Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Ministra Finansów z prośbą o podjęcie inicjatywy zmian w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które pozbawiają prawa skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej przysługującej członkom rodziny, na których utrzymaniu pozostają osoby z niepełnosprawnością w przypadku poniesienia wydatków na opłacenie przewodnika osoby niewidomej.
W piśmie skierowanym do Ministra Finansów Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej: RPO) wskazał, że na podstawie art. 26 ust. 7a pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.), dalej: updof, członkowie rodziny, na których utrzymaniu są osoby niepełnosprawne, są pozbawione możliwości skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej w przypadku poniesienia wydatków na opłacenie przewodnika osoby niewidomej.
O czym stanowią przepisy updof?
Przepis art. 26 ust. 7a pkt 7 updof uprawnia do odliczenia od podatku wydatków poniesionych na opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa (przy czym tym grupom inwalidztwa odpowiadają zgodnie z art. 26 ust. 7f updof, całkowita niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji, znaczny stopień niepełnosprawności, całkowita niezdolność do pracy albo umiarkowany stopień niepełnosprawności).
Jak wskazał RPO, w przypadku dzieci nie jest ustalany stopień niepełnosprawności, lecz zgodnie z art. 1 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 214, poz. 1407 ze zm.) niepełnosprawność do ukończenia 16. roku życia. W konsekwencji obecnie rodzice nie mają możliwości skorzystania z omawianej ulgi, przez co czują się dyskryminowani.
RPO wskazał, że otrzymał z Ministerstwa Finansów wyjaśnienia, z których wynika, że ustawodawca nie objął ulgą wydatków na przewodnika dla małoletnich, niewidzących dzieci z uwagi na to, że opieka nad nimi z reguły jest sprawowana przez rodziców. Zdaniem RPO ww. teza zaprezentowana przez resort finansów nie jest do końca trafna, ponieważ z różnych przyczyn, np. konieczności wykonywania pracy zarobkowej lub własnej niepełnosprawności - rodzice nie zawsze mają możliwość sprawowania osobistej opieki nad niewidzącym dzieckiem. Nie można zatem wykluczyć istnienia konieczności korzystania z pomocy przewodnika i ponoszenia związanych z tym kosztów. Przed koniecznością zapewnienia dziecku pomocy przewodnika mogą stanąć również rodzice lub opiekunowie małoletnich dzieci z poważną niepełnosprawnością narządów ruchu.
Dlaczego kwestia ulgi obejmującej także małoletnich jest istotna?
RPO podkreślił, że mając na uwadze niekorzystne położenie, w jakim znajdują się rodzice lub opiekunowie niepełnosprawnego małoletniego dziecka, sprawa ulgi z tytułu wydatków na przewodnika staje się kwestią istotną. Ponadto ponoszenie wysokich kosztów utrzymania, rehabilitacji oraz innych form pomocy niepełnosprawnemu dziecku ma na celu zapobieganie jego wykluczeniu ze społeczeństwa, w tym zapewnieniu możliwości zdobycia wykształcenia, które przygotuje go do podjęcia w przyszłości zatrudnienia.
Mając na uwadze powyższe, RPO zwrócił się do Ministra Finansów o zajęcie stanowiska w omawianej sprawie, jak też o przygotowanie zmian w przepisach, które miałyby na celu wprowadzenie ulgi rehabilitacyjnej z tytułu ponoszenia wydatków na opłacenie przewodników dla niewidomych małoletnich dzieci oraz z poważną niepełnosprawnością narządu ruchu.
Podstawa prawna: - art. 26 ust. 7a pkt 7, art. 26 ust. 7f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).
