Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że przy ustalaniu minimalnego okresu ubezpieczenia wymaganego w celu nabycia prawa do emerytury przez pracownika migrującego, krajowi ubezpieczyciele mają obowiązek uwzględniać okres ubezpieczenia w innych krajach UE, gdy porównują okresy składkowe i nieskładkowe przyszłych emerytów. Przeczytaj tekst i poznaj szczegóły sprawy.
Istota sprawy
Spór dotyczył nabycia prawa do emerytury Polki, która ubiegała się o wcześniejszą emeryturę.
Trybunał wydał orzeczenie w trybie prejudycjalnym na prośbę polskiego Sądu Najwyższego, do którego wpłynęła skarga kasacyjna ZUS.
Biorąc pod uwagę przepisy wspólnotowe Trybunał wskazał na fakt, że warunki, którym podlega ustalenie okresów zatrudnienia lub ubezpieczenia, różnią się w zależności od państwa członkowskiego, w którym dany pracownik wykonuje działalność. Warunki te określone są wyłącznie ustawodawstwem państwa członkowskiego, na podstawie którego okresy te zostały ukończone.
Ważne jest jednak, aby przy ustalaniu tych warunków państwa członkowskie przestrzegały prawa UE, a konkretnie zasad, na których ono się opiera. Jedną z takich zasad jest właśnie zapewnienie w Unii swobody przepływu pracowników najemnych oraz osób prowadzących działalność na własny rachunek, przy jednoczesnym poszanowaniu rozwiązań właściwych ustawodawstwu poszczególnych państw w dziedzinie zabezpieczenia społecznego.
| W tym celu właśnie prawo UE, jako zasadę przyjmuje równe traktowanie w odniesieniu do różnych ustawodawstw krajowych oraz zmierza do zapewnienia równego traktowania wszystkich osób wykonujących pracę na terytorium danego państwa członkowskiego, jak również pracowników korzystających ze swobody przepływu. |
Muszą być uwzględnione okresy ubezpieczenia lub zamieszkania w innym państwie członkowskim
Zgodnie z prawem UE państwo członkowskie, którego ustawodawstwo uzależnia nabycie prawa do emerytury od ukończenia określonego minimalnego okresu ubezpieczenia musi uwzględniać okresy ubezpieczenia lub zamieszkania w innym państwie członkowskim. Przepisy unijne wprowadzają, więc zasadę sumowania okresów ubezpieczenia, zamieszkania lub zatrudnienia. Chodzi tutaj o jedną z podstawowych zasad koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich na poziomie Unii, zmierzającą do zapewnienia, by korzystanie z prawa do swobodnego przepływu przewidzianego w Traktacie WE nie skutkowało pozbawieniem pracowników korzyści wynikających z zabezpieczenia społecznego, o które mogliby się ubiegać, gdyby ich cała kariera zawodowa przebiegała tylko w jednym państwie członkowskim.
W omawianej sprawie Trybunał zauważył, że chociaż okresy składkowe ukończone w innym państwie członkowskim są uznawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu okresu wymaganego do nabycia prawa do emerytury i są dodawane do całości wszystkich okresów składkowych ukończonych w Polsce, to jednak te same okresy składkowe ukończone w innym państwie członkowskim nie są uwzględniane przy ustalaniu granicy jednej trzeciej, której nie mogą przekraczać okresy nieskładkowe w stosunku do okresów składkowych.
Oznacza to, że pracownik, który ukończył okresy składkowe w Polsce oraz w innym państwie członkowskim, znajduje się w mniej korzystnej sytuacji niż pracownik, który wszystkie okresy składkowe ukończył w Polsce.
Takie rozróżnienie prowadzi do dyskryminacji, a tym samym narusza przepisy wspólnotowe.
Podstawa prawna: - wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 3 marca 2011 r. w sprawie C-440/09,
- art. 5, art. 10 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 46 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 z późn. zm.),
- art. 45 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie w wersji zmienionej i uaktualnionej rozporządzeniem Rady (WE) nr 118/97 z 2 grudnia 1996 r. ze zmianami wprowadzonymi rozporządzeniem (WE) nr 1992/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 grudnia 2006 r.
- art. 5, art. 10 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 46 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 z późn. zm.),
- art. 45 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie w wersji zmienionej i uaktualnionej rozporządzeniem Rady (WE) nr 118/97 z 2 grudnia 1996 r. ze zmianami wprowadzonymi rozporządzeniem (WE) nr 1992/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 grudnia 2006 r.
