Praca we Francji

Oddelegowanie pracownika na określony czas do pracy za granicę wiąże się nie tylko z koniecznością zmienienia mu w umowie o pracę miejsca świadczenia pracy, ale także z zastosowaniem zasad naliczania składek ZUS i zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych odmiennych od tych, które obowiązują przy podwładnych zatrudnionych i wykonujących przypisane im obowiązki służbowe na terenie Polski.

Fakt podlegania ubezpieczeniom w Polsce w okresie wykonywania pracy za granicą jest dokumentowany formularzem A1 wypełnianym przez pracodawcę i poświadczonym przez właściwą ze względu na siedzibę pracodawcy terenową jednostkę organizacyjną ZUS.

Sporządzając listę płac oddelegowanych do pracy za granicą pracowników, podlegających, na mocy uzyskanego z ZUS druku A1, systemowi ubezpieczeń społecznych w Polsce, należy pamiętać, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców stanowi uzyskany przez nich przychód po odliczeniu równowartości diet, przysługujących pracownikom sfery budżetowej z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju, za każdy dzień pobytu (§ 2 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe).

Co ważne, podstawa ta za cały miesiąc pracy za granicą nie może być niższa od kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, czyli w 2011 r. od kwoty 3.359 zł.

Ustalona w powyższy sposób kwota podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi też podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne (oczywiście po pomniejszeniu jej o składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowane przez pracownika).

Dieta za dobę spędzoną w podróży służbowej we Francji wynosi obecnie 45 euro(załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju).

Pamiętajmy, iż pracodawcy prywatni, którzy oddelegowują swych pracowników do pracy w innym miejscu, mogą samodzielnie ustalać zasady przyznawania i wysokość przysługujących pracownikom z tego tytułu świadczeń (np. w regulaminach wynagradzania lub w indywidualnych umowach o pracę).

Dość często firmy posiłkują się w tej materii rozwiązaniami zawartymi w .

Zgodnie z przepisami przytoczonego zarządzenia pracownikowi, który na skutek czasowego przeniesienia utracił możliwość codziennego powrotu do miejscowości stałego zamieszkania (zakwaterowania), przysługują następujące świadczenia:

1. zwrot kosztów przejazdu do miejsca czasowego przeniesienia i z powrotem według przepisów o podróżach służbowych,
2. dodatek za rozłąkę za każdy dzień pobytu w miejscowości czasowego przeniesienia (łącznie z dniami podróży w związku z rozpoczęciem lub zakończeniem czasowego przeniesienia), z zastrzeżeniem, że dodatek nie przysługuje:
   • za dni nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy,
   • za okres pobytu na leczeniu w szpitalu lub w izbie chorych, w czasie którego pracownik otrzymywał bezpłatne wyżywienie,
   • za okres urlopu wypoczynkowego,
   • za dni zwolnień od pracy udzielonych na podstawie ogólnie obowiązujących przepisów oraz za okres niezdolności do pracy wskutek choroby, jeżeli w czasie zwolnienia od pracy lub niezdolności do pracy pracownik nie przebywał w miejscowości czasowego przeniesienia,
3. zwrot kosztów przejazdu do miejsca stałego zamieszkania i z powrotem najtańszym publicznym środkiem lokomocji w związku z odwiedzeniem rodziny w dniach wolnych od pracy (po każdych zakończonych 14 dniach czasowego przeniesienia),
4. bezpłatne zakwaterowanie, a w razie niezapewnienia bezpłatnego zakwaterowania, zwrot kosztów zakwaterowania w wysokości stwierdzonej rachunkiem; w przypadku niezapewnienia bezpłatnego zakwaterowania i nieprzedłożenia rachunku ryczałt za nocleg w wysokości 150% dodatku za rozłąkę.

Bezpłatne zakwaterowanie w okresie oddelegowania stanowi dla pracownika opodatkowany i oskładkowany przychód, zaś dla pracodawcy jest to koszt podatkowy (jest to wszakże wydatek związany z prowadzoną działalnością).

