Podatnicy, w szczególności osoby fizyczne, nie zostaną już ukarani dodatkowym zobowiązaniem podatkowym w VAT. Sankcja pozostaje jedynie w odniesieniu do nieewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego za pomocą kas fiskalnych.
Zmiany dotyczące dodatkowego zobowiązania podatkowego, tzw. sankcji proporcjonalnej za brak kasy, w ustawie z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT), wprowadza ustawa z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 209, poz. 1320).
Nowelizacja uchyliła art. 109 ust. 4-8 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT). Zmiana dotyczy ustalania przez organy podatkowe lub kontroli skarbowej kary administracyjnej w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia zobowiązania.
Nowelizacja uchyliła art. 109 ust. 4-8 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT). Zmiana dotyczy ustalania przez organy podatkowe lub kontroli skarbowej kary administracyjnej w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia zobowiązania.
Przepis ten był niezgodny z prawem wspólnotowym, gdyż pozbawiał podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego. Ponadto, zmiana przepisów była konieczna z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 września 2007 r. (sygn. akt: P 43/06, Dz.U. nr 168, poz. 1187).
Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność przepisu art. 109 ust. 5-6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 późn. zm.) z Konstytucją, w zakresie, w jakim dopuszczał stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej określonej przez powołaną ustawę jako dodatkowe zobowiązanie podatkowe i odpowiedzialności za wykroczenia skarbowe albo przestępstwa skarbowe.
Orzekając Trybunał uznał, że w odniesieniu do podatników VAT będących osobami fizycznymi, jeśli złoży on nieprawidłową deklarację podatkową, można mu zarzucić jakiś stopień niedbalstwa przy składaniu deklaracji, co wystarcza do postawienia zarzutu popełnienia wykroczenia karnoskarbowego. W tych przypadkach powstaje zbieg odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności za wykroczenia skarbowe.
Dopuszczenie stosowania (wobec tej samej osoby, za ten sam czyn) sankcji administracyjnej określonej przez ustawę jako dodatkowe zobowiązanie podatkowe i ustanowienie odpowiedzialności za przestępstwa i wykroczenia skarbowe w postępowaniu karnym skarbowym, stanowi naruszenie zasady państwa prawa.
Kumulowanie odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności karnoskarbowej jest wyrazem braku proporcjonalności i nadmiernego fiskalizmu. Wykracza poza granice niezbędne dla zapewnienia ponoszenia ciężaru opodatkowania w uzasadnionych granicach osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą – podatników VAT.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność przepisu art. 109 ust. 5-6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 późn. zm.) z Konstytucją, w zakresie, w jakim dopuszczał stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej określonej przez powołaną ustawę jako dodatkowe zobowiązanie podatkowe i odpowiedzialności za wykroczenia skarbowe albo przestępstwa skarbowe.
Orzekając Trybunał uznał, że w odniesieniu do podatników VAT będących osobami fizycznymi, jeśli złoży on nieprawidłową deklarację podatkową, można mu zarzucić jakiś stopień niedbalstwa przy składaniu deklaracji, co wystarcza do postawienia zarzutu popełnienia wykroczenia karnoskarbowego. W tych przypadkach powstaje zbieg odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności za wykroczenia skarbowe.
Dopuszczenie stosowania (wobec tej samej osoby, za ten sam czyn) sankcji administracyjnej określonej przez ustawę jako dodatkowe zobowiązanie podatkowe i ustanowienie odpowiedzialności za przestępstwa i wykroczenia skarbowe w postępowaniu karnym skarbowym, stanowi naruszenie zasady państwa prawa.
Kumulowanie odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności karnoskarbowej jest wyrazem braku proporcjonalności i nadmiernego fiskalizmu. Wykracza poza granice niezbędne dla zapewnienia ponoszenia ciężaru opodatkowania w uzasadnionych granicach osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą – podatników VAT.
Natomiast w przypadku stwierdzenia, że podatnik narusza obowiązek ewidencjonowania obrotów ani kwot podatku należnego za pomocą kasy fiskalnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej ustala za okres do momentu rozpoczęcia prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących, dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
W stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, dodatkowego zobowiązania podatkowego nie ustala się.
Dotychczas zgodnie z art. 111 ust. 2 ustawy o VAT, w przypadku gdy podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie ewidencjonował obrotów ani kwot podatku należnego za pomocą kasy fiskalnej, do czasu rozpoczęcia ewidencji przy użyciu kasy, tracił prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę stanowiącą równowartość kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
Tekst opublikowano: 12 grudnia 2008 r.
W stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, dodatkowego zobowiązania podatkowego nie ustala się.
Dotychczas zgodnie z art. 111 ust. 2 ustawy o VAT, w przypadku gdy podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie ewidencjonował obrotów ani kwot podatku należnego za pomocą kasy fiskalnej, do czasu rozpoczęcia ewidencji przy użyciu kasy, tracił prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę stanowiącą równowartość kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
Tekst opublikowano: 12 grudnia 2008 r.
