RSS Mapa strony Ustaw jako startową Mój portal niedziela, 27 maja 2012 r.
Jesteś tutaj: Strona główna » Nowości » Archiwum nowości księgowych » Nowości księgowe 2008 » Nowości księgowe I kwartał 2008
Rozmiar tekstu:  f1 f2 f3

Nowości

RSS
Ważny od 2008-03-04 do 2008-12-31

Kto ma prawo do dobrowolnego kontynuowania ubezpieczeń społecznych?

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, określająca m.in. zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym, przewiduje możliwość dobrowolnego kontynuowania tych ubezpieczeń, ale tylko w zakresie ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. Z tekstu dowiesz się, kto ma prawo do dobrowolnego kontynuowania ubezpieczeń społecznych.


Tak jak wspomnieliśmy, ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z późn. zm., dalej: ustawa systemowa) określa zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym. Kwestię dobrowolnego kontynuowania ubezpieczeń emerytalnego i rentowych reguluje art. 10 ustawy systemowej.

Prawo do dobrowolnego kontynuowania ubezpieczeń emerytalnego i rentowych przysługuje przede wszystkim osobom, w stosunku do których wygasł tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych (np. ubezpieczony zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności, uległ rozwiązaniu jego stosunek pracy, zakończył wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia itd.).
PRZYKŁAD
Spółka z o.o. rozwiązała z dniem 16 lutego 2008 r. łączący ją dotychczas z Janem Kowalskim stosunek pracy. Z tym dniem wygasł więc tytuł Jana Kowalskiego do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych (tj. stosunek pracy). Jan Kowalski ma prawo dobrowolnie kontynuować ubezpieczenia emerytalne i rentowe po rozwiązaniu stosunku pracy.
Kolejną grupą osób mogących dobrowolnie kontynuować ubezpieczenia emerytalne i rentowe są obywatele polscy wykonujący pracę za granicą w podmiotach zagranicznych oraz obywatele polscy wykonujący pracę w podmiotach zagranicznych na terytorium Polski, które nie posiadają w Polsce swojej siedziby ani przedstawicielstwa.
Osoby te mogą dobrowolnie kontynuować ubezpieczenia emerytalne i rentowe po zakończeniu wykonywania pracy na rzecz ww. podmiotów zagranicznych.
W okresie wykonywania tej pracy wspomniane osoby mają – z mocy art. 7 pkt 3 ustawy systemowej – prawo do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych i dopiero po wygaśnięciu tytułu do tych ubezpieczeń mogą je dobrowolnie kontynuować. Należy w tym miejscu dodać, że zgodnie z prezentowaną przez ZUS interpretacją art. 7 pkt 3 ustawy systemowej, przepis ten od 1 maja 2004 r. nie dotyczy tych osób, które wykonują na terytorium Polski pracę na rzecz podmiotów zagranicznych, które nie posiadają w Polsce swojej siedziby, ani przedstawicielstwa, a które taką siedzibę lub przedstawicielstwo mają na terytorium innego niż Polska państwa członkowskiego UE/EOG.
PRZYKŁAD
Jerzy Nowak do 31 stycznia 2008 r. wykonywał na terytorium Polski, na podstawie umowy zlecenia, pracę na rzecz rosyjskiej firmy, która nie ma w Polsce swojej siedziby ani przedstawicielstwa. Z tytułu tej pracy zgłosił się do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Pomimo że z dniem 31 stycznia br. wygasł tytułu Jerzego Nowaka do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych ma on prawo dobrowolnie kontynuować ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Osoby, które zamierzają dobrowolnie kontynuować ubezpieczenia emerytalne i rentowe powinny wniosek o objęcie tymi ubezpieczeniami złożyć we właściwej dla ich miejsca zamieszkania terenowej jednostce organizacyjnej ZUS.
Co ważne, wniosek ten należy złożyć w terminie 30 dni od dnia wygaśnięcia tytułu do dobrowolnych lub obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
Po upływie tego terminu wykluczone jest dobrowolne kontynuowanie ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Ponieważ termin na złożenie wniosku w sprawie dobrowolnego kontynuowania ubezpieczeń emerytalnego i rentowych jest terminem prawa materialnego, nie podlega przywróceniu nawet wówczas, gdy zainteresowany uchybił mu z przyczyn od siebie niezależnych.
Wniosek w sprawie dobrowolnego kontynuowania ubezpieczeń emerytalnego i rentowych składa się w ZUS przy wykorzystaniu dokumentu ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia 19 00 XX.