Zanim przejdziemy do zaprezentowania wyliczeń pensji za luty 2011 r. dodajmy, iż przedsiębiorca, w myśl dyrektywy 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 16 grudnia 1996 r. dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług, wysyłając pracownika do pracy w innym państwie, musi wziąć pod uwagę minimalne wynagrodzenie obowiązujące w państwie, gdzie praca ma być wykonywana. Oznacza to, że pracodawca ma obowiązek tak ukształtować wynagrodzenie oddelegowanego pracownika, aby przysługująca mu pensja była przynajmniej równa (w przeliczeniu z obcej waluty) minimalnemu wynagrodzeniu państwa docelowego (obliczonemu proporcjonalnie do wymiaru etatu i liczby dni pracy za granicą).

Uwzględniając dane podane w pytaniu, z których wynika, że pracownikom oddelegowanym za czas pracy we Francji przysługuje miesięcznie 3.400 zł brutto, zaś za okres pracy w Polsce kwota 1.386 zł brutto, wynagrodzenie za luty 2011 r. winno być wyliczone w poniższy sposób:

1. Ustalamy wysokość wynagrodzenia należnego za czas pracy w Polsce i we Francji:

• kwota wynagrodzenia brutto przysługująca za czas pracy we Francji w okresie od 1 lutego 2011 r. do 3 lutego 2011 r. (3 dni robocze):
  3.400 zł : 20 dni nominalnych do przepracowania w lutym 2011 r. x 3 dni robocze przypadające na pobyt we Francji w lutym = 510 zł,
• kwota wynagrodzenia brutto przysługująca za czas pracy w Polsce w okresie od 4 lutego 2011 r. do 28 lutego 2011 r. (17 dni roboczych):
  1.386,00 zł : 20 dni nominalnych do przepracowania w lutym 2011 r. x 17 dni roboczych przypadających na pobyt w Polsce w lutym = 1.178,10 zł.

1. Ustalamy wysokość składek na ubezpieczenia społeczne

• składka na ubezpieczenie emerytalne: 1.688,1
  (510 zł + 1.178,10 zł) x 9,76% = 164.76 zł,
• składka na ubezpieczenie rentowe:
  (510 zł + 1.178,10 zł) x 1,5% = 25.32 zł,
• składka na ubezpieczenie chorobowe:
  (510 zł + 1.178,10 zł) x 2,45% = 41.36 zł,
• łączna kwota składek na ubezpieczenia społeczne:
  164.76 zł + 25.32 zł + 41.36 zł = 231.44 zł.

1. Obliczamy wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne

• podstawą wyliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne jest wynagrodzenie brutto pomniejszone o łączną kwotę składek na ubezpieczenie społeczne:
  (510 zł + 1.178,10 zł) - 231.44 zł = 1.456,66 zł,
• składka na ubezpieczenie zdrowotne w pełnej wysokości (9%):
  1.456,66 zł x 9% = 131.10 zł,
• składka na ubezpieczenie zdrowotne odliczana od podatku (7,75%):
  1.456,66 zł x 7,75% = 112.89 zł.

1. Ustalamy dochód pracownika.

Łączny przychód za luty pracownika oddelegowanego, po pomniejszeniu go o część zwolnioną z podatku, wynosi:
1.178,10 Zł (wynagrodzenie za okres od 04-02-2011 do 28-02-2011) + 349,49 zł  (przychód za pracę we Francji w lutym pomniejszony o diety) = 1.527,59 zł.

Następnie od tak ustalonego przychodu odejmujemy składki na ubezpieczenie społeczne oraz kwotę stanowiącą zryczałtowany koszt uzyskania przychodu, a wynik zaokrąglamy do pełnych złotych:
1.527,59 zł - 231.44 zł - 111,25 zł = 1.184,90 zł (po zaokrągleniu 1.185,00 zł).

1. Obliczamy zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

1. Ustalamy wynagrodzenia netto.