Pytanie: Czy rzeczywiście w nowej ustawie o VAT transport
wewnątrzwspólnotowy został opodatkowany stawką krajową 22%, a nie jak międzynarodowy
stawką 0% lub został zwolniony?UWAGA: dokument jest dostępny tylko dla zarejestrowanych użytkowników.
Odpowiedź: Wewnątrzwspólnotową usługą transportu towarów jest transport,
którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium dwóch różnych
państw członkowskich Unii Europejskiej, bądź transport, którego rozpoczęcie i zakończenie
ma miejsce na terytorium jednego państwa członkowskiego, jeśli usługa ta jest bezpośrednio
związana z wewnątrzwspólnotową usługą transportu towarów.
Zgodnie z zasadą ogólną usługi wewnątrzwspólnotowego transportu towarów są
opodatkowane w kraju, w którym transport się odbywa (przebiega), z uwzględnieniem
przebytych odległości. Oznacza to, że usługa transportu towarów, która przebiega w części
przez terytorium Polski, jest w tej części (biorąc pod uwagę długość trasy) opodatkowana w
Polsce według stawki VAT 22%. W części, w której transport przebiega przez inne kraje UE,
jest on opodatkowany według obowiązujących tam przepisów oraz stawki podatkowej,
z uwzględnieniem przebytych odległości w tych krajach. Ze względu jednak na to, iż taki
sposób opodatkowania wiązałby się z wieloma trudnościami powstałymi zarówno po stronie
podmiotów nabywających usługi transportowe (przykładowo, jeżeli polski podmiot
nabywałby usługi transportu towarów z Francji do Polski, to otrzymałby faktury ze stawkami
podatku VAT właściwymi dla usług transportu w państwach, gdzie przebiegała trasa), jak i
podmiotów świadczących takie usługi (obowiązek rejestracji na potrzeby podatku VAT w
każdym z państw, na terytorium którego usługa byłaby świadczona), zostały wprowadzone
dwa wyjątki od przedstawionej zasady.
Opodatkowanie wewnątrzwspólnotowej usługi transportu towarów następuje w
miejscu, gdzie transport się rozpoczyna.
Miejscem opodatkowania wewnątrzwspólnotowej usługi transportu towarów jest kraj
rozpoczęcia transportu (art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
towarów i usług, Dz.U. nr 54, poz. 535, dalej zwanej nową ustawa o VAT). Oznacza to, że
jeżeli transport towarów rozpoczyna się np. we Francji, cała wartość usługi opodatkowana
zostaje stawką podatku VAT właściwą według przepisów prawa francuskiego. Dla polskiego
nabywcy takiej usługi oznaczałoby to otrzymanie faktury z francuską stawką podatku VAT, o
którego zwrot mógłby wystąpić po spełnieniu określonych warunków na podstawie przepisów
VIII Dyrektywy Rady UE. Gdyby natomiast usługa rozpoczynała się na terytorium Polski,
cała jej wartość opodatkowana byłaby w Polsce według stawki VAT 22%.
Opodatkowanie wewnątrzwspólnotowej usługi transportu towarów na terytorium
państwa, które nadało usługobiorcy numer rejestracyjny na potrzeby podatku VAT
Podatnicy mają prawo do przeniesienia miejsca opodatkowania wewnątrzwspólnotowej
usługi transportu towarów z terytorium kraju, gdzie transport się rozpoczyna, na
terytorium kraju, który nadał usługobiorcy numer rejestracyjny na potrzeby VAT
(art. 28 ust. 3 nowej ustawy o VAT). W następstwie przyjęcia takiej konstrukcji
podatek z tytułu usług wewnątrzwspólnotowego transportu towarów zostanie rozliczony w
kraju, gdzie usługobiorca jest zarejestrowany na potrzeby podatku VAT na zasadzie importu
usług, chyba że usługodawca posiada siedzibę w tym kraju i rozliczy podatek z tego tytułu.
Dla polskiego nabywcy wewnątrzwspólnotowej usługi transportu towarów rozpoczynającej
się na terytorium innego niż Polska państwa członkowskiego powyższe oznacza, że może on
sam rozliczyć podatek VAT z tytułu nabywanej usługi na zasadzie importu usług, jeżeli
świadczącemu usługę poda numer rejestracyjny na potrzeby podatku VAT. Dzięki takiemu
rozwiązaniu uchroni się od otrzymania faktury VAT ze stawką właściwą według przepisów
obowiązujących w państwie rozpoczęcia transportu.
