Pytanie: Rozliczam osobę prawą, vatowca. W 2002 r. uzyskaliśmy przychód należny z tytułu sprzedaży usługi towarów w wysokości 253.000 zł (brutto 308.660 zł). W 2003 r. dokonaliśmy odpisu aktualizującego wartości należności (253.000 zł) - wartość odpisu nie stanowiła kosztów uzyskania przychodów. Następnie, w drodze umowy cesji, wierzytelność ta została sprzedana za kwotę 308.660 zł kontrahentowi z Niemiec. Jak bilansowo i podatkowo rozliczyć sprzedaż tej wierzytelności?
UWAGA: dokument jest dostępny tylko dla zarejestrowanych użytkowników.
Pytanie: Rozliczam osobę prawą, vatowca. W 2002 r. uzyskaliśmy przychód należny z tytułu sprzedaży usługi towarów w wysokości 253.000 zł (brutto 308.660 zł). W 2003 r. dokonaliśmy odpisu aktualizującego wartości należności (253.000 zł) - wartość odpisu nie stanowiła kosztów uzyskania przychodów. Następnie, w drodze umowy cesji, wierzytelność ta została sprzedana za kwotę 308.660 zł kontrahentowi z Niemiec. Jak bilansowo i podatkowo rozliczyć sprzedaż tej wierzytelności?
Odpowiedź: W przypadku gdy sprzedaje się własną wierzytelność związaną z wykazanym w poprzednich okresach przychodem podatkowym - co zazwyczaj wiąże się ze sprzedażą produktów, towarów lub usług - uzyskane środki pieniężne z tytułu zbytej wierzytelności nie będą stanowiły przychodu podatkowego (art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm., dalej: updop).
Wynika to z faktu, że Pani jednostka wykazała wcześniej przychody, a otrzymana zapłata za sprzedaną wierzytelność będzie stanowiła spłatę należności. Sytuacja taka jest podobna do otrzymania zapłaty od dłużnika. Warto zwrócić uwagę, że ewentualne straty na sprzedaży takiej wierzytelności zalicza się do kosztów uzyskania przychodów, ale w kwocie netto należności, czyli bez uwzględnienia należnego VAT (art. 16 ust. 1 pkt 39 updop).
Jak można zauważyć, przepisy podatkowe nie traktują strat z tytułu sprzedaży wierzytelności jako kosztów uzyskania przychodów, jednak odstępstwem od tej zasady jest sprzedaż wierzytelności własnej, ujętej wcześniej jako przychód należny.
Proszę zwrócić uwagę na sytuację, w której na sprzedaną wierzytelność były wcześniej tworzone odpisy aktualizujące.
Jeżeli przed sprzedażą wierzytelności z tytułu dostaw ujęto je jako nieściągalne lub utworzono odpisy aktualizujące ich wartość, należy zwrócić uwagę na następujące zapisy (art. 12 ust. 1 pkt 4 i 4e updop):
- do przychodów zalicza się wartość zwróconych wierzytelności, które uprzednio (zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 25 i 43 updop) zaliczono do kosztów uzyskania przychodów,
- przychodami jest równowartość odpisów aktualizujących wartość należności, uprzednio zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, w przypadku ustania przyczyn, dla których utworzono odpis aktualizujący.
Zasady ewidencji sprzedaży wierzytelności, na które wcześniej były tworzone odpisy aktualizujące, według informacji zawartych w Pani pytaniu, przedstawiamy na przykładzie.
Spółka z o.o. posiada należności z tytułu dostaw w kwocie 308.660 zł, w tym VAT - 55.660 zł. Następnie utworzono odpis aktualizujący należności, których nie ujęto w kosztach uzyskania przychodów (art. 16 ust. 2a pkt 1c updop).
W dalszej kolejności rozliczana przez Panią spółka sprzedała wierzytelność za 308.660 zł.
Operacje gospodarcze związane z wymienionymi założeniami są następujące:
1. Utworzono odpisy aktualizujące rozrachunki (PK) 253.000 zł:
- Wn "Pozostałe koszty operacyjne",
- Ma "Odpisy aktualizujące rozrachunki".
2. Sprzedano wierzytelności (faktura) 308.660 zł:
- Wn "Pozostałe rozrachunki",
- Ma "Przychody finansowe".
3. Wyksięgowano wartość nominalną sprzedanych wierzytelności (PK) 308.660 zł:
- Wn "Koszty finansowe",
- Ma "Rozrachunki z odbiorcami".
4. Otrzymano na rachunek bankowy środki pieniężne z tytułu
sprzedanej wierzytelności 308.660 zł:
- Wn "Rachunki bankowe",
- Ma "Pozostałe rozrachunki".
5. Rozwiązano odpis aktualizujący należności 253.000 zł:
- Wn "Odpisy aktualizujące rozrachunki",
- Ma "Pozostałe przychody operacyjne".
Podstawa prawna: art. 12 i 16 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.).
Autor: dr hab. Waldemar Gos, profesor w Katedrze Rachunkowości Uniwersytetu Szczecińskiego
Odpowiedź udzielona: 6 kwietnia 2006 r.
Jeśli jesteś zarejestrowanym użytkownikiem, zapraszamy do zalogowania
Nie jesteś jeszcze użytkownikiem
Portalu FK?
Tylko w Portalu FK:
- jesteś na bieżąco ze zmianami w prawie
- możesz indywidualnie skonsultować się z ekspertami
- skorzystasz z bazy ponad 8 500 pytań i odpowiedzi
- masz dostęp do licznych narzędzi ułatwiających pracę
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
