Poznaj modele finansowe, które ułatwią Ci kontrolę poziomu wskaźników finansowych

Dodano: 29 września 2016
analiza

Problemem, z którym możesz się zetknąć w przypadku analizy wskaźnikowej, jest duża liczba wskaźników, a zatem analiza wszystkich wymagałaby poświęcenia dużej ilości czasu. Ten artykuł przybliży Ci użyteczne narzędzia, dzięki którym oszczędzisz czas wykonując to zadanie.

Bardzo przydatnym i praktycznym narzędziem okazują się modele skonstruowane analogicznie do modelu Altmana czy analiz rankingowych. Wówczas wybierasz kilka wskaźników, którym przypisujesz odpowiednie wagi, a następnie liczysz średnią ważoną.

W ten sposób uzyskujesz jedną liczbę, która w założeniu ma służyć ocenie kondycji finansowej przedsiębiorstwa.

Możesz spróbować skonstruować własny model - jest to jednak dość trudne i wymaga dobrej znajomości firmy i oceny, które wskaźniki najlepiej oceniają kondycję naszej firmy. Jeśli jednak te warunki są spełnione, być może z powodzeniem stworzysz doskonały model, idealnie obrazujący sytuację i możliwości finansowe Twojej firmy.

Innym problemem związanym z doborem wskaźników jest przypisanie tym wskaźnikom odpowiednich wag. Jako że jest to trudne zadanie, możesz skorzystać z gotowych modeli opracowanych przez polskich ekonomistów na podstawie danych z polskich przedsiębiorstw, takich jak: modele Gajdki i Stosa czy model Hołdy.

Modele tego typu generalnie opierają się na założeniu, że dobra kondycja firmy jest wyrażana poprzez: płynność i wypłacalność, zdolność do generowania zysku, potencjał do pomnażania majątku.

Każdy z wyżej wymienionych aspektów możesz odwzorować odpowiednimi wskaźnikami finansowymi. Przedstawia to następny przykład.

PRZYKŁAD

Wybrane dane przedsiębiorstwa ABC są następujące:

Dane bilansowe i wyniki firmy ABC


W modelu Gajdki i Stosa analiza kondycji finansowej oparta jest na równaniu:

Z = 0,2 x x1 + 0,001 x x2 + 0,76 x x3 + 0,97 x x4 - 0,34 x5

gdzie:

x1 - Przychody ze sprzedaży : Aktywa
x2 - Zobowiązania krótkoterminowe x 365 : Koszt wytworzenia produkcji sprzedanej
x3 - Zysk netto : Aktywa
x4 - Zysk brutto : Przychody ze sprzedaży
x5 - Zobowiązania : Aktywa

Dla analizowanej firmy wartości poszczególnych wskaźników wynoszą:

Wskaźniki dla modelu Gajdki i Stosa



Wartością brzegową w modelu Gajdki i Stosa jest Z = 0,44. Poniżej tej wartości badana firma jest zagrożona upadłością, powyżej zaś - kwalifikowana jako przedsiębiorstwo dobre. W naszym przypadku przedsiębiorstwo ABC możesz zaklasyfikować do firm niezagrożonych upadłością, zarówno w pierwszym roku, jak i w następnym.

Niemniej jednak, w związku z obniżeniem wartości Z w 2. roku badania, powinieneś dokonać bardziej szczegółowej analizy przyczyn takiego stanu rzeczy. Największy pozytywny wpływ na wartość funkcji Z mają wskaźniki x2 i x4, które pokazują odpowiednio - okres spłaty zobowiązań i rentowność sprzedaży brutto.

W analizowanym okresie w największym stopniu obniżył się wskaźnik spłaty zobowiązań, co wskazuje, że firma, pomimo wzrostu skali sprze­daży, nie zwiększyła stanu zobowiązań. Nie jest to zjawisko zagrażające płynności, niemniej jednak wpływa na obniżenie efektywności sprzedaży. W związku z tym powinieneś przeanalizować możliwości wykorzystania kapitału obcego w krótkoterminowym finansowaniu, w szczególności kredytu kupieckiego od dostawców.