Możliwość zastosowania 0% stawki podatku VAT dla wewnątrzwspólnotowej usługi
transportu towarów
W rozdziale 4 nowej ustawy o VAT przewidziane są szczególne przypadki zastosowania
stawki 0%, w tym także te, na podstawie których wewnątrzwspólnotowa usługa transportu
towarów może podlegać opodatkowaniu według preferencyjnej stawki podatku VAT. Taka
możliwość istnieje wówczas, gdy wewnątrzwspólnotowa usługa transportu towarów
jest:
a) bezpośrednio związana z importem towarów, a jej wartość jest wliczona do
podstawy opodatkowania w imporcie towarów (art. 83 ust. 12 nowej ustawy o
VAT);
b) bezpośrednio związana z eksportem towarów i świadczona np. na podstawie
umowy zlecenia lub pośrednictwa dotyczącej towarów eksportowanych.
Te czynności podlegają jednak opodatkowaniu stawką 0% pod warunkiem prowadzenia przez
podatnika dokumentacji, z której jednoznacznie wynika, że zostały one wykonane przy
zachowaniu warunków określonych w przedmiotowych regulacjach.
Obowiązek podatkowy w przypadku usług transportowych powstaje w momencie otrzymania
całości lub części zapłaty, nie później niż 30 dni od wykonania usługi (art. 19 ust. 13 pkt 2
ustawy o VAT).
Jeśli polski podmiot nabywa usługi transportu wewnątrzwspólnotowego od podmiotów
zagranicznych (tj. podmiotów mających siedzibę poza granicami Polski), wówczas będzie on
rozliczać w Polsce 22% podatek VAT z tytułu tej usługi na zasadzie importu usług, o ile poda
usługodawcy swój numer identyfikacji na potrzeby VAT UE nadany w Polsce (z kodem PL).
Gdy nabywca nie przekaże swojego numeru usługodawcy, usługa będzie opodatkowana w
Polsce tylko wówczas, gdy transport rozpoczyna się w Polsce. W innym przypadku usługa
będzie podlegać opodatkowaniu w kraju rozpoczęcia transportu, a nabywca otrzyma od
usługodawcy fakturę z naliczonym podatkiem VAT według stawki obowiązującej w kraju
rozpoczęcia transportu. Nabywca może być wówczas przy spełnieniu określonych warunków
uprawniony do odzyskania zapłaconego podatku na podstawie przepisów VIII Dyrektywy.
Natomiast w przypadku, gdy podmiot polski świadczy usługi transportu
wewnątrzwspólnotowego na rzecz nabywcy z innego kraju UE, będzie on zobowiązany do
wykazania podatku należnego z tytułu tej transakcji tylko w sytuacji, gdy usługobiorca nie
poda numeru rejestracji na potrzeby VAT w kraju UE innym niż kraj rozpoczęcia transportu.
Jeżeli nabywca usługi transportowej poda przedmiotowy numer, wówczas polski podmiot
wystawi fakturę VAT, umieszczając na niej wyłącznie wartość netto bez wskazania stawki ani
kwoty podatku VAT. Będzie to bowiem transakcja poza polskim podatkiem VAT.
Należy także zwrócić uwagę, czy wewnątrzwspólnotowa usługa transportu towarów nie jest
związana z importem lub eksportem towarów. W takiej bowiem sytuacji mogłaby mieć
zastosowanie 0% stawka podatku VAT.
Podstawa prawna: art. 19 ust. 13 pkt 2, art. 28 ust. 1, art. 28 ust. 3, art. 83 ust. 12
ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535).
Autor: Katarzyna Feldo, konsultant w firmie Evat & Yoma
Odpowiedź udzielona: 15 maja 2004 r.
Jeśli jesteś zarejestrowanym użytkownikiem, zapraszamy do zalogowania
Nie jesteś jeszcze użytkownikiem
Portalu FK?
Tylko w Portalu FK:
- jesteś na bieżąco ze zmianami w prawie
- możesz indywidualnie skonsultować się z ekspertami
- skorzystasz z bazy ponad 8 500 pytań i odpowiedzi
- masz dostęp do licznych narzędzi ułatwiających pracę
Ostatnia aktualizacja: 17.02.2009