Proszę zapamiętać, że osoba, która dobrowolnie kontynuuje ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może być objęta ani ubezpieczeniem chorobowym, ani ubezpieczeniem wypadkowym.


Pomimo że osoba dobrowolnie kontynuująca ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest płatnikiem składek na te ubezpieczenia, nie ma obowiązku złożenia w ZUS dokumentu zgłoszenia płatnika składek – osoby fizycznej ZUS ZFA. Za zgłoszenie płatnika składek uważa się bowiem złożenie dokumentu ZUS ZUA z kodem 19 00 XX.

Po złożeniu w ZUS dokumentu ZUS ZUA z kodem 19 00 XX ubezpieczony za każdy miesiąc w terminie do 10. dnia następnego miesiąca powinien:
- składać w ZUS deklarację rozliczeniową ZUS DRA, w której wykazuje podstawę wymiaru i - składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
- opłacać składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na rachunek bankowy ZUS w NBP za pomocą bankowego dokumentu płatniczego (osoba opłacająca składki na dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest uprawniona do dokonywania wpłaty składek w formie gotówkowej).

Osoba dobrowolnie kontynuująca ubezpieczenia emerytalne i rentowe oblicza składki na te ubezpieczenia od zadeklarowanej przez siebie podstawy wymiaru składek.
Podstawa ta nie może być jednak niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2008 r. – 1.126 zł).
Należy przy tym pamiętać, że za miesiąc, w trakcie którego nastąpiło objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, a także za miesiąc, w trakcie którego nastąpiło ustanie tych ubezpieczeń, najniższa podstawa wymiaru składek ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu.

Mianowicie kwotę najniższej podstawy wymiaru składek dzieli się przez liczbę dni kalendarzowych danego miesiąca, a następnie mnoży się przez liczbę dni, przez którą ubezpieczony w tym miesiącu podlegał dobrowolnym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
PRZYKŁAD
Elżbieta Nowak złożyła w ZUS dokument ZUS ZUA z kodem 19 00 00, w którym jako datę objęcia dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi wskazała 18 lutego 2008 r. Jako podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia zadeklarowała kwotę 1.126 zł. Z uwagi na to, że Elżbieta Nowak zaczęła dobrowolnie kontynuować ubezpieczenia emerytalne i rentowe w trakcie lutego br., podstawę wymiaru składek za ten miesiąc ustaliła proporcjonalnie w następujący sposób: (1.126 zł : 29) × 12 = 465,93 zł.
Osoby dobrowolnie kontynuujące ubezpieczenia emerytalne i rentowe powinny wiedzieć, że w przypadku gdy okres tych ubezpieczeń przekracza 10 lat, nie obowiązuje gwarancja wypłaty minimalnego świadczenia, w wypadku gdy stan własnego konta ubezpieczonego jej nie zapewnia.

Podstawa prawna: art. 10, art. 11, art. 12 ust. 2, art. 18 ust.7, ust. 9 i ust.10, art. 36 ust. 6, art. 43 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 4c ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z późn. zm.).

Autor: Piotr Kostrzewa, specjalista z zakresu ubezpieczeń społecznych
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Piotr Kostrzewa

Porady o zbliżonej tematyce

Więcej

Orzeczenia

Nie jesteś jeszcze użytkownikiem Portalu FK?

Zapraszamy do zarejestrowania się. Rejestracja jest wyjątkowo łatwa.

Jako użytkownik Portalu FK możesz:

  • korzystać z ponad 8 000 odpowiedzi ekspertów na rzeczywiste pytania księgowych;
  • konsultować swoje wątpliwości z ekspertami i otrzymać indywidualną, fachową poradę;
  • zyskać błyskawiczny dostęp do codziennie aktualizowanej bazy narzędzi dla księgowych:
    • ponad 100 aktów prawnych oraz blisko 80 interpretacji i orzeczeń,
    • ponad 30 kalkulatorów i blisko 50 wskaźników i stawek,
    • ponad 50 gotowych wzorów dokumentów do pobrania.

Otrzymasz praktyczny
prezent: informator
w formacie PDF