Pamiętaj, że analiza samych tylko wyników modeli zbudowanych na podobnych zasadach jak pokazany powyżej jest bardzo uproszczona i nie daje pełnej i jednoznacznej odpowiedzi o sytuacji finansowej badanego przedsiębiorstwa. A zatem nie możesz koncentrować się tylko na sumie ważonej, ale powinieneś także przeanalizować zmiany poszczególnych wskaźników i ich przyczyny, żeby w rezultacie postawić diagnozę, czy sytuacja spółki nie jest zagrożona.

Jak zapobiegać odchyleniom wskaźników finansowych?

Jeżeli chcesz uniknąć odchyleń wskaźników finansowych od planowanych wielkości, powinieneś na bieżąco analizować wykonanie założeń planu dotyczące poszczególnych pozycji aktywów, pasywów, przychodów i kosztów, które są podstawą do obliczania wskaźników, i szybko reagować na odchylenia.

Do tego celu możesz wykorzystywać mechanizmy takie jak budżetowanie czy analiza poziomu sprzedaży.

I tak, na przykład jeżeli spada sprzedaż któregoś z produktów i zaczyna on zalegać w magazynach, to może należy zmniejszyć produkcję, co obniży koszty, albo przesunąć pracowników (w miarę możliwości) do produkcji asortymentu, na który jest popyt, bądź też zwiększyć akcję promocyjną. Każde z tych działań będzie miało inne przełożenie na wskaźniki finansowe. Analizy wskaźników finansowych zwykle dokonujesz ex post - masz sprawozdania, liczysz poszczególne wskaźniki i na tej podstawie oceniasz sytuację finansową firmy.

Wskaźniki są efektem podejmowanych decyzji dotyczących struktury aktywów, pasywów, polityki handlowej, asortymentowej itd. Dlatego zarządzając, warto analizować także ich efekty i wpływ na wskaźniki finansowe.

Zobacz także:

Na przykład, jeżeli właściciele postanowią dokapitalizować spółkę, to przynajmniej przejściowo spowoduje to obniżenie wskaźnika rentowności kapitału własnego - do czasu, kiedy wniesiony kapitał nie zostanie dobrze wykorzystany i „zamie­niony" na wysokie zyski.

Innym przykładem może być finansowanie krótkoterminowe -jeżeli rozpatrujesz, czy zaciągnąć pożyczkę krótkoterminową (cała wpłata na konto firmy), czy podpisać umowę o linię kre­dytową z bankiem, to poza kosztami powinieneś też wziąć pod uwagę, że pożyczka zwiększy Ci zobowiązania krótkoterminowe i wzrośnie wskaźnik ogólnego zadłużenia, nawet jeżeli z tych środków w danej chwili nie będziesz korzystać, podczas gdy „niewykorzystana" w całości lub w części linia kredytowa na ten wskaźnik nie wpłynie.

Warto zapamiętać:

Bardzo użytecznym narzędziem są modele skonstruowane analogicznie do modelu Altmana czy analiz rankingowych.

Modele Gajdki i Stosa czy model Hołdy generalnie opierają się na założeniu, że dobra kondycja firmy jest wyrażana poprzez: płynność i wypłacalność, zdolność do generowania zysku, potencjał do pomnażania majątku.

Możesz spróbować skonstruować własny model. Być może z powodzeniem stworzysz doskonały model, idealnie obrazujący sytuację i możliwości finansowe Twojej firmy

Jeżeli chcesz uniknąć odchyleń wskaźników finansowych od planowanych wielkości, powinieneś na bieżąco analizować wykonanie założeń planu dotyczące poszczególnych pozycji aktywów, pasywów, przychodów i kosztów, które są podstawą do obliczania wskaźników, i szybko reagować na odchylenia.

Wskaźniki są efektem podejmowanych decyzji dotyczących struktury aktywów, pasywów, polityki handlowej, asortymentowej itd. Dlatego zarządzając, warto analizować także ich efekty i wpływ na wskaźniki finansowe.

Autor: Autor: Julita Zdończyk 
doradca w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania

Konsultant: dr hab. Waldemar Gos
profesor w Katedrze Rachunkowości Uniwersytetu Szczecińskiego

Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Przetestuj Portal FK przez 24 godziny za DARMO - otrzymasz dostęp do wszystkich treści Przetestuj Portal FK »

x
wiper-pixel