obowiązek przygotowania ww. elementów sprawozdania będą miały jednostki inne niż mikro i małe, jednostki sektora finansów publicznych, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa warunki, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 4 uor oraz  alternatywne spółki inwestycyjne.

W pozostałych przypadkach, a więc właśnie w przypadku podmiotów mikro lub małych nie przygotowuje się tych elementów sprawozdania.

Po nowelizacji ustawy o rachunkowości zgodnie z nowym art. 49c ustawy organ uprawniony do zatwierdzania sprawozdań finansowych może podjąć decyzję o sporządzeniu sprawozdania finansowego z zastosowaniem uproszczeń, o których mowa w:

1) art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4 lub art. 48 ust. 3 lub o skorzystaniu ze zwolnienia ze sporządzenia sprawozdania z działalności zgodnie z art. 49 ust. 4 - w przypadku jednostki mikro,

2) art. 46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 pkt 5 lub art. 48 ust. 4 lub o skorzystaniu ze zwolnienia ze sporządzenia sprawozdania z działalności zgodnie z art. 49 ust. 5 - w przypadku jednostki małej

Dodatkowo należy pamiętać, że jednostka mikro może sporządzać sprawozdanie finansowe z zastosowaniem uproszczeń dla jednostki małej, przy czym przepisy art. 46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 pkt 5 lub art. 48 ust. 4 stosuje się odpowiednio.

Warto podkreślić, że to, czy jednostka korzysta z uproszczeń sprawozdawczych nie ma wpływu na korzystanie z uproszczeń w ujmowaniu i wycenie. I odwrotnie -  fakt korzystania z uproszczeń w ujmowaniu i wycenie aktywów i pasywów - nie ma wpływu na to, czy jednostka będzie sporządzała sprawozdanie wg załącznika nr 4 lub 5.

Sprawozdania uproszczone to sprawozdania przygotowywane wg załącznika 4 lub 5 dla przedsiębiorców.

Bardzo ważne jest uświadomienie sobie, które podmioty będą uznawane za jednostki mikro i małe.

Jednostka mikro

Jednostka, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostki rozpoczynającej działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym rozpoczęła działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą, nie przekroczyła co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

a) 2.000.000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 4.000.000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

c) 10 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty

– przy czym jednostka traci status jednostki mikro, jeżeli w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyła co najmniej dwie z trzech tych wielkości.

Podstawa prawna: art. 3 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120 ze zm.).

Jednostka mała

Jednostka niebędąca jednostką mikro, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostki rozpoczynającej działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym rozpoczęła działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą, nie przekroczyła co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

a) 33.000.000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 66.000.000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

c) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty

– przy czym jednostka traci status jednostki małej, jeżeli w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyła co najmniej dwie z trzech tych wielkości.

Podstawa prawna: art. 3 ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120 ze zm.